هنگام دیوارچینی ساختمان انتخاب بین آجر و بلوک ساختمانی می‌تواند تصمیم‌گیری را دشوار کند. این سوال که آجر بهتر است یا بلوک سیمانی؟ ذهن بسیاری از کارفرمایان را درگیر می‌کند. کدام یک وزن کمتری به سازه وارد می‌کند؟ کدام مصالح عایق حرارتی و صوتی بهتری هستند و هزینه و سرعت اجرای دیوار را به‌صرفه‌تر می‌کنند؟ پاسخ به این پرسش‌ها به نوع ساختمان، بودجه و شرایط اجرای پروژه بستگی دارد. در این مطلب انواع آجر و بلوک ساختمانی را از نظر وزن، مقاومت، عایق‌بندی، هزینه و سرعت اجرا مقایسه می‌کنیم تا بتوانید با شناخت مزایا و محدودیت‌های هرکدام مناسب‌ترین مصالح را برای پروژه خود انتخاب نمایید.
تفاوت آجر و بلوک ساختمانی از نظر قیمت و هزینه اجرا
برای مقایسه هزینه دیوارچینی با آجر و بلوک ساختمانی نباید فقط قیمت خرید هر کدام را در نظر گرفت. هزینه نهایی به عوامل دیگری مانند سرعت اجرا، میزان مصرف ملات، دستمزد نیروی کار و هزینه نازک‌کاری نیز بستگی دارد:
- قیمت خرید مصالح: آجرهای سنتی مانند آجر فشاری و سفالی معمولا قیمت خرید مناسبی دارند اما به دلیل ابعاد کوچک‌تر برای ساخت یک سطح مشخص به تعداد بیشتری از آن‌ها نیاز است. همچنین مصرف ملات و میزان پرت مصالح می‌تواند هزینه نهایی را افزایش دهد.
- سرعت اجرا و دستمزد کارگر: بلوک‌های ساختمانی به دلیل ابعاد بزرگ‌تر فضای بیشتری را در هر مرحله پوشش می‌دهند و به همین دلیل دیوارچینی با آن‌ها معمولا سریع‌تر انجام می‌شود. در نتیجه مدت زمان اجرای پروژه و هزینه دستمزد نیروی کار می‌تواند کاهش پیدا کند.
- هزینه گچ‌کاری و نازک‌کاری: بلوک‌هایی مانند هبلکس به دلیل ابعاد دقیق و سطح نسبتا صاف دیوار یکنواخت‌تری ایجاد می‌کنند. در صورت اجرای اصولی این ویژگی باعث کاهش میزان مصرف مصالح نازک‌کاری و هزینه گچ‌کاری می‌شود.
اگرچه ممکن است قیمت خرید اولیه آجر در برخی پروژه‌ها کمتر از بلوک ساختمانی باشد اما با محاسبه هزینه ملات، دستمزد اجرا و نازک‌کاری استفاده از بلوک می‌تواند از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه‌تر باشد. البته انتخاب نهایی باید با توجه به نوع بلوک، ابعاد دیوار، شرایط پروژه و قیمت روز مصالح انجام شود.
دیوار آجری یا دیوار ساخته شده با بلوک ساختمانی کدام یک مقاوم‌تر است؟
مقاومت دیوار در برابر ضربه، فشارهای جانبی و نیروهای ناشی از زلزله یکی از عوامل مهم در انتخاب مصالح دیوارچینی است. آجر و بلوک ساختمانی هر کدام ویژگی‌های متفاوتی دارند و عملکرد آن‌ها به کیفیت مصالح، نحوه اجرا و میزان مهار دیوار بستگی دارد. برای انتخاب بهتر باید مقاومت فشاری، وزن و رفتار هر کدام را بررسی کنیم.
مقاومت دیوار آجری در برابر زلزله و فشارهای جانبی
آجر از مقاومت فشاری مناسبی برخوردار است و در صورت اجرای صحیح می‌تواند دیوار مستحکمی ایجاد کند. با این حال دیوارهای آجری معمولا وزن نسبتا زیادی دارند و در برابر نیروهای جانبی زلزله انعطاف‌پذیری محدودی از خود نشان می‌دهند. به همین دلیل اگر دیوار به درستی به اسکلت ساختمان مهار نشده باشد احتمال ترک‌خوردگی، جداشدگی از سازه و حتی ریزش آن وجود دارد.
البته میزان مقاومت دیوار آجری به نوع آجر، کیفیت ملات، ضخامت دیوار و نحوه اجرای آن بستگی دارد. استفاده از وال‌پست و اتصالات مناسب می‌تواند احتمال جابجایی و ریزش دیوار را کاهش دهد.
مقاومت دیوار بلوکی در برابر زلزله و ضربه
بلوک‌های ساختمانی بسته به نوع و جنس مقاومت و وزن متفاوتی دارند. برای مثال بلوک‌های سیمانی معمولی مقاومت فشاری مناسبی دارند در حالی که بلوک‌های سبک هبلکس به دلیل وزن کمتر بار مرده ساختمان را کاهش می‌دهند. این ویژگی می‌تواند به کاهش نیروی اینرسی وارد شده به سازه هنگام زلزله کمک کند.
از طرف دیگر ابعاد بزرگ‌تر بلوک‌ها باعث می‌شود دیوارچینی با سرعت بیشتری انجام شود. البته برای افزایش ایمنی استفاده از ملات یا چسب مناسب، اجرای صحیح میلگرد بستر و مهار دیوار با وال‌پست ضروری است. این اتصالات به حفظ یکپارچگی دیوار کمک می‌کنند و احتمال ترک‌خوردگی و ریزش آن را کاهش می‌دهند.
به طور کلی نمی‌توان صرفا بر اساس نوع مصالح گفت دیوار آجری یا بلوکی همیشه مقاوم‌تر است. انتخاب مناسب باید با توجه به نوع بلوک یا آجر، شرایط سازه و ضوابط اجرایی ساختمان انجام شود.
آجر عایق بهتری برای گرما، سرما و صداست یا بلوک هبلکس؟
با توجه به اهمیت بهینه‌سازی مصرف انرژی میزان عایق بودن مصالح دیوارچینی یکی از معیارهای مهم در انتخاب آن‌ها است. آجر و بلوک ساختمانی از نظر عایق حرارتی و صوتی عملکرد متفاوتی دارند:
- آجر: آجرهای معمولی مخصوصا انواع توپر به تنهایی عایق حرارتی و صوتی چندان مناسبی نیستند و بخشی از گرما و سرما را از خود عبور می‌دهند. به همین دلیل برای کاهش تبادل حرارتی و افزایش عایق‌بندی ساختمان معمولا باید از عایق‌های مکمل مانند پشم‌سنگ یا پلی‌استایرن در کنار آن‌ها استفاده کرد.
- بلوک هبلکس: هبلکس به دلیل ساختار متخلخل و وجود حفره‌های هوای ریز در بافت خود عایق حرارتی مناسبی محسوب می‌شود. استفاده از این بلوک‌ها به کاهش انتقال گرما و سرما از دیوارها کمک می‌کند و در نتیجه می‌تواند مصرف انرژی برای سرمایش و گرمایش ساختمان را کاهش دهد. همچنین هبلکس تا حدودی به کاهش انتقال صدا کمک می‌کند. البته میزان عایق صوتی آن به ضخامت دیوار و نحوه اجرای آن نیز بستگی دارد.
برای ساخت خانه آجر بهتر است یا بلوک سیمانی، سفالی و هبلکس؟
پاسخ به این سوال به نوع کاربری دیوار و اولویت‌های پروژه بستگی دارد که جزئیات آن را در جدول زیر بررسی کرده‌ایم:
| نوع مصالح |
کاربرد |
معایب |
مزایا |
| آجر |
دیوارهای محوطه، کرسی‌چینی یا بخش‌های سنتی |
وزن بسیار بالا، عایق ضعیف و سرعت اجرای پایین |
دسترسی آسان و مقاومت فشاری خوب |
| بلوک سفالی |
تیغه‌بندی داخلی غیر باربر |
شکنندگی بالا و پرتی زیاد هنگام حمل و برش |
قیمت مناسب و وزن متوسط |
| بلوک سیمانی سبک |
دیوارهای پیرامونی، پارکینگ و زیرزمین |
وزن نسبتا بیشتر نسبت به هبلکس |
استحکام بالا و قیمت اقتصادی |
| بلوک هبلکس |
دیوارهای خارجی و داخلی ساختمان‌های مدرن و عایق |
قیمت خرید واحد بالاتر نسبت به سفال |
وزن بسیار سبک، عایق حرارتی بی‌نظیر و اجرای سریع |
بسیاری می‌پرسند در پروژه‌های مسکونی آجر بهتر است یا بلوک سیمانی؟ پاسخ این است که اگر به دنبال استحکام بالا با قیمت اقتصادی هستید بلوک سیمانی گزینه بهتری نسبت به آجر سنتی خواهد بود. با این حال برای پروژه‌های مدرن که عایق‌بندی حرارتی و وزن سبک اولویت اصلی آن‌هاست بلوک‌های هبلکس انتخاب بهتری محسوب می‌شوند.
جمع‌بندی
انتخاب بین آجر و بلوک ساختمانی به عواملی مانند ایمنی در برابر زلزله، هزینه اجرا، وزن و عایق‌بندی بستگی دارد. در مجموع بلوک‌های مدرن مخصوصا هبلکس به دلیل وزن کمتر و عایق حرارتی مناسب گزینه‌ای کاربردی برای ساختمان‌های امروزی هستند.
انتخاب مصالح استاندارد و تامین آن‌ها از منابع معتبر نیز نقش مهمی در کیفیت و پایداری پروژه دارد. با این حال انتخاب مصالح مناسب برای دیوارچینی به تنهایی تضمین کننده ایمنی دیوار در برابر زلزله نیست بلکه استفاده از تجهیزات استاندارد برای مهار و مقاوم‌سازی اجزای غیرسازه‌ای ساختمان نیز مهم است. تجهیزاتی مانند میلگرد بستر، وال‌پست و اتصالات مخصوص بلوک هبلکس با ایجاد اتصال مناسب میان دیوار و اجزای سازه به افزایش پایداری دیوار و کاهش احتمال ترک‌خوردگی و جداشدگی آن کمک می‌کنند.
گروه مهندسی مهران پولاد یکی از تولیدکنندگان تخصصی مقاطع فولادی مورد استفاده در مقاوم‌سازی اجزای غیرسازه‌ای ساختمان است که محصولاتی مانند میلگرد بستر، وال‌پست، اتصالات هبلکس و… را تولید و عرضه می‌کند. استفاده از این تجهیزات در کنار اجرای اصولی دیوارچینی می‌تواند به افزایش پایداری دیوارها و کاهش آسیب‌های ناشی از نیروهای جانبی کمک کند. بنابراین اگر در حال برنامه‌ریزی برای ساخت یا تکمیل پروژه ساختمانی خود هستید برای دریافت مشاوره رایگان و خرید مصالح دیوارچینی از مهران پولاد با شماره‌های 09109107609 و 09193051360 تماس بگیرید و از کارشناسان راهنمایی دریافت کنید./