به گزارش آسیانیوز ایران، پلیس راه اجرای یک برنامه چهارروزه برای کنترل ایمنی ناوگان حمل‌ونقل عمومی مسافربری را اعلام کرده است؛ برنامه‌ای که از یکشنبه ۱۷ آبان آغاز شده و طبق زمان‌بندی اعلامی تا چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ ادامه دارد. در آغاز دوشنبه ۱۸ آبان، نکته مهم برای مسافران، شناخت دامنه همین کنترل‌هاست، نه برداشت ممنوعیت عمومی سفر از عنوان «طرح ضربتی».
طرح کجا و با چه هدفی اعلام شده است؟
سیاوش محبی، رئیس پلیس راه راهور فراجا، در اظهاراتی که آوش روز ۱۷ آبان ساعت ۱۳:۴۷ منتشر کرده، محل اجرای برنامه را مقابل پاسگاه‌های منتخب پلیس راه و محورهای مواصلاتی کشور معرفی کرده است. به گفته او، هدف، کنترل دقیق‌تر ناوگان مسافربری و برخورد با تخلفاتی است که ایمنی سفر را کاهش می‌دهند.
این اعلام، فهرست نام همه پاسگاه‌ها، ساعت توقف هر خودرو یا برنامه جداگانه هر مسیر را مشخص نمی‌کند. بنابراین نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که همه اتوبوسها هم‌زمان متوقف می‌شوند یا سفرهای بین‌شهری در این چهار روز تعطیل شده‌اند. موضوع خبر، نظارت اعلام‌شده بر ناوگان است.
چهار محور اصلی بازرسی اتوبوسها
در توضیح رئیس پلیس راه، این موارد در فهرست نظارت قرار گرفته‌اند:
- تجهیزات ایمنی وسایل نقلیه مسافربری؛
- آج و سلامت لاستیک‌ها؛
- استفاده صحیح راننده و مسافران از کمربند ایمنی؛
- کنترل سرعت و تأکید بر سرعت مطمئنه.
محبی همچنین از اطلاع‌رسانی وضعیت جوی و سطح راه به رانندگان گفته است. طبق توضیح او، در شرایط بارندگی و لغزندگی، هشدار «جاده لغزنده است» در دفترچه ثبت ساعت و برگ تردد ناوگان درج میشود. این اقدامِ اعلام‌شده جای گزارش دقیق وضعیت هر محور در زمان حرکت را نمی‌گیرد.
برای مسافر، تفاوت اعلام طرح با ایمنی واقعی چیست؟
صرف اعلام یک برنامه نظارتی، مدرک سالم‌بودن یک اتوبوس مشخص نیست. مسئولیت بررسی فنی ناوگان و اجرای مقررات بر عهده متولیان و شرکت‌های مسئول می‌ماند؛ مسافر نباید ناچار شود جای بازرس فنی تصمیم بگیرد. در عین حال، اطلاع از محورهای بازرسی کمک می‌کند پرسش‌های روشن‌تری درباره سفر خود مطرح کند:
- پیش از حرکت، اطلاعات مسیر و هر تغییر اعلام‌شده را از شرکت حمل‌ونقل پیگیری کند.
- اگر کمربند صندلی در دسترس نیست یا کار نمی‌کند، موضوع را به مسئول وسیله و شرکت اطلاع دهد.
- اطلاعیه کلی چندروزه را با وضعیت همان جاده در همان ساعت یکسان نگیرد.
این نکته‌ها پیشنهادهای عملی برای پیگیری اطلاعات سفرند، نه فهرست تازه‌ای از الزامات قانونی یا ادعای دسترسی این رسانه به پرونده فنی خودروها.
اعلام نظارت کافی نیست؛ نتیجه باید روشن شود
خبر این طرح در روزهایی منتشر شده که حوادث ناوگان مسافربری دوباره مورد توجه قرار گرفته است؛ از جمله واژگونی اتوبوس تیم بسکتبال سحر و پیگیری وضعیت مصدومان. کنار هم گذاشتن این دو خبر، به معنی اثبات علت آن سانحه یا ارتباط مستقیم تصمیم پلیس با آن حادثه نیست.
پرسش قابل پیگیری از دستگاه‌های مسئول این است که چند وسیله واقعاً بررسی شده، چه نقص‌هایی یافته شده و رفع آنها چگونه کنترل میشود. در متن اطلاعیه خوانده‌شده، آماری از نتیجه اجرای طرح، تعداد خودروهای متوقف‌شده یا میزان کاهش تصادف وجود ندارد. ارزیابی موفقیت برنامه باید به داده‌های بعدی متکی باشد، نه صرف وعده برخورد با تخلفات.
در نتیجه، آنچه اکنون می‌توان دقیق گفت، زمان‌بندی ۱۷ تا ۲۰ آبان و محورهای اعلام‌شده نظارت است. گزارش نتیجه عملی این کنترل‌ها و پاسخ‌گویی درباره مسئولیت ایمنی، مرحله جداگانه‌ای است که هنوز نباید انجام‌شده فرض شود.