محسن خلیلی عراقی، از بنیان‌گذاران بوتان و پیشکسوت صنعت ایران، در ۹۷سالگی درگذشت. انجمن صنایع لوازم خانگی ایران روز جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۹ اکتبر ۲۰۲۶، خبر درگذشت او را منتشر کرد و هیئت‌مدیره و دبیرکل این انجمن با خانواده و همکارانش ابراز همدردی کردند.
به گزارش آسیانیوز ایران، در گزارش همین روز خبرآنلاین، به نقل از یادداشت مسعود نیلی، زمان درگذشت «امروز» ذکر شده است. نام خلیلی با گسترش مصرف گاز مایع، تولید لوازم گازسوز و کوشش برای صنعتی‌شدن ایران پیوند داشت.
محسن خلیلی عراقی که بود؟
خلیلی متولد تیر ۱۳۰۸ در تهران و دانش‌آموخته مهندسی الکترومکانیک دانشگاه تهران بود. سال ۱۳۳۲، پس از پایان تحصیل، همراه پدرش محمود خلیلی وارد کاری شد که قرار بود سوخت و شیوه پخت‌وپز خانه‌ها را تغییر دهد. بوتان در همان سال شکل گرفت؛ زمانی که استفاده خانگی از گاز مایع هنوز برای بسیاری از مردم تجربه‌ای تازه بود.
در روایت تاریخی آسو از زندگی این پدر و پسر، مسئله فقط انتقال گاز نبود: برای جاافتادن این سوخت، سیلندر، شبکه توزیع و وسایل گازسوز هم لازم بود. تلاش آنان در این زنجیره، صنعتی را به زندگی روزمره پیوند زد که اثرش را می‌شد در آشپزخانه و گرمایش خانه دید.
آرزویی بزرگ‌تر از یک کارخانه
میراث خلیلی به بوتان محدود نماند. او برای همکاری صنعتگران و تقویت نهادهای صنفی تلاش کرد؛ از انجمن مدیران صنایع تا کنفدراسیون صنعت ایران. نگاهش این بود که صنعتگر تنها، در برابر مشکلات، صدای ضعیف‌تری دارد و کار جمعی می‌تواند به حفظ و توسعه تولید کمک کند.
هم‌میهن آنلاین نیز در گزارش ۱۷ مهر خود، یادداشت مسعود نیلی را بازتاب داد. این اقتصاددان که بیش از ۲۵ سال با خلیلی آشنایی داشت، دغدغه او را فراتر از کسب‌وکار شخصی توصیف کرد: صنعتی‌شدن ایران و جامعه‌ای که در مناسبات آن، مدارا و آگاهی بیشتر شود.
نیلی نوشت: «مهندس خلیلی، نامش ماندگار خواهد ماند.»
یاد او در زندگی روزمره
برای شناخت نقش چنین صنعتگرانی، گاهی باید از آمار و نام شرکت‌ها فاصله گرفت و به خود خانه‌ها نگاه کرد: به وسیله‌ای که کار را آسان‌تر کرد، به محصولی که ساخت داخل شد و به شغلی که کنار آن شکل گرفت. داستان خلیلی بخشی از همین تاریخ ملموس صنعت ایران است.
این پیوند میان نام یک صنعتگر و حافظه زندگی روزمره را در کارنامه مراد اریه و کاشی ایرانا نیز می‌توان دنبال کرد؛ بخشی دیگر از تاریخ انسان‌هایی که در ایران تولید کردند.
شما نام بوتان و نسل قدیمی صنعتگران ایران را با چه خاطره‌ای به یاد می‌آورید؟
تحریریهٔ «آسیانیوز ایران» درگذشت محسن خلیلی عراقی را به خانواده، همکاران و دوستداران او تسلیت می‌گوید.