آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
استان چهارمحال و بختیاری نیز همگام با تعدادی از استانهای سردسیر کشور، برای فردا تصمیمی مهم گرفته است. این تصمیم بر اساس هشدارهای هواشناسی و به منظور حفظ سلامتی دانشآموزان، دانشجویان و فرهنگیان اتخاذ شده است. بر اساس اعلام رسمی مدیرکل مدیریت بحران استانداری، تمامی مدارس و دانشگاههای استان چهارمحال و بختیاری در روز شنبه، ۲۹ آذر ماه، به صورت مجازی و غیرحضوری فعال خواهند بود. این اقدام پیشگیرانه نشان میدهد مسئولان استانی نسبت به تغییرات ناگهانی آب و هوا و پیامدهای آن برای ترددهای درونشهری و برونشهری حساسیت بالایی دارند. شرایط جوی نامساعد میتواند به ویژه برای تردد سرویسهای مدرسه و دانشجویان ساکن در حومه شهرها خطرناک باشد. تصمیم به مجازیشدن کلاسها، تمامی مقاطع تحصیلی از ابتدایی تا دانشگاه را شامل میشود. این رویکرد یکسان، از سردرگمی خانوادهها و ایجاد تبعیض بین مقاطع مختلف جلوگیری میکند.
مدیران مدارس و مراکز آموزش عالی موظف شدهاند تا بسترهای لازم برای ارائه آموزشهای از راه دور را فراهم کنند. انتظار میرود معلمان و اساتید، مطالب درسی را از طریق سامانههای مربوطه مانند شاد، یا دیگر پیامرسانها در اختیار فراگیران قرار دهند. این خبر برای بسیاری از والدین آرامشبخش است، چرا که نگرانی از تردد فرزندان در هوای سرد و احتمال بارش برف و باران و لغزندگی جادهها را کاهش میدهد. خانوادهها اکنون میتوانند با برنامهریزی بهتر، نظارت بر آموزش مجازی فرزندان را سازماندهی کنند. شهروندان استان، به ویژه رانندگان، در روز شنبه باید احتیاط بیشتری در تردد داشته باشند و در صورت عدم ضرورت، از سفرهای جادهای خودداری کنند. مسئولان راهداری و حمل و نقل نیز باید آمادگی کامل برای خدماترسانی و پاکسازی معابر را داشته باشند. این تصمیم استانداری چهارمحال و بختیاری، یک اقدام مسئولانه در راستای مدیریت ریسک و کاهش احتمال وقوع حوادث ناگوار است و نشان از اولویتدهی به سلامت عمومی دارد.
بررسی عوامل هواشناسی محرک تصمیم
تصمیم به مجازیسازی آموزش در استان چهارمحال و بختیاری، احتمالاً بر اساس دادههای دقیق هواشناسی و پیشبینی وقوع پدیدههای خاص جوی گرفته شده است. این استان به دلیل موقعیت کوهستانی و ارتفاع بالا، همواره مستعد کاهش ناگهانی دما و بارشهای زمستانی شدید است. پدیدههایی مانند نفوذ توده هوای سرد، بارش برف در ارتفاعات، وزش بادهای شدید و تشکیل یخبندان به ویژه در ساعات شب و صبح زود، میتواند شبکه حمل و نقل و تردد عادی را به شدت مختل کند. احتمالاً هشدار سازمان هواشناسی درباره یکی از این موارد یا ترکیبی از آنها، مبنای این تصمیم بوده است. چنین تصمیماتی اغلب با توجه به «اثر تراکمی» بارشها و سرمایش در طول شب گرفته میشود. حتی اگر در طول روز بارشی نباشد، باقیماندن رطوبت از روز قبل و کاهش دما در شب، میتواند باعث تشکیل لایههای یخ نامرئی (یخ سیاه) بر روی جادهها شود که برای رانندگان به شدت خطرناک است. تصمیمگیرندگان با در نظر گرفتن این خطر پنهان، جانب احتیاط را رعایت کردهاند.
ارزیابی آمادگی زیرساخت دیجیتال برای آموزش مجازی
اجرای موفق این تصمیم، وابسته به میزان آمادگی زیرساختهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در سطح استان است. این آمادگی در دو سطح سختافزاری و نرمافزاری قابل بررسی است. از نظر سختافزاری، دسترسی دانشآموزان و معلمان به ابزارهایی مانند تلفن هوشمند، تبلت، رایانه و اتصال اینترنت با پهنای باند مناسب، یک پیشنیاز کلیدی است. در مناطق روستایی و عشایری استان، این دسترسی ممکن است با چالشهایی همراه باشد که نیاز به راهکارهای جایگزین دارد. از نظر نرمافزاری، وجود یک پلتفرم یکپارچه و آشنا برای همه مانند شبکه شاد، یا توانایی مدارس و اساتید در استفاده از پیامرسانهای داخلی برای ارائه محتوا، بسیار مهم است. همچنین، مهارت دیجیتال معلمان در تولید و مدیریت محتوای الکترونیک، کیفیت آموزش مجازی را تعیین میکند. این تصمیم ناگهانی، در واقع آزمونی برای سنجش تابآوری دیجیتال نظام آموزشی استان است.
تحلیل تأثیر بر روند آموزشی و راهکارهای جبرانی
هرگونه تغییر ناگهانی در شیوه برگزاری کلاسها، به طور طبیعی موجب اختلال در برنامهریزی آموزشی و کاهش تعامل چهره به چهره میشود. این موضوع برای دروس عملی، کارگاهها و آزمایشگاهها که نیازمند حضور فیزیکی هستند، چالش بزرگتری ایجاد میکند. با این حال، میتوان با راهکارهایی این اختلال را به حداقل رساند. معلمان میتوانند بر ارائه محتوای تئوری، تمرین و تکلیف متمرکز شوند و جلسات رفع اشکال را به صورت آنلاین برگزار کنند. برای جبران دروس عملی نیز میتوان از ویدئوهای آموزشی با کیفیت و شبیهسازهای مجازی بهره برد. مدیریت زمان نیز کلیدی است. مدارس و دانشگاهها میتوانند با ارائه یک برنامه زمانبندی مشخص برای ارتباط آنلاین و تحویل تکالیف، نظم را حفظ کنند. در نهایت، ممکن است نیاز به بازنگری در تقویم آموزشی و تخصیص ساعات جبرانی برای برخی دروس خاص در آینده وجود داشته باشد.
بررسی ابعاد ایمنی و سلامت عمومی تصمیم
مهمترین توجیه این تصمیم، صیانت از سلامت و ایمنی دانشآموزان، دانشجویان، معلمان و کارکنان آموزشی است. جلوگیری از ترددهای غیرضروری در روزهای نامساعد جوی، چندین فایده مهم دارد.
- اولاً، از افزایش تصادفات رانندگی به دلیل لغزندگی معابر و کاهش میدان دید میکاهد.
- ثانیاً، از مواجهه جمعیت حساس دانشآموزی با سرمای شدید و خطرات ناشی از آن مانند سرمازدگی جلوگیری میکند.
- ثالثاً، با کاهش حجم تردد در شهرها، فشار بر خدمات شهری مانند اورژانس و آتشنشانی برای پاسخ به حوادث احتمالی کم میشود و به پاکسازی سریعتر معابر کمک میکند.
این تصمیم در راستای مسئولیت اجتماعی دولت در قبال شهروندان، به ویژه قشر آسیبپذیر است و نشان میدهد که منافع و سلامتی مردم در اولویت قرار دارد. این اقدام پیشگیرانه، هزینههای اقتصادی و انسانی ناشی از وقوع حوادث را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.
نقش مدیریت بحران و هماهنگی بیندستگاهی
تصمیمگیری به موقع و اعلام شفاف مدیرکل مدیریت بحران استانداری، نمونهای از عملکرد مناسب نهادهای مدیریت بحران در سطح استانی است. این نهادها با پایش مستمر دادههای هواشناسی و ارزیابی ریسک، باید در زمان مناسب وارد عمل شوند. برای اجرای این تصمیم، هماهنگی نزدیکی بین استانداری، اداره کل آموزش و پرورش، دانشگاهها، اداره کل هواشناسی و پلیس راهور ضروری است. این هماهنگی باید از مرحله هشدار اولیه تا ابلاغ دستور به تمام واحدهای آموزشی و نظارت بر اجرای آن، به صورت یکپارچه صورت پذیرد. نکته مهم دیگر، ارتباط مؤثر با رسانهها و عموم مردم است. اعلام رسمی و زودهنگام این خبر از طریق رسانههای محلی و ملی، به خانوادهها فرصت برنامهریزی میدهد و از شایعات جلوگیری میکند. عملکرد منسجم و شفاف مدیریت بحران در این زمینه، اعتماد عمومی به تصمیمات مسئولان را افزایش میدهد و تابآوری جامعه در برابر مخاطرات طبیعی را تقویت میکند.