رابطه اعتراضات اقتصادی مردم، اعتصاب کسبه و حمله اسرائیل به ایران

در همین حال، واکنش‌های بین‌المللی به این اعتراضات نیز قابل توجه است. وزارت خارجه آمریکا با انتشار ویدیوهایی از اعتراضات در شهرهای مختلف ایران، از شجاعت معترضان تمجید کرد و خواستار احترام به حقوق بنیادین مردم ایران شد. این واکنش‌ها نشان می‌دهد که اعتراضات داخلی ایران، توجه جهانیان را به خود جلب کرده است. اما یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها این است: آیا این اعتراضات، تنها یک واکنش اقتصادی است یا اینکه دشمنان خارجی ایران، مانند اسرائیل، از این وضعیت برای پیشبرد اهداف خود استفاده می‌کنند؟ مصطفی خوش‌چشم، کارشناس صداوسیما، پیش‌تر هشدار داده بود که اسرائیل از ناآرامی‌های داخلی ایران به عنوان فرصت استفاده خواهد کرد. این هشدارها، نگرانی‌هایی را درباره نقش خارجی در تشدید اعتراضات ایجاد کرده است.

علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نیز با اشاره به تغییر راهبرد دشمنان ایران، گفت که اسرائیل از «من حمله می‌کنم تا شما شورش کنید» به «شما شورش کنید تا من حمله کنم» تغییر استراتژی داده است. این اظهارات، نشان می‌دهد که مسئولان ایرانی نیز نگران نقش خارجی در تشدید اعتراضات هستند. در این میان، واکنش‌های داخلی به اعتراضات نیز متفاوت است. احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با ابراز نگرانی از تبدیل مطالبات اقتصادی به نارضایتی سیاسی، تاکید کرد که باید از ملتهب شدن بیشتر فضا جلوگیری شود. او معتقد است که اگر مشکلات اقتصادی حل نشوند، ممکن است به نارضایتی سیاسی تبدیل شوند. محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، نیز با اشاره به حق مردم برای اعتراض، تاکید کرد که نباید دشمن را ضعیف فرض کرد. او گفت که دشمنان ایران، مانند اسرائیل، قطعاً قدرتمند وارد میدان می‌شوند و از هر فرصت برای ضعیف کردن ایران استفاده خواهند کرد. در این شرایط، دولت ایران نیز واکنش نشان داده است. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، با تاکید بر دغدغه معیشت مردم، گفت که به وزیر کشور ماموریت داده است تا از مسیر گفتگو با معترضان، مطالبات آن‌ها را بشنود و برای رفع مشکلات اقدام کند. این اقدام، نشان‌دهنده تلاش دولت برای مدیریت بحران و جلوگیری از تشدید اعتراضات است.

سقوط ارزش ریال و تورم بی‌سابقه، اصلی‌ترین دلایل اعتراضات اخیر بازاریان و کسبه در ایران است. در ماه‌های اخیر، ارزش ریال به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسیده و این موضوع، قدرت خرید مردم را به شدت کاهش داده است. بازاریان، که با افزایش هزینه‌ها و کاهش درآمدها روبه‌رو هستند، دیگر توانایی پرداخت اجاره‌ها و هزینه‌های کسب‌وکار خود را ندارند. این فشارهای اقتصادی، آن‌ها را به خیابان‌ها کشانده و شعارهای ضدحکومتی سر داده‌اند. کارشناسان اقتصادی معتقدند که اگر این روند ادامه یابد، ممکن است به موج جدیدی از ناآرامی‌های اجتماعی منجر شود. دولت ایران، که با وعده اصلاحات اقتصادی روی کار آمده بود، هنوز نتوانسته است راهکاری موثر برای کنترل بحران ارائه دهد. این در حالی است که مردم، با تحمل فشارهای اقتصادی، دیگر صبر خود را از دست داده‌اند و خواستار تغییرات اساسی هستند. در این شرایط، پرسش اصلی این است: آیا دولت و مجلس توانایی کنترل بحران اقتصادی را دارند؟ آیا می‌توان با اصلاحات ساختاری، از تشدید اعتراضات جلوگیری کرد؟ یا اینکه فشارهای اقتصادی، نظام را به سمت تغییرات سیاسی سوق خواهد داد؟ پاسخ به این پرسش‌ها، آینده ایران را تعیین خواهد کرد.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مسئولان ایرانی، نقش دشمنان خارجی، به ویژه اسرائیل، در تشدید اعتراضات است. مصطفی خوش‌چشم، کارشناس صداوسیما، پیش‌تر هشدار داده بود که اسرائیل از ناآرامی‌های داخلی ایران به عنوان فرصت استفاده خواهد کرد. این هشدارها، نگرانی‌هایی را درباره نقش خارجی در تشدید اعتراضات ایجاد کرده است. علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نیز با اشاره به تغییر راهبرد دشمنان ایران، گفت که اسرائیل از «من حمله می‌کنم تا شما شورش کنید» به «شما شورش کنید تا من حمله کنم» تغییر استراتژی داده است. این اظهارات، نشان می‌دهد که مسئولان ایرانی نیز نگران نقش خارجی در تشدید اعتراضات هستند. در همین حال، واکنش‌های بین‌المللی به این اعتراضات نیز قابل توجه است. وزارت خارجه آمریکا با انتشار ویدیوهایی از اعتراضات در شهرهای مختلف ایران، از شجاعت معترضان تمجید کرد و خواستار احترام به حقوق بنیادین مردم ایران شد. این واکنش‌ها نشان می‌دهد که اعتراضات داخلی ایران، توجه جهانیان را به خود جلب کرده است.

واکنش‌های داخلی به اعتراضات نیز متفاوت است. احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با ابراز نگرانی از تبدیل مطالبات اقتصادی به نارضایتی سیاسی، تاکید کرد که باید از ملتهب شدن بیشتر فضا جلوگیری شود. او معتقد است که اگر مشکلات اقتصادی حل نشوند، ممکن است به نارضایتی سیاسی تبدیل شوند. محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، نیز با اشاره به حق مردم برای اعتراض، تاکید کرد که نباید دشمن را ضعیف فرض کرد. او گفت که دشمنان ایران، مانند اسرائیل، قطعاً قدرتمند وارد میدان می‌شوند و از هر فرصت برای ضعیف کردن ایران استفاده خواهند کرد. در این شرایط، دولت ایران نیز واکنش نشان داده است. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، با تاکید بر دغدغه معیشت مردم، گفت که به وزیر کشور ماموریت داده است تا از مسیر گفتگو با معترضان، مطالبات آن‌ها را بشنود و برای رفع مشکلات اقدام کند. این اقدام، نشان‌دهنده تلاش دولت برای مدیریت بحران و جلوگیری از تشدید اعتراضات است.

بازار ایران همواره نقش کلیدی در تحولات سیاسی کشور ایفا کرده است. از اعتصاب بازاریان در سال ۱۹۰۵ که به انقلاب مشروطه انجامید، تا تعطیلی بازار در سال ۱۳۵۷ که به انقلاب اسلامی کمک کرد، بازار به عنوان یکی از ارکان قدرت اجتماعی و اقتصادی، توانسته است تغییرات سیاسی عمیقی را رقم بزند. این نقش تاریخی، بازار را به یکی از مهم‌ترین بازیگران سیاسی در ایران تبدیل کرده است. در دهه‌های اخیر، بازار همواره از حامیان اصلی نظام جمهوری اسلامی بوده است. بازاریان، که اغلب مذهبی و محافظه‌کار هستند، در گذشته از نظام حمایت می‌کردند و حتی در زمان‌های بحرانی، به عنوان پایگاه اجتماعی حکومت عمل می‌کردند. اما امروزه، با تشدید بحران‌های اقتصادی، این حمایت به شدت کاهش یافته و بازاریان به صف معترضان پیوسته‌اند. تحلیلگران معتقدند، اگر بازاریان—که در گذشته از حامیان اصلی حکومت بودند—به صف معترضان بپیوندند، نظام با بحران مشروعیت جدی مواجه خواهد شد. این موضوع، یادآور نقش بازار در سرنگونی رژیم پهلوی و شکل‌گیری انقلاب اسلامی است. بنابراین، اعتراضات اخیر بازاریان، می‌تواند به نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران تبدیل شود.

آینده اعتراضات در ایران، به عوامل مختلفی بستگی دارد. اگر دولت و مجلس بتوانند با اصلاحات اقتصادی و سیاسی، به مطالبات معترضان پاسخ دهند، ممکن است از تشدید اعتراضات جلوگیری شود. اما اگر این مطالبات نادیده گرفته شوند، احتمالاً اعتراضات به نارضایتی سیاسی تبدیل خواهند شد و ممکن است به تغییرات ساختاری در نظام سیاسی ایران منجر شوند. در این شرایط، نقش دشمنان خارجی نیز بسیار مهم است. اگر اسرائیل و آمریکا از این ناآرامی‌ها برای پیشبرد اهداف خود استفاده کنند، ممکن است ایران با چالش‌های امنیتی جدی‌تری روبه‌رو شود. بنابراین، مدیریت صحیح بحران توسط مسئولان ایرانی، می‌تواند از تشدید اعتراضات و سوءاستفاده دشمنان خارجی جلوگیری کند. در نهایت، آینده ایران به توانایی دولت و مجلس در مدیریت بحران‌های اقتصادی و سیاسی بستگی دارد. اگر این بحران‌ها به درستی مدیریت شوند، ممکن است ایران بتواند از این چالش‌ها عبور کند و به ثبات برسد. اما اگر این بحران‌ها ادامه یابند، ممکن است ایران با تغییرات بزرگ‌تری روبه‌رو شود.