شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶، روز جهانی تلویزیون است. این مناسبت یادآور نخستین مجمع جهانی تلویزیون است که ۲۱ و ۲۲ نوامبر ۱۹۹۶ برگزار شد. مجمع عمومی سازمان ملل در ۱۷ دسامبر همان سال با قطعنامه ۵۱/۲۰۵ روز ۲۱ نوامبر را به تلویزیون اختصاص داد. امسال سی سال از آن مجمع میگذرد. هدف نامگذاری، یادآوری نقش تلویزیون در جلب توجه مردم به جنگها و مسائل اجتماعی و اقتصادی بود، نه بزرگداشت تاریخ اختراع دستگاه.
نخستین تلویزیون ایران چه سالی راه افتاد؟
دانشنامه ایرانیکا آغاز کار نخستین ایستگاه تلویزیونی ایران را در ۱۳۳۷ خورشیدی (۱۹۵۸ میلادی) در تهران ثبت کرده است. «تلویزیون ایران» به ابتکار حبیبالله ثابت، معروف به ثابتپاسال، و پسرش راه افتاد و در آغاز خصوصی بود. این ایستگاه را نباید با تلویزیون ملی ایران یکی دانست؛ به روایت ایرانیکا، پخش منظم شبکه ملی در ۱۹۶۷ آغاز شد.
از جدول پخش تا کلیپ کوتاه
زمانی برای دیدن یک برنامه باید ساعت مشخصی پای تلویزیون مينشستیم. حالا همان برنامه ممکن است در پخش زنده، تکرار ماهوارهای یا یک کلیپ کوتاه به دستمان برسد. برای پیدا کردن سریال، دانستن فرق ساعت پخش اول و تکرار مفید است؛ برای فهم یک ویدیوی خبرساز، سؤال مهمتر این است که نخستین بار کجا و چه زمانی منتشر شده است. راهنمای دریافت دوباره شبکههای جم و راهنمای زمان پخش سریال «قانون طبیعت» در آسیانیوز ایران، دو نیاز متفاوت مخاطب را نشان میدهند.
گرافیک اختصاصی آسیانیوز ایران درباره بررسی اصالت ویدیو؛ نشانه روی تصویر تأیید یک ویدیوی واقعی نیست.
برای اعتماد به یک ویدیو از کجا شروع کنیم؟
اتحادیه پخش اروپا و چند نهاد دیگر از جمله گروه جهانی تلویزیون در کارزار ۲۰۲۶ پرسیدهاند: «به چه کسی اعتماد میکنید؟» این شعار کارزار آنهاست، نه عنوان اعلامی سازمان ملل. دیپفیک صدا یا تصویر ساخته یا تغییریافته با هوش مصنوعی است. حتی یک کلیپ واقعی هم اگر با تاریخ اشتباه یا بدون بخش قبل و بعد پخش شود، میتواند گمراهکننده باشد.
- بهجای آخرین بازنشر، نسخه اولیه یا کاملتر و زمان انتشارش را پیدا کنید.
- نام شبکه، برنامه و تاریخ را کنار هم بررسی کنید. نشان روی تصویر بهتنهایی سند اصالت نیست.
- برای ادعاهای مهم دنبال تأیید مستقل بگردید. اگر فقط یک برش کوتاه پیدا میکنید، واقعی یا جعلی بودنش را قطعی ندانید.
اگر نخستین خاطره تلویزیونیتان را به یاد دارید، نام برنامه یا حدود سالش را در بخش دیدگاهها بنویسید.
تصویر شاخص: گیرنده سیاهوسفید فیلیپس TX 1410 U ساخت حدود ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۴ از مجموعه موزه علوم و فناوری لئوناردو داوینچی میلان؛ این دستگاه به ایستگاه تهران منتسب نیست. عکس: کاتالوگ موزه میلان، CC BY-SA 4.0؛ بازقاببندی، تغییر اندازه و نشان آسیانیوز ایران؛ نسخه اقتباسی با همان مجوز.