مسعود پزشکیان در نشست شهرداران کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها در سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر از افزایش رقم کالابرگ در همین ماه سخن گفت. گزارش دنیای اقتصاد که شامگاه سه‌شنبه در شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بازتاب یافت، این وعده را همراه با تأکید رئیس‌جمهور بر بازگرداندن درآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین به مردم نقل کرده است.
پرسش خانوارها روشن است: اعتبار خرید چقدر بیشتر می‌شود، برای چه کسانی و از چه روزی؟ پاسخ دقیق هنوز یک عدد و یک تاریخ قطعی برای همه نیست. این گزارش آسیانیوز ایران اعلام‌های مسئولان را از نتیجه قابل مشاهده در حساب هر خانوار جدا می‌کند.
پزشکیان چه وعده تازه‌ای داد؟
در گزارش نشست ۷ مهر، رئیس‌جمهور افزایش کالابرگ را به منابع حاصل از مدیریت مصرف، صرفه‌جویی و درآمد افزایش قیمت بنزین مرتبط کرد. با این حال، متن این سخنان رقم تازه اعتبار هر نفر، جدول نهایی دهک‌های مشمول یا زمان شارژ حساب‌ها را مشخص نمی‌کند. بنابراین از این اظهارات نمی‌توان نتیجه گرفت که افزایش برای همه خانوارها اجرا شده است.
مرز خبر و نتیجه: وعده افزایش از مهر، با تأیید شارژ اعتبار بیشتر در حساب یک خانوار تفاوت دارد؛ نتیجه اجرایی باید جداگانه قابل بررسی باشد.
۳۰۰ هزار تومان؛ حداقل اعلام‌شده، نه مبلغ نهایی همگانی
سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، در گفت‌وگوی مستقیم با تسنیم که ۲۵ شهریور ۱۴۰۵، برابر با ۱۶ سپتامبر، منتشر شد، حداقل افزایش را ۳۰۰ هزار تومان عنوان کرد. او همان‌جا توضیح داد جزئیات کامل نشده و دهک‌های دریافت‌کننده اعتبار اضافه هنوز نهایی نیستند. تسنیم در گزارش ۳۰ شهریور، برابر با ۲۱ سپتامبر، نیز آغاز افزایش از نیمه مهر را به اعلام دولت نسبت داد.
بر مبنای اعتبار ماهانه یک میلیون تومانیِ ذکرشده در آن گزارش، اگر افزایش ۳۰۰ هزار تومانی برای فردی اجرا شود، اعتبار او به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان می‌رسد. این محاسبه مشروط است؛ نه اعلام مبلغ قطعی برای هر ایرانی. برای یک خانوار چهارنفری نیز فقط در صورت مشمول‌بودن هر چهار عضو، افزایش مجموع اعتبار ۱٫۲ میلیون تومان خواهد بود.
۴۴ میلیون نفر؛ شناسایی با دریافت قطعی یکی نیست
سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در اظهارات منتشرشده تسنیم در ۲ مهر، برابر با ۲۴ سپتامبر، از شناسایی ۴۴ میلیون نفر و ارسال پیامک برای تکمیل اظهارنامه خبر داده بود. توضیح او این بود که پس از بررسی، مشخص شود چه کسانی در گروه نیازمند حمایت بیشتر قرار می‌گیرند. این عدد، به‌خودی‌خود تعداد دریافت‌کنندگان قطعی افزایش اعتبار نیست.
پورمحمدی درباره افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی و کسانی که به تشخیص این نهادها در انتظار حمایت یا واجد شرایط‌اند، گفته بود افزایش بدون اقدام خاص انجام می‌شود. آن اعلام را هم نباید با فراخوان ثبت‌نام عمومی برای تمام مردم جایگزین کرد. زمینه این موضوع در گزارش شناسایی مشمولان افزایش کالابرگ آمده است.
سه توضیحی که دولت باید منتشر کند
از منظر ارزیابی سیاست عمومی، اعلام حمایت وقتی برای مردم قابل اتکا می‌شود که مبلغ نهایی، معیار شمول و زمان اجرای هر گروه روشن باشد. دولت جمهوری اسلامی باید این سه مورد را در یک اطلاعیه اجرایی قابل مراجعه توضیح دهد؛ تکرار وعده کلی، ابهام بودجه خرید خانوار را رفع نمی‌کند.
ارتباط‌دادن حمایت معیشتی با درآمد بنزین نیز به شفافیت نیاز دارد: چه درآمدی تحقق یافته، چه مبلغی به این طرح تخصیص داده شده و اعتبار اضافه برای چند ماه تأمین خواهد شد؟ افزایش رقم روی کاغذ، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد قدرت خرید سبد خوراک حفظ شده است. برای سنجش اثر واقعی باید هزینه همان کالاها و اعتبار قابل مصرف خانوار مقایسه شود.
پرسش‌های پرتکرار:
آیا کالابرگ ۱٫۳ میلیون تومانی برای همه قطعی است؟
خیر؛ رقم ۳۰۰ هزار تومان، حداقل افزایش اعلام‌شده وزیر اقتصاد بود. نتیجه برای هر فرد به تصمیم اجرایی نهایی و احراز شمول او وابسته است.
آیا نیمه مهر یعنی حساب همه در یک روز شارژ می‌شود؟
اعلام آغاز افزایش از نیمه مهر، جای جدول نهایی شارژ گروه‌ها را نمی‌گیرد. برای بررسی نتیجه باید مبلغ قابل استفاده همان خانوار و اطلاعیه اجرایی مربوط به آن دیده شود.
معوقات دو میلیون تومانی همان افزایش مهر است؟
خیر. گزارش معوقات کالابرگ ۱۷۷ هزار نفر درباره اعتبار ماه‌های پیشین و احراز اقامت است؛ با افزایش جدید مهر نباید یکی گرفته شود.
در بودجه‌بندی خرید، مبلغی را مبنا قرار دهید که واقعاً در حساب کالابرگ قابل استفاده است. به ادعای شارژ قطعی در عنوان‌های شبکه‌های اجتماعی اکتفا نکنید و اطلاعات بانکی یا رمز یک‌بارمصرف را در صفحات ناشناس وارد نکنید. به نظر شما، کدام ابهام درباره مبلغ یا شرایط افزایش کالابرگ باید زودتر از سوی مسئولان پاسخ داده شود؟