به قلم نوید جمشیدی، سردبیر آسیانیوز ایران
نام کمال سرابندی را باید با حوصله خواند؛ نام پژوهشگری ایرانی‌تبار که مسیرش از مهندسی برق در دانشگاه صنعتی شریف به یکی از معتبرترین کرسی‌های دانشگاه میشیگان رسیده است. ارزش این مسیر را می‌توان در مسئله‌هایی دید که برای حلشان وقت گذاشته: شناخت بهتر زمین، گسترش توان رادارها، کوچک‌سازی آنتن‌ها و آموزش نسل تازه‌ای از مهندسان. چنین کارنامه‌ای سزاوار دیده‌شدن، احترام و معرفی دقیق است.
مرور این زندگی علمی، فرصتی برای دیدن معنای عمیق‌تری از افتخار است: تلاش پیوسته برای افزودن چیزی به دانش بشر. مدال دنیس پیکارد در سال ۲۰۲۵، که در ادامه به آن می‌پردازم، یکی از ایستگاه‌های درخشان این مسیر است.
از شریف تا میشیگان؛ راهی که با یادگیری ادامه یافت
کمال سرابندی (Kamal Sarabandi)، بنا بر زندگی‌نامهٔ دانشگاهی‌اش، در سال ۱۹۸۰ میلادی، برابر با ۱۳۵۸–۱۳۵۹ خورشیدی، کارشناسی مهندسی برق را از دانشگاه صنعتی شریف گرفت. در دانشگاه میشیگان، کارشناسی ارشد برق را در ۱۹۸۶ و کارشناسی ارشد ریاضی و دکترای برق را در ۱۹۸۹ به پایان رساند؛ دو تاریخ اخیر به‌ترتیب در بازهٔ ۱۳۶۴–۱۳۶۵ و ۱۳۶۷–۱۳۶۸ قرار می‌گیرند. این ترتیب، تصویری روشن از تحصیل او می‌دهد: مهندسی در کنار ریاضی، و سپس پژوهشی طولانی در الکترومغناطیس.
در معرفی رسمی کنفرانس IEEE AP-S/URSI سال ۲۰۲۶، او با دو عنوان دانشگاهی معرفی شده است: استاد ممتاز دانشگاهی فواز تی. اولابی در مهندسی برق و علوم رایانه، و دارندهٔ کرسی مهندسی روفوس اس. تیزدیل در دانشگاه میشیگان. این جایگاه، نشان‌دهندهٔ اعتباری است که او با سال‌ها پژوهش و آموزش در محیط دانشگاهی به دست آورده است.
چرا کار یک پژوهشگر رادار به زندگی ما مربوط است؟
رادار برای بسیاری از ما با فرودگاه یا کاربرد نظامی تداعی می‌شود، اما جهان پژوهشی سرابندی بسیار گسترده‌تر است. گزارش دانشگاه میشیگان دربارهٔ کار او، از اندازه‌گیری و مدل‌سازی پوشش گیاهی، شکل زمین، رطوبت خاک و وضعیت برف و یخ سخن می‌گوید. در اینجا امواج، وسیله‌ای برای شناخت محیطی می‌شوند که امنیت غذایی، مدیریت منابع و زندگی روزمره به آن وابسته است.
همان گزارش، کاربردهای پژوهش او در آشکارسازی خطوط برق برای پرواز در ارتفاع پایین، رادارهای خودرویی و تصویربرداری از پشت موانع را نیز توضیح می‌دهد. این فناوری‌ها حوزه‌ها و محدودیت‌های متفاوتی دارند؛ نباید آنها را به افسانهٔ «دیدن همه‌چیز» تبدیل کرد. دستاورد مهندسی دقیقاً در همین شناخت محدودیت‌ها، مدل‌سازی و بهترکردن توان اندازه‌گیری معنا پیدا می‌کند.
آنچه در این کارنامه تحسین‌برانگیز است، توان عبور از مرز میان نظریه و مسئلهٔ واقعی است. رابطه‌ای ریاضی، وقتی به حسگری کارآمد یا اندازه‌گیری مطمئن‌تر می‌رسد، از صفحهٔ مقاله وارد زندگی می‌شود. جامعه‌ای که قدر چنین مسیری را بداند، هم به پژوهش بنیادی احترام می‌گذارد و هم از دانشمند انتظار معجزهٔ تبلیغاتی ندارد.
مدالی برای سهم ماندگار در فناوری رادار
فهرست رسمی جوایز IEEE تأیید می‌کند که مدال دنیس جی. پیکارد برای فناوری‌ها و کاربردهای رادار در سال ۲۰۲۵ به سرابندی تعلق گرفت. موضوع تقدیر، مشارکت مستمر او در پیشبرد علم و فناوری رادار برای سنجش از دور، کاربردهای خودرویی و تصویربرداری از پشت دیوار بود. دانشگاه میشیگان نیز از دریافت این مدال در مراسم توکیو، در رویداد ۲۳ و ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، برابر با ۳ و ۴ اردیبهشت ۱۴۰۴، گزارش داده است.
در کنار این مدال، جایزهٔ الکترومغناطیس IEEE در سال ۲۰۲۴ و عضویت در آکادمی ملی مهندسی آمریکا، از دیگر نشانه‌های اعتبار حرفه‌ای او هستند. مجموعهٔ این افتخارات، حاصل ارزیابی نهادهای تخصصی است؛ برای مخاطب عمومی نیز راهی فراهم می‌کند تا میان شهرت زودگذر و کارنامهٔ قابل بررسی تفاوت بگذارد.
ویدیوی زیر، گزیده‌ای ۱۰ ثانیه‌ای از سخنرانی سرابندی در مراسم مدال سال ۲۰۲۵، با صدای اصلی است. منبع: IEEE.tv.
عکس شاخص: معرفی رسمی IEEE AP-S/URSI ۲۰۲۶. ویدیو: گزیدهٔ خبری از مراسم IEEE، با حفظ صدای اصلی.
دانشمندی که ادامهٔ کارش را در شاگردان می‌بیند
در گزارش سال ۲۰۲۵ دانشگاه میشیگان، راهنمایی بیش از ۷۵ دانشجوی دکترا و پژوهشگر پسادکترا، در مجموع، از بخش‌های کارنامهٔ سرابندی شمرده شده است. ارزش آن در زندگی‌های علمی‌ای است که یک استاد در شکل‌گرفتنشان سهم داشته؛ آدم‌هایی که خود می‌توانند پژوهش کنند، درس بدهند و مسئله‌های تازه را حل کنند.
انتخاب نام فواز اولابی برای کرسی ممتاز او نیز نکته‌ای انسانی دارد. دانشگاه میشیگان در گزارش انتصاب سال ۲۰۲۲ توضیح داده که سرابندی نام استاد راهنمای پیشینش را برای این کرسی برگزیده است. در میان نشان‌ها و عناوین، این احترام به معلم یادآوری می‌کند که علم، دستاورد ارتباط و انتقال تجربه نیز هست.
قدرشناسی از دانشمند زمانی جدی می‌شود که کنجکاوی، آموزش و فرصت پژوهش را نیز جدی بگیریم.
این نگاه با بحثی که پیش‌تر در معرفی کتاب «علم چیست؟» و اهمیت روش علمی آمده، پیوند دارد: اعتبار علم بر امکان بررسی و نقد استوار است. تحسین سرابندی نیز هرچه مستندتر باشد، ماندگارتر خواهد بود.
کارنامه‌ای که هنوز رو به آینده دارد
برنامهٔ رسمی کنفرانس ژوئیهٔ ۲۰۲۶، در تیرماه ۱۴۰۵، یک کلاس تخصصی سرابندی را به آنتن‌های کوچک و کم‌ارتفاع برای سامانه‌های متحرک و رباتیک اختصاص داده است. مسئلهٔ مطرح‌شده روشن است: چگونه می‌توان آنتنی کوچک‌تر ساخت، بی‌آنکه کارایی ارتباطی آن به‌شدت افت کند؟ این نمونه نشان می‌دهد که موضوع کار او همچنان به نیازهای نسل تازهٔ فناوری ارتباط دارد.
برای ما ایرانیان، شناخت چنین چهره‌هایی فرصتی برای امیدی واقع‌بینانه است. می‌توان به ریشه‌های ایرانی سرابندی افتخار کرد و هم‌زمان نقش دانشگاه، همکاران و شبکهٔ جهانی علم را دید. استعداد زمانی شکوفا می‌شود که فرصت آموزش، آزادی پرسش و امکان همکاری داشته باشد؛ همان فرصت‌هایی که شایسته است برای جوانان بیشتری فراهم شوند.
کمال سرابندی سزاوار ستایش است، چون پشت نامش کار، آموزش و دستاورد قابل ارزیابی قرار دارد. سهم رسانه نیز روشن است: این مسیر را دقیق و خواندنی معرفی کند تا دانشمند برای نسل جوان، چهره‌ای دور و دست‌نیافتنی نباشد. احترام به او، احترام به ظرفیت ایرانیانی است که با دانش و پشتکار در ساختن آینده سهم می‌گیرند.
پرسش‌های پرتکرار:
کمال سرابندی در چه زمینه‌ای فعالیت می‌کند؟
حوزه‌های اصلی او الکترومغناطیس کاربردی، سنجش از دور راداری، انتشار امواج و کوچک‌سازی آنتن‌هاست. او استاد دانشگاه میشیگان است.
مدال دنیس پیکارد او مربوط به چه زمانی است؟
این مدال متعلق به سال ۲۰۲۵ است و دریافت آن در مراسم آوریل ۲۰۲۵، اردیبهشت ۱۴۰۴، گزارش شده؛ این یادداشت آن رویداد را خبر تازهٔ امروز معرفی نمی‌کند.
کدام بخش از مسیر علمی کمال سرابندی برای شما الهام‌بخش‌تر است؟ دیدگاهتان را در بخش نظرات همین مطلب بنویسید.