به گزارش آسیانیوز ایران، خبر درگذشت اصغر ضرابی، روزنامهنگار و منتقد ادبی پیشکسوت، جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۶ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد. ایرانوایر در گزارش همان روز، درگذشت او را روز جمعه اعلام کرد؛ پایگاه فارسی فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران نیز این خبر را بازتاب داد.
ضرابی برای خوانندگان مطبوعات ادبی تنها نامی زیر یک مصاحبه نبود. او از نسلی میآمد که گفتوگو را راهی برای پرسیدن از اندیشه و تجربه اهل فرهنگ میدانست. درگذشت او، برای همکاران مطبوعاتی و دوستداران ادبیات یادآور اهمیت حفظ این گفتوگوها و دسترسی نسلهای تازه به آنهاست.
اصغر ضرابی که بود؟
علیاصغر ضرابی، شناختهشده با نام اصغر ضرابی، روزنامهنگار و منتقد ادبی بود. فعالیت او در دهههای ۴۰ و ۵۰ خورشیدی و همکاری با نشریاتی مانند «فردوسی» و «سخن»، بخشی از کارنامهای است که نامش را به تاریخ مطبوعات فرهنگی ایران پیوند میدهد.
گفتوگوهای او با چهرههایی چون جلال آلاحمد، احمد شاملو و فروغ فرخزاد از یادگارهای شناختهشده این کارنامهاند. ایرانوایر در مرور فعالیت ضرابی، از گفتوگوی او با بهرام صادقی نیز یاد کرده است. وجه مشترک این نامها، نقش آنها در ادبیات معاصر است؛ اما اهمیت کار مصاحبهگر تنها به شهرت طرف گفتوگو محدود نمیشود.
مصاحبهای که به مباحثه نزدیک میشد
در توصیف کار ضرابی، پرسشگری و به چالش کشیدن دیدگاهها اهمیت دارد. مصاحبه در این شیوه صرفاً فهرستی از سؤالهای زندگینامهای نیست؛ فرصتی است تا صاحبنظر توضیح دهد چگونه به نظر خود رسیده و در برابر پرسش بعدی چه پاسخی دارد.
از این منظر، ارزش چنین گفتوگوهایی برای امروز دوگانه است: هم دیدگاه افراد را ثبت میکنند و هم زبان و مسئلههای فضای فکری زمان خود را نشان میدهند. خواندن آنها با توجه به تاریخ انتشار، زمینه بحث و متن کامل پاسخها، معنایی متفاوت از نقل چند جمله جداشده دارد.

«مجموعه مباحثهها»؛ بخشی از کارنامه مکتوب
کتاب «مجموعه مباحثهها» در سال ۱۳۵۱ از سوی انتشارات بامداد منتشر شد. گزارش ایرانوایر این اثر را شامل گفتوگوهای سالهای ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۰ با شماری از اندیشمندان و دانشگاهیان معرفی میکند. در معرفی این مجموعه، نامهایی مانند امیرحسین آریانپور، داریوش آشوری، جمشید بهنام و مصطفی رحیمی دیده میشود.
حوزه بحثها از ادبیات فراتر میرفت و مسائل اجتماعی، فلسفی، اقتصادی، فرهنگی و هنری را دربر میگرفت. این کتاب را باید به عنوان بخشی مشخص از کارنامه ضرابی شناخت؛ نباید بدون مراجعه به فهرست و متن، همه مصاحبههای مشهور او را به همین اثر نسبت داد.
برای دنبالکردن نسبت روزنامهنگاری، نقد و ادبیات در همین نسل، مرور زندگی و آثار جواد مجابی نیز در آرشیو این رسانه در دسترس است.
پیام تسلیت «آسیانیوز ایران»
پایگاه خبری-تحلیلی «آسیانیوز ایران» با نهایت تأثر درگذشت این همکار بااخلاق و پیشکسوت را به جامعه رسانهای، دوستان و بهویژه خانواده ایشان تسلیت میگوید.
گفتوگوهای ضرابی، فراتر از ثبت دیدگاههای اهل فرهنگ، بخشی از حافظه ماندگار ادبیات و روزنامهنگاری معاصر ایران است. یاد این همکار گرامی را پاس میداریم. اگر نوشته یا گفتوگویی از او در خاطر دارید، نام و مشخصات آن را با دیگر خوانندگان در میان بگذارید.