عددهای تازه درباره شیر خام، پیش از آنکه به برچسب یک بطری شیر برسند، باید از مرحله پیشنهاد و تصمیم‌گیری عبور کنند. آنچه اکنون اعلام شده، توافق اولیه تشکل‌های تولیدی بر سر نرخ پیشنهادی شیر خام است؛ نه اعلام قیمت تازه شیر بسته‌بندی برای مصرف‌کننده. این تفاوت برای خانواری که هزینه خرید روزانه‌اش را حساب می‌کند، کم‌اهمیت نیست.
به گزارش آسیانیوز ایران، سیداحمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران ایران، در اظهارات بازتاب‌یافته روز یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ از مذاکره با انجمن صنایع لبنی خبر داده است. در گزارش عصر ایران به نقل از فارس، پیشنهاد هر کیلوگرم شیر خام درِ دامداری ۶۸ هزار تومان و درِ کارخانه ۷۰ هزار تومان عنوان شده و بررسی آن در کارگروه امنیت غذایی برای چهارشنبه ۶ آبان اعلام شده است.
چه چیزی اعلام شده و چه چیزی هنوز روشن نیست؟
گزارش ایرنا که در کیان آنلاین بازتاب یافته نیز همین دو عدد و موعد بررسی را نقل می‌کند. این گزارش‌ها، روایت رئیس انجمن گاوداران از توافق و پیشنهاد را بازگو می‌کنند؛ بازنشر آن‌ها به‌تنهایی جای متن مصوبه و ابلاغ رسمی را نمی‌گیرد. بنابراین نباید از این اظهارات نتیجه گرفت که نرخ پیشنهادی، همین حالا در تمام خریدهای شیر خام اجرا شده یا همه محصولات لبنی با درصد مشخصی گران شده‌اند.
نکته بعدی، واحد و محل تحویل است: سخن از هر کیلوگرم شیر خام در دو نقطه زنجیره تأمین است، نه هر لیتر شیر آماده مصرف در فروشگاه. کنار هم گذاشتن این اعداد با قیمت بطری یا پاکت شیر، بدون توجه به وزن، چربی، نوع محصول و مرحله عرضه، مقایسه دقیقی نمی‌سازد.
درصد افزایش را باید با مبنای همسان سنجید
مقدسی نرخ فعلی درِ دامداری را حدود ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام کرده است. اگر همین مبنا را با پیشنهاد ۶۸ هزار تومانی درِ دامداری مقایسه کنیم، فاصله ۷ هزار و ۵۰۰ تومان، معادل حدود ۱۲٫۴ درصد می‌شود. این محاسبه بر پایه اعداد نقل‌شده است؛ نه اندازه‌گیری مستقل معاملات دامداری‌ها و نه درصد افزایش قطعی قیمت لبنیات.
مقایسه ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان درِ دامداری با ۷۰ هزار تومان درِ کارخانه، دو محل تحویل متفاوت را کنار هم می‌گذارد. حاصل چنین محاسبه‌ای را نمی‌توان بدون توضیح، «درصد افزایش قیمت شیر» نامید. همین دقت ساده کمک می‌کند تیترهای متفاوت درباره یک خبر، به برداشت نادرست از هزینه خرید خانوار تبدیل نشوند.
فشار هزینه تولید؛ سهم مصرف‌کننده کجاست؟
رئیس انجمن گاوداران، افزایش هزینه خوراک دام و نهاده‌ها را دلیل درخواست بازنگری در قیمت دانسته است. این توضیح باید با انتساب به نماینده تولیدکنندگان خوانده شود. برای داوری درباره نرخ نهایی، انتشار روشن هزینه‌های مبنا و دامنه اجرای تصمیم اهمیت دارد؛ صرف توافق دو حلقه تولید، همه پرسش‌های مصرف‌کننده را پاسخ نمی‌دهد.
در سمت دیگر زنجیره، خانواده‌ها نیاز دارند بدانند کدام کالا، با چه وزن و مشخصاتی، از چه تاریخی مشمول تغییر می‌شود. اگر قرار است تصمیمی به قیمت محصول نهایی منتقل شود، اعلام جداگانه و قابل فهم آن، امکان مقایسه و نظارت را بیشتر می‌کند. مبهم ماندن فاصله میان پیشنهاد، تصویب و اجرا، هزینه‌ای اضافی به نام سردرگمی به خریدار تحمیل می‌کند.
در گزارش پیشین درباره قیمت محصولات لبنی پرمصرف، موضوع نرخ محصول نهایی مطرح شده بود؛ آن گزارش متعلق به اَمرداد ۱۴۰۵ است و نباید ارقام آن را مصوبه تازه آبان دانست.
برای تصمیم بعدی چه اطلاعاتی لازم است؟
چهارشنبه ۶ آبان، موعد اعلام‌شده برای بررسی پیشنهاد است، نه تضمین تصویب آن. متن تصمیم، تاریخ اجرای احتمالی و مشخصات محصول مشمول، اطلاعاتی است که باید بعد از جلسه روشن شود. تا آن زمان، ۶۸ و ۷۰ هزار تومان را باید در جای درست خود خواند: نرخ‌های پیشنهادی شیر خام در دامداری و کارخانه، نه قیمت جدید شیر مصرفی مردم.
شما در خرید اخیر لبنیات چه تغییری دیده‌اید؟ نام محصول، وزن بسته و تاریخ خرید را در کادر ثبت نظر پایین همین خبر بنویسید تا تجربه‌ها قابل مقایسه باشند؛ لطفاً اطلاعات شخصی یا شماره رسید بانکی را منتشر نکنید.