پگاه آهنگرانی را بسیاری از تماشاگران با نقش‌هایش در سینمای ایران می‌شناسند؛ حالا مستندی که او از خاطرات شخصی و تاریخ چند نسل ساخته، وارد مسیر دیگری شده است. «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» با نام انگلیسی Rehearsals for a Revolution، انتخاب بریتانیا برای رقابت فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۷ است.
به گزارش آسیانیوز ایران، اسکرین‌دیلی خبر این انتخاب را در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۸ مهر ۱۴۰۵، منتشر کرد. انتخاب فیلم را کمیته بریتانیا، متشکل از اعضا یا نمایندگان کمیته سینمایی بفتا، انجام داده است. این معرفی به معنای نامزدی نهایی اسکار یا ورود قطعی به فهرست کوتاه نیست.
چرا فیلم پگاه آهنگرانی از طرف بریتانیا معرفی شده است؟
ایرانی‌بودن کارگردان و فارسی‌بودن زبان فیلم، تمام داستان تولید آن نیست. اسکرین‌دیلی نوشته است آهنگرانی که در لندن زندگی می‌کند، بیش از دو سال و نیم در بریتانیا روی نوشتن، پژوهش و تدوین این اثر کار کرده است. فیلم را کاوه فرنام برای مدیا نست در جمهوری چک و آدریا مونس برای فستن فیلمز در اسپانیا تهیه کرده‌اند؛ صفحه رسمی جشنواره کن نیز کشورهای تولیدکننده را چک و اسپانیا ثبت کرده است.
بنابراین در این خبر باید سه موضوع را جدا دید: هویت ایرانی فیلمساز، محل و مشارکت‌های تولید، و کشوری که فیلم را برای رقابت اسکار معرفی می‌کند. عنوان «نماینده بریتانیا» به همین انتخاب کمیته مربوط است؛ ملیت فیلمساز را عوض نمی‌کند و به معنای نمایندگی رسمی ایران هم نیست.
«تمرین‌هایی برای یک انقلاب» درباره چیست؟
در معرفی رسمی کن و سونی پیکچرز کلاسیکس، این مستند روایتی شخصی از بیش از چهار دهه تاریخ ایران توصیف شده است. آهنگرانی از پنج پرتره نزدیکان و استادانش شروع می‌کند و فیلم‌های خانگی، تصاویر اعتراضات، روزنامه‌ها و صداهای ضبط‌شده را کنار هم می‌گذارد؛ خاطرات فردی به راهی برای بازخوانی تجربه جمعی تبدیل می‌شوند.
خود او در گفت‌وگوی دفتر مطبوعاتی فیلم توضیح داده که یادآوری برای کسانی که زیر حکومت‌های اقتدارگرا زندگی کرده‌اند، عملی ضروری است. این توضیح، مسیر اثر را روشن می‌کند: بازگشت به گذشته از دریچه حافظه و تجربه، با نگاهی انتقادی به سرکوب سیاسی در جمهوری اسلامی.
- مدت فیلم: ۹۵ دقیقه؛ زبان اصلی: فارسی
- کارگردان و نویسنده: پگاه آهنگرانی
- همکاران نگارش: احسان عبدی‌پور، امیر احمدی آریان، آرش آشتیانی و ماجد نیسی
- تدوین: آرش آشتیانی؛ موسیقی: آنا آندرئو
فیلم در نمایش‌های ویژه کن ۲۰۲۶ حضور داشت و جایزه چشم طلایی بهترین مستند را گرفت. برای مرور مفصل‌تر ساختار اثر، گزارش پیشین درباره «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» را بخوانید.
از بازیگری تا مستندسازی؛ پگاه آهنگرانی کیست؟
پگاه آهنگرانی (Pegah Ahangarani)، بازیگر و فیلمساز ایرانی، فعالیتش را از کودکی آغاز کرد و با «دختری با کفش‌های کتانی» بیشتر شناخته شد. دفتر مطبوعاتی اثر تازه، سابقه حضور او در بیش از ۴۰ فیلم و ساخت مستندهایی چون «سعی می‌کنم فراموش نکنم»، «پدرم» و «ترانه» را ثبت کرده است.
یکی از نقش‌های سینمایی او، نوبهار در «مادر قلب اتمی» ساخته علی احمدزاده است؛ در این فیلم او کنار ترانه علیدوستی بازی می‌کند. در مستندهایش، خودِ حافظه و روایت‌کردن به موضوع اصلی تبدیل شده‌اند.
مرحله بعدی اسکار و زمان اکران فیلم
طبق تقویم رسمی آکادمی، هنوز چند مرحله تا اعلام برنده باقی مانده است:
- اعلام فهرست‌های کوتاه: ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۴ آذر ۱۴۰۵
- اعلام نامزدهای نهایی: ۲۱ ژانویه ۲۰۲۷، برابر با ۱ بهمن ۱۴۰۵
- برگزاری مراسم اسکار: ۱۴ مارس ۲۰۲۷ به وقت لس‌آنجلس؛ پخش مراسم در ایران به بامداد ۲۴ اسفند می‌رسد.
سونی پیکچرز کلاسیکس، اکران فیلم در شهرهای منتخب آمریکا را از ۸ ژانویه ۲۰۲۷، برابر با ۱۸ دی ۱۴۰۵، اعلام کرده است. این برنامه اکران سینمایی است؛ از آن نمی‌توان زمان عرضه اینترنتی یا دسترسی قانونی در ایران را نتیجه گرفت. تاریخ‌های رقابت نیز طبق اعلام آکادمی ممکن است تغییر کنند.
فعلاً خبر روشن، انتخاب مستند آهنگرانی به‌عنوان نماینده بریتانیاست؛ برای نامزدی نهایی باید منتظر مراحل بعد ماند. شما آهنگرانی را بیشتر با کدام نقش سینمایی یا مستندش می‌شناسید؟