دیدن نام سازمان امور مالیاتی روی صفحه گوشی، حتی برای کسی که مغازه و شرکت ندارد، می‌تواند نگران‌کننده باشد: چه معامله‌ای به نام من ثبت شده و آیا قرار است پولی بپردازم؟ پیامک‌های روزهای اخیر همین پرسش را برای شماری از شهروندان ایجاد کرده‌اند.
پاسخ کوتاه این است: پیامکِ بررسی اطلاعات خریدوفروش، به‌تنهایی به معنای بدهکار شدن شما نیست؛ اما اطلاعاتی را که به نامتان ثبت شده باید بررسی کنید. این توضیح را نباید به پیامک‌های مربوط به ابلاغ اوراق یا مطالبه مالیات تعمیم داد. گزارش آسیانیوز ایران تفاوت این موارد و مسیر پیگیری را توضیح می‌دهد.
رئیس سازمان مالیاتی درباره پیامک‌ها چه گفت؟
خبرگزاری مهر در گزارش سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، از نشست مشترک خبری رئیس سازمان امور مالیاتی و سخنگوی دولت نوشت که محمدهادی سبحانیان، هدف این اطلاع‌رسانی را آگاه‌کردن افراد از معاملاتی دانسته که با کد ملی آنان ثبت شده است.
سبحانیان، معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل سازمان امور مالیاتی، در پاسخ به پرسش خبرنگار درباره دریافت پیامک توسط حقوق‌بگیران و افراد بدون کسب‌وکار، به «سامانه واکنش ذی‌نفع» اشاره کرد. به گفته او، این امکان برای پیگیری اطلاعات نادرست و پیشگیری از سوءاستفاده از هویت افراد فراهم شده است. او خرید اینترنتی بیمه را نمونه‌ای از ثبت اطلاعاتی دانست که الزاماً از جنس فعالیت تجاری خریدار نیست.
بنابراین، مضمون توضیح او درباره این دسته پیامک‌ها، اطلاع از ثبت یک معامله است؛ نه اعلام یک مالیات تازه برای تمام دریافت‌کنندگان. در عین حال، همین احتمال ثبت اطلاعات نادرست دلیل خوبی است که پیام را کنار نگذاریم.
سه موضوع متفاوت را با هم اشتباه نگیریم
- اطلاعات معامله: گزارشی از خرید یا فروش که به نام شما در سامانه ثبت شده و باید درستی آن را بسنجید.
- برگ تشخیص یا مطالبه: سندی درباره مالیات که موضوع، مبلغ و راه پیگیری آن باید از خودِ برگه و پرونده رسمی بررسی شود.
- پیامک اطلاع از ابلاغ: خبری درباره قرار گرفتن یک برگه در حساب کاربری؛ توضیح رئیس سازمان درباره پیامک‌های معاملات، مجوز نادیده‌گرفتن چنین ابلاغی نیست.
مبلغ یک خرید با مبلغ مالیات یکسان نیست. همچنین، رد یک رکورد معاملاتی را نباید به‌جای اعتراض به برگ مالیاتی موجود در پرونده تصور کرد. اگر در حساب خود برگه یا بدهی مشخصی می‌بینید، همان مورد نیاز به بررسی جداگانه دارد.
برای بررسی اطلاعات از کجا وارد شویم؟
در توضیحات مرضیه جعفری، مدیرکل دفتر علوم داده‌های مالیاتی سازمان، که ۱۹ مهر در خبرگزاری آگاه به نقل از سازمان منتشر شد، مسیر مراجعه چنین معرفی شده است:
- نشانی my.tax.gov.ir را خودتان در مرورگر وارد کنید و وارد حساب شخصی خود در درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی شوید.
- بخش «اطلاعات صورت معاملات و ۱۶۹ مکرر» و سپس «سامانه واکنش به اطلاعات» را باز کنید.
- رکوردهای ثبت‌شده را بخوانید و اطلاعات نمایش‌داده‌شده را با خریدوفروش‌ها و مدارک خود تطبیق دهید.
- اگر اطلاعات را قبول ندارید، از گزینه «رد» و راهنمای همان سامانه برای اعلام مغایرت استفاده کنید و نتیجه ثبت واکنش را نگه دارید.
طبق توضیح جعفری، اگر اطلاعات با واقعیت مطابقت دارد، نیازی به ثبت واکنش نیست؛ اما اطلاعات نادرست باید رد شود تا در مسیر رسیدگی قرار گیرد. این توضیح درباره رکوردهای همین سامانه است و نباید آن را حکم یکسان برای همه خدمات مالیاتی دانست.
مهلت پیگیری را از کجا بفهمیم؟
تاریخ درج‌شده در پیام معتبر و توضیح همان بخش از حساب رسمی خود را بررسی کنید. برای همه پیامک‌های مالیاتی نمی‌توان یک مهلت مشترک تعیین کرد؛ موضوع پیام، نوع برگه و وضعیت پرونده اهمیت دارند.
اگر با برگه تشخیص، مطالبه یا ابلاغ رسمی مواجه شدید، تاریخ و راه اعتراض را از همان برگه و مرجع مالیاتی مربوط پیگیری کنید. به‌ویژه اگر مبلغ یا معامله را نمی‌شناسید، دریافت راهنمایی از اداره مربوط یا مشاور مالیاتی صلاحیت‌دار را به آخرین روز موکول نکنید. این راهنما درباره تشخیص نوع پیام است و جای بررسی پرونده شخصی را نمی‌گیرد.
نگرانی از ثبت معامله به نام دیگران، پیش‌تر هم در گزارش بررسی وضعیت مالیاتی کد ملی و حفاظت از اطلاعات هویتی مطرح شده بود؛ مراجعه از مسیر رسمی و نگهداری سوابق، در چنین موقعیت‌هایی اهمیت دارد.
چطور گرفتار پیامک جعلی نشویم؟
سازمان امور مالیاتی در اطلاعیه‌ای که تسنیم ۳۰ تیر ۱۴۰۵ منتشر کرده، «MALIAT» را سرشماره رسمی پیامک‌های خود معرفی کرده و درباره پیام‌های مالیاتی از شماره‌های متفرقه هشدار داده است. در همان اطلاعیه، مراجعه به درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی برای اطلاع از وضعیت پرونده توصیه شده است.
روی لینک ناشناس کلیک نکنید و اطلاعات بانکی یا رمز ورود را در صفحه‌ای که صرفاً از یک پیامک باز شده وارد نکنید. برای بررسی، نشانی رسمی را جداگانه تایپ کنید. اگر تصویری از پیام یا صفحه خود برای راهنمایی منتشر می‌کنید، کد ملی، شماره تماس، شناسه پرونده و اطلاعات مالی شخصی را بپوشانید.
اطلاع‌رسانی روشن، مسئولیت خود سازمان هم هست
شفافیت فقط با جمع‌آوری اطلاعات به دست نمی‌آید. سازمان امور مالیاتی باید برای شهروند روشن کند پیام درباره چه موضوعی است، چه اقدامی لازم دارد و نتیجه اعلام مغایرت را از کجا می‌توان پیگیری کرد. اطمینان‌بخشی مدیران وقتی برای مردم مفید است که با متن قابل‌فهم پیامک و مسیر ساده پاسخ‌گویی همراه باشد.
اگر چنین پیامکی گرفته‌اید، کدام بخش آن برایتان مبهم بوده است؟ تجربه خود را بدون درج اطلاعات هویتی، شماره پرونده یا تصویر حاوی داده‌های شخصی بنویسید.