آسیانیوز ایران؛ دوشنبه ۲ آذر ۱۴۰۵، برابر با ۲۳ نوامبر ۲۰۲۶ و در تقویم رسمی ایران ۱۳ جمادیالثانی ۱۴۴۸، به عنوان سالروز وفات امالبنین و روز تکریم مادران و همسران شهدا ثبت شده است. این روز تعطیل رسمی سراسری نیست و با روز مادر، که امسال دوشنبه ۹ آذر است، تفاوت دارد.
برنامههای اعلامشده در قم و مشهد
- قم، ساعت ۹ صبح: بر اساس اعلام برگزارکنندگان که خبرگزاری حوزه منتشر کرده، آیین «شکوه ایثار» در شبستان امام خمینی حرم حضرت معصومه برنامهریزی شده است. بنیاد شهید و امور ایثارگران گفته محور این برنامه شنیدن و گرامیداشت روایت مادران و همسران خانوادههای داغدار است.
- مشهد، ساعت ۹:۲۰ و ۱۷:۲۰: کانال رسمی برنامههای حرم رضوی دو برنامه در رواق امام خمینی اعلام کرده است: برنامه صبح با سخنرانی، شعرخوانی و مرثیه، و برنامه عصر به مناسبت شام وفات.
این ساعتها زمان اعلامشدهاند، نه گزارش برگزاری. برای تغییر احتمالی برنامه، آخرین اطلاعیه محلی را بررسی کنید.
زمانهای اعلامشده برای برنامههای قم و مشهد؛ اینفوگرافیک آسیانیوز ایران
امالبنین که بود و چرا نام او با این روز پیوند خورده است؟
در منابع نسبشناسی و روایتهای شیعی، اُمالبنین (أمّ البنین، Umm al-Banin) همسر علی بن ابیطالب و مادر عباس، عبدالله، جعفر و عثمان معرفی شده است. نام «فاطمه بنت حزام» برای او مشهور است و بر پایه گزارشهای تاریخیِ کربلا، چهار پسرش در آن واقعه جان باختند. «امالبنین» بهمعنای مادر پسران است. روایتهای سوگواری او در مدینه در حافظه مذهبی شیعیان جای دارد، اما جزئیات آنها در منابع به یک اندازه مستند نیست.
سیزدهم جمادیالثانی تاریخِ ثبتشده در تقویم و روز شناختهشده در آیین شیعی است. درباره تاریخ دقیق وفات او در منابع تاریخی قطعیت یکسانی وجود ندارد و ثبت یک تاریخ در تقویم رسمی به معنای قطعی بودن سال یا جزئیات وفات نیست. چون مناسبت بر اساس تقویم قمری تعیین میشود، تاریخ شمسی آن هر سال ثابت نیست.
تکریم، فراتر از یک مراسم
برای کسی که عزیزی از دست داده، آنچه پس از پایان مراسم باقی میماند زندگی روزمره است: جای خالی در خانه، تصمیمهایی که باید تنها بگیرد و کارهایی که شاید تا پیش از آن میان دو نفر تقسیم میشد. شنیدن روایت خانوادهها با رضایت خودشان، احترام به حریمشان و در دسترس بودن پشتیبانی روانی و اجتماعی پس از مراسم، راههایی است که یک روز تقویمی را به کاری ماندگارتر وصل میکند.
در آرشیو: گزارش آیین همزمان با این مناسبت در یزد در سال ۱۴۰۳؛ نقد «هناس»، روایتی سینمایی از زاویه دید همسر یک قربانی.
منابع: تقویم رسمی ۱۴۰۵ مرکز تقویم مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران؛ اعلام بنیاد شهید و امور ایثارگران به نقل از ایرنا؛ خبرگزاری حوزه؛ کانال رسمی برنامههای حرم رضوی؛ دانشنامه اسلامی و بررسی انتقادی روایت تاریخ وفات در اسلامکوئست. عکس شاخص: تصویر آرشیوی حرم رضوی، Feresteh Movahhed، ویکیمدیا کامنز، CC0 1.0؛ عکس مراسم سال ۱۴۰۵ نیست.
پرسشهای رایج: