برای کسی که سال‌ها بخشی از درآمد خود را برای آینده کنار گذاشته است، دانستن سرنوشت آن پول یک درخواست تشریفاتی نیست. بازنشستگان بانک تجارت درباره منابع صندوق تأمین آتیه کارکنان، نحوه اداره آن و چگونگی محاسبه حق هر عضو پرسش‌هایی دارند که شایسته پاسخی روشن و مستند است.
به گزارش آسیانیوز ایران، «صتا» در این بحث به صندوق تأمین آتیه کارکنان بانک تجارت اشاره دارد. مسئله را نباید با صندوق بازنشستگی بانک‌ها یا نهادهای هم‌نام دیگر یکی گرفت؛ تشخیص ماهیت حقوقی و سهم هر عضو نیازمند اسناد خود صندوق و قراردادهای مربوط است.
بازنشستگان چه می‌خواهند؟
در اطلاع‌رسانی عمومی گروهی از پیگیران، درخواست روشن‌شدن دارایی‌ها، عملکرد و نحوه تسویه حقوق اعضا مطرح شده است. علیرضا غفوریان، وکیل و بازنشسته بانک، در کانال مطالبه‌گران از طرح دعوا در شعبه ۳۸ دادگاه عمومی حقوقی تهران و ثبت درخواست نظریه تکمیلی کارشناسی در دی ۱۴۰۳ خبر داده است. این‌ها گزارش او از پیگیری است؛ متن دادخواست، نظریه کارشناسی و رأی نهایی در بررسی ما به‌طور مستقل در دسترس نبود. بنابراین از صرف طرح دعوا نمی‌توان نتیجه قضایی یا محکومیت کسی را استنباط کرد.
ایلنا نیز در مهر ۱۴۰۴ درخواست احمد بخشایش اردستانی، نماینده مجلس، برای نظارت بیشتر بر صندوق را بازتاب داده است. اظهارات مطرح‌شده درباره نحوه استفاده از منابع، برای احراز نیازمند سند، بررسی مستقل و شنیدن پاسخ طرف مقابل است و نباید جایگزین رأی دادگاه یا گزارش حسابرسی شود.
پاسخ بانک و وضعیت دارایی‌ها روشن است؟
در منابع عمومی بررسی‌شده تا ۱۲ آبان ۱۴۰۵، پاسخ مشخص بانک تجارت به همه پرسش‌های مربوط به همین پرونده و نیز آخرین تصمیم قطعی دادگاه را پیدا نکردیم. این نبودِ پاسخ در منابع بررسی‌شده، به‌تنهایی اثبات خودداری از همکاری یا وقوع تخلف نیست. هر توضیح و سند تازه بانک، صندوق و اعضا می‌تواند به روشن‌شدن موضوع کمک کند و باید منصفانه منعکس شود.
در کانالی منتسب به مؤسسه تدبیر آتیه تجارت، درباره انتقال موجودی برخی صندوق‌ها و موضوع نقدشوندگی توضیحاتی منتشر شده است؛ اما این متن را نمی‌توان پاسخ مشخص به همه پرسش‌های پرونده صتا یا تأیید مستقل وضعیت انتقال دانست. وضعیت اجرایی و حقوق اعضا باید از اسناد معتبر و قابل دسترس روشن شود.
چه اطلاعاتی باید در اختیار اعضا قرار گیرد؟
اعضای صندوق حق دارند بدانند پس‌اندازشان چگونه اداره شده و سهم هر فرد بر چه مبنایی محاسبه می‌شود. برای پاسخ‌گویی مؤثر، دست‌کم این موارد اهمیت دارد:
- صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و توضیح روشن درباره دارایی‌ها و بدهی‌ها؛
- روش محاسبه سهم، سود یا مطالبات هر عضو و زمان‌بندی اعلام تصمیمات؛
- اسناد و مبنای حقوقی هر انتقال، ادغام یا تسویه احتمالی؛
- توضیح رسمی و قابل پیگیری درباره وضعیت رسیدگی، در چارچوب مجاز قانونی.
در شرایط فشار هزینه‌های زندگی، بلاتکلیفی درباره پس‌انداز سال‌های کار، دغدغه‌ای واقعی برای بازنشستگان است. در گزارش دیگر آسیانیوز ایران درباره مطالبات بازنشستگان نیز تفاوت میان وعده و پرداخت واقعی بررسی شده است. مقایسه این دو موضوع به معنی یکسان‌بودن صندوق‌ها و حقوق آنها نیست.
شفافیت جای حدس را می‌گیرد
مطالبه انتشار اسناد و پاسخ به اعضا، نه به حکم نهایی وابسته است و نه مجوز پیش‌داوری درباره اشخاص. بانک تجارت و مسئولان مرتبط می‌توانند با ارائه گزارش مستند و توضیح درباره پرسش‌های اعضا، راه ارزیابی منصفانه را هموار کنند. تا آن زمان، رقم زیان، مسئولیت اشخاص و سرانجام پرونده را نباید قطعی دانست.