یک شوخی درباره میم‌های اینترنتی، نام کیلیان امباپه را به بحثی بزرگ‌تر درباره مائو تسه‌تونگ (Mao Zedong)، قدرت اقتصادی چین و آزادی بیان کشانده است. در این پرونده، هم زمان واقعی ویدیو مهم است و هم تفاوت میان حرف بازیکن و تصویری که در تدوین نمایش داده شد.
امباپه درباره «دیکتاتور چینی» چه گفت؟
کیلیان امباپه (Kylian Mbappé)، مهاجم فرانسوی رئال مادرید، در گفت‌وگویی پشت‌صحنه با برنامه «د بریج» (The Bridge)، درباره بامزه‌ترین میم‌های ساخته‌شده با چهره‌اش صحبت کرد. مضمون پاسخ او این بود که یکی از این میم‌ها، چهره او را روی تصویر مردی گذاشته بود که به گمانش یک «دیکتاتور چینی» بود؛ تصویری که هنگام بازی آنلاین با دوستانش از آن استفاده می‌کرد.
نکته تعیین‌کننده این است: امباپه در این پاسخ نام مائو را صریحاً نگفت. در نسخه تدوین‌شده، تصویر ترکیبی چهره او و مائو نمایش داده شد. شبکه ای‌بی‌سی استرالیا گزارش کرده که سازنده میم، تولید آن با هوش مصنوعی را تأیید کرده است. بنابراین آن تصویر، عکس واقعی امباپه در کنار مائو یا سند یک دیدار نیست.
ویدیو تازه ضبط نشده بود
گزارش ای‌بی‌سی، گفت‌وگو را به حضور قبلی امباپه در برنامه در آوریل ۲۰۲۶ مرتبط می‌داند. کلیپ در دوشنبه ۲۶ اکتبر، برابر با ۴ آبان ۱۴۰۵، دوباره در کانون توجه قرار گرفت. روز دقیق ضبط این گفت‌وگوی کوتاه در بررسی حاضر مستقلاً تأیید نشده است؛ نباید بازنشر پاییزی را با مصاحبه‌ای تازه در آبان اشتباه گرفت.
کیلیان امباپه کیست؟
امباپه متولد ۲۰ دسامبر ۱۹۹۸ در پاریس است. بر پایه شناسنامه رسمی رئال مادرید، او پس از موناکو و پاری‌سن‌ژرمن، از تابستان ۲۰۲۴ به باشگاه مادریدی پیوست و در پست مهاجم بازی می‌کند. در زمان انتشار این گزارش ۲۷ سال دارد. حساب عمومی شناخته‌شده او در اینستاگرام @k.mbappe است؛ منبع بررسی اظهارات این پرونده، کلیپ مصاحبه و پاسخ‌های تاریخ‌دار است، نه نوشته‌های حساب‌های هواداری.
برای دنبال‌کردن بخش ورزشی کارنامه او، گزارش دیدار رئال مادرید و والنسیا در مستایا را هم بخوانید.
واکنش برندهای چینی و عذرخواهی امباپه
طبق گزارش آسوشیتدپرس و ای‌بی‌سی، شرکت‌های دونگ‌پنگ، منگ‌نیو و میلک‌گراند به همکاری تبلیغاتی خود با امباپه پایان دادند. امباپه در سه‌شنبه ۲۷ اکتبر، ۵ آبان، بابت ناراحتی ایجادشده عذرخواهی کرد و بر احترامش به مردم چین و تاریخ آنان تأکید گذاشت.
رئال مادرید نیز در بیانیه رسمی ۲۸ اکتبر، ۶ آبان، به عذرخواهی بازیکنش پیوست. باشگاه گفت برای مردم، فرهنگ و تاریخ چین و هواداران چینی خود احترام قائل است. این پاسخ‌ها بخشی از روایت واقعی ماجرا هستند و حذفشان تصویر ناقصی از پرونده می‌سازد.
پیگیری ماجرا تا ۱۵ آبان
در گزارش ۶ نوامبر، برابر با جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵، رسانه «منیجینگ مادرید» به نقل از اظهارات یائو جینگ، سفیر چین در اسپانیا، در گفت‌وگو با خبرگزاری افه نوشت که تماس با رئال مادرید، لالیگا و نهادهای اسپانیایی ادامه دارد. سفیر میان این تماس‌ها و مذاکرات رسمی تفاوت گذاشت. این گزارش نشانه پایان قطعی اختلاف یا ازسرگیری همه قراردادها نیست؛ چنین نتیجه‌ای در منابع بررسی‌شده تأیید نشده است.
تحلیل؛ نقد مائو، توهین به مردم چین نیست
مائو، رهبر کمونیست و بنیان‌گذار جمهوری خلق چین بود. جایگاه تاریخی او در حکومت چین، نقد سیاست‌ها و میراثش را از نقد مردم این کشور متمایز می‌کند.
دیدبان حقوق بشر در یادداشتی به تاریخ ۲۹ اکتبر، ۷ آبان، واکنش به این شوخی و عذرخواهی نهادهای فوتبال را از منظر محدودشدن آزادی بیان نقد کرد. این سازمان، سیاست‌های «جهش بزرگ به پیش» و «انقلاب فرهنگی» در دوران مائو را با رنج گسترده و تلفات انسانی پیوند داد.
از نگاه تحلیلی آسیانیوز ایران، احترام به مردم چین به معنای مصونیت مائو یا حزب کمونیست از نقد نیست. یک جامعه را نباید با حکومت و رهبرانش یکی گرفت. فشار اقتصادی بر ورزشکاران نیز نباید جای بحث مستند درباره تاریخ اقتدارگرایی را بگیرد. در عین حال، از این شوخی کوتاه نمی‌توان برای امباپه یک موضع سیاسی جامع علیه کمونیسم ساخت؛ چنین موضعی در گفته‌های بررسی‌شده او وجود ندارد.
جمع‌بندی
این گزارش، بازخوانی پرونده‌ای است که از اواخر اکتبر خبرساز شد، نه خبر ضبط مصاحبه‌ای تازه در امروز یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵. ماجرا از اشاره امباپه به یک میم آغاز شد، نه از سخنرانی تازه‌ای درباره چین. تصویر مائو در نسخه منتشرشده، مونتاژ بود؛ اما واکنش‌های تجاری و عذرخواهی بازیکن و باشگاه واقعی و مستندند. به نظر شما مرز میان شوخی، نقد رهبران سیاسی و فشار تجاری بر چهره‌های ورزشی کجاست؟ دیدگاهتان را در کادر نظر بنویسید.