یادداشت تحریریه: این گزارش در اول آبان ۱۴۰۵، برای تکمیل آرشیو بازسازی شده است. تاریخ و ساعت اصلی این کد، اول آبان ۱۳۹۹ ساعت ۱۳:۲۶، حفظ شده؛ متن بر اطلاعات منتشرشده تا آن زمان تکیه دارد و ادعای انتشار این نسخه در سال ۱۳۹۹ نیست.
بازخوانی علمی آسیانیوز ایران از روزهای پایانی مهر ۱۳۹۹ به تماسی کوتاه در فاصله‌ای بسیار دور می‌رسد: فضاپیمای اوسایریس‌رکس (OSIRIS-REx) ناسا، در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰، برای برداشتن مواد از سطح سیارک بنو (Bennu) به آن نزدیک شد و سر نمونه‌بردارش را به سطح رساند. گزارش همان روز اکسیوس نیز وقوع این تماس را تأیید کرد، اما مقدار نمونه هنوز معلوم نبود.
شش ثانیه تماس با سطح سنگی بنو
ناسا در گزارش ۲۱ اکتبر توضیح داد که داده‌های مقدماتی، زمان تماس را حدود شش ثانیه نشان می‌دهند. محل انتخاب‌شده «نایتینگل» (Nightingale) بود و فضاپیما در محدوده یک‌متری نقطه هدف به سطح رسید. در آن هنگام فاصله بنو تا زمین بیش از ۳۲۱ میلیون کیلومتر بود.
برخلاف تصور فرود یک کاوشگر روی سطح، تنها سر گردِ ابزار نمونه‌برداری، موسوم به TAGSAM، با سیارک تماس پیدا کرد. تزریق گاز نیتروژن مواد سطحی را به حرکت درآورد تا بخشی از آنها وارد محفظه شود؛ سپس فضاپیما با روشن‌کردن پیشران‌هایش عقب رفت. بنابراین این عملیات، «تماس و عقب‌نشینی» یا TAG بود، نه استقرار طولانی روی سیارک.
موفقیت تماس با تأیید مقدار نمونه تفاوت داشت
بر اساس اطلاعیه ۲۰ اکتبر ناسا، هدف جمع‌آوری دست‌کم ۶۰ گرم ماده بود. این عدد هدف مأموریت بود، نه وزن قطعی نمونه در پایان آن روز. بررسی تصاویر و اندازه‌گیری‌های بعدی باید روشن می‌کرد چه مقدار ماده وارد ابزار شده است. نتیجه‌گیری درباره وزن نهایی یا بازگشت موفق نمونه، از محدوده اطلاعات این گزارش تاریخی خارج است.
اوسایریس‌رکس در سال ۲۰۱۶ پرتاب شده و در دسامبر ۲۰۱۸ به بنو رسیده بود. برنامه اعلام‌شده آن زمان، بازگرداندن نمونه به زمین در سال ۲۰۲۳ بود. هدف علمی، مطالعه مواد باقیمانده از دوران شکل‌گیری منظومه شمسی با ابزارهای آزمایشگاهی روی زمین بود.
از تمرین نزدیک‌شدن تا تماس واقعی
این رویداد با تمرین نزدیک‌شدن اوسایریس‌رکس به بنو در اوت ۲۰۲۰ تفاوت داشت. در آن تمرین، فضاپیما تا حدود ۴۰ متری سطح پایین رفته و سپس فاصله گرفته بود؛ در عملیات اکتبر، سر نمونه‌بردار واقعاً سطح را لمس کرد.
منابع این بازسازی: اطلاعیه ناسا در ۲۰ اکتبر، گزارش تصویری ناسا در ۲۱ اکتبر و گزارش اکسیوس در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰. تصویر شاخص، یک قاب واقعی از دوربین SamCam در عملیات ۲۰ اکتبر است؛ اعتبار تصویر: NASA/Goddard/University of Arizona.