آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
پایتخت در آستانه چند روز پرفرازونشیب جوی قرار دارد. پیشبینیهای جدید هواشناسی نشان میدهد تهران تا اوایل هفته آینده میزبان ترکیبی از بادهای شدید، افزایش نسبی دما و سپس بارش خواهد بود. بر اساس اعلام اداره کل هواشناسی استان تهران، آسمان پایتخت از امروز (یکشنبه ۱۱ بهمن) تا روز دوشنبه (۱۳ بهمن)، تحت تأثیر وزش بادهای نسبتاً شدید تا شدید قرار خواهد گرفت. این شرایط به ویژه در نیمه جنوبی استان تهران و در برخی ساعات روز مشهود خواهد بود. همچنین، یک روند افزایش نسبی دما تا بامداد روز دوشنبه برای تهران پیشبینی شده است. این گرمایش گذرا پیش از ورود سامانه بارشی جدیدی است که از سهشنبه (۱۴ بهمن) کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.
پویا ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی، در تشریح جزئیات این وضعیت گفت: «طی چهار روز آینده آسمان در برخی مناطق کشور کمی ابری تا قسمتی ابری همراه با وزش باد خواهد بود که در برخی ساعات با افزایش ابر و تشدید وزش باد همراه میشود.» وی با اشاره به هشدار سطح زرد هواشناسی که برای استان تهران صادر شده، تأکید کرد: «پیرو این هشدار، طی امروز در برخی ساعات افزایش ابر، وزش باد نسبتاً شدید تا شدید و در ارتفاعات، گاهی کولاک برف مورد انتظار است.» بر اساس این پیشبینی، تهران امروز با آسمانی کمی ابری تا نیمهابری، همراه با وزش باد و گاهی وزش باد شدید روبروست. حداقل دمای امروز ۲ و حداکثر آن ۱۲ درجه سانتیگراد پیشبینی میشود. دوشنبه ۱۲ بهمن نیز شرایط مشابهی حاکم خواهد بود: آسمان کمی ابری تا قسمتی ابری همراه با وزش باد که در برخی ساعات شدید میشود. دمای هوا بین ۵ تا ۱۲ درجه در نوسان است. روز سهشنبه با ورود سامانه بارشی، افزایش ابر و احتمال بارش در برنامه آبوهوایی تهران قرار دارد.این گزارش، پیشبینی دقیق جوی تهران را برای روزهای آینده، همراه با تحلیل تأثیرات این شرایط بر زندگی شهری ارائه میدهد.
تحلیل سینوپتیک؛ چرا باد شدید و افزایش دما رخ میدهد؟
الگوی جوی حاکم بر ایران در روزهای آینده، تحت تأثیر قرارگیری بین دو سامانه است: یک سامانه پرفشار که از شمال و شمال شرق (نواحی پرفشار سیبری) نفوذ میکند و یک سامانه کمفرار که از غرب در حال نزدیک شدن است. بین این دو سامانه، یک گرادیان فشار قوی (اختلاف فشار زیاد در فاصله کم) ایجاد میشود. این گرادیان فشار، عامل اصلی وزش بادهای شدید و نسبتاً پایدار در دشتها و مناطق کمارتفاع مانند تهران است. باد از منطقه پرفشار (با هوای سردتر) به سمت منطقه کمفشار (با هوای گرمتر) جریان مییابد. افزایش نسبی دما نیز ناشی از فرارفتی (Advection) هوای گرمتر از عرضهای جغرافیایی پایینتر به سمت مرکز ایران است که پیشقراول سامانه بارشی غربی محسوب میشود. این شرایط، یک الگوی کلاسیک «آبوهوای متلاطم پیش از بارش» است. هوای گرمتر و پرتلاطم، مقدمه ورود جبهه هوای سرد و مرطوب سامانه بارشی است که از سهشنبه فعال میشود.
تأثیر بر زندگی شهری تهران؛ از ترافیک تا آلودگی هوا
وزش باد شدید در کلانشهری مانند تهران میتواند پیامدهای متعددی داشته باشد:
۱. ترافیک و ایمنی تردد
بادهای شدید به ویژه برای خودروهای سنگین، اتوبوسها و موتورسیکلتها خطرناک است و میتواند باعث کاهش کنترل راننده شود. همچنین، احتمال پرتاب اشیاء از بلندای ساختمانها یا افتادن تابلوهای تبلیغاتی وجود دارد.
۲. آلودگی هوا
وزش باد معمولاً به پراکندگی آلایندهها کمک میکند و میتواند منجر به بهبود موقت کیفیت هوا شود. اما اگر این باد همراه با گردوغبار از کانونهای خارج شهر (مانند دشتهای جنوبی استان) باشد، میتواند باعث افزایش ذرات معلق (PM10) و کاهش دید شود.
۳. قطعی برق
تکانهای شدید دکلها و سیمهای برق میتواند منجر به قطعیهای موضعی شود.
۴. مشکلات پروازی
بادهای شدید و نامتعارف میتواند بر برنامههای پروازی فرودگاه امام خمینی و مهرآباد تأثیر بگذارد و باعث تأخیر یا لغو برخی پروازها شود.
۵. فعالیتهای عمرانی
تمامی فعالیتهای ساختمانی و نصب داربست در ارتفاعات باید با احتیاط فراوان یا حتی توقف موقت همراه باشد.
هشدار سطح زرد؛ چه اقداماتی باید انجام شود؟
صدور هشدار سطح زرد توسط سازمان هواشناسی به معنای «آمادهباش» برای دستگاههای مدیریت شهری و شهروندان است. این هشدار نشان میدهد پدیده جوی (باد شدید) رخ خواهد داد، اما شدت آن به حد هشدار نارنجی یا قرمز (خطرناک) نیست.
اقدامات توصیهشده برای شهروندان
- اجتناب از تردد غیرضروری به ویژه در بزرگراهها و معابری که در معرض وزش باد هستند.
- مقاومسازی یا انتقال گلدانها و اشیاء موجود در بالکنها و پشت بامها.
- رعایت فاصله ایمنی از ساختمانهای نیمهکاره، داربستها و تابلوهای تبلیغاتی بزرگ.
- رانندگی با سرعت کم و احتیاط بیشتر، به ویژه هنگام سبقتگیری از خودروهای سنگین.
اقدامات مدیریت شهری
- استحکامبندی داربستها و تابلوها توسط پیمانکاران.
- آمادهباش نیروهای آتشنشانی و اورژانس.
- نظارت بر پارکهای درختکاری شده برای جلوگیری از سقوط شاخههای خشک.
- اطلاعرسانی مستمر از طریق تابلوهای الکترونیکی شهری و رسانهها.
چشمانداز بارش از سهشنبه؛ آغاز فصل جدید ناپایداری
ورود سامانه بارشی جدید از روز سهشنبه نشاندهنده تغییر رژیم جوی و احتمالاً آغاز یک دوره ناپایداری است. این سامانه، طبق پیشبینی، استانهای شمال غرب، غرب، سواحل غربی دریای خزر، دامنه البرز (تهران، قزوین، البرز، سمنان) و ارتفاعات زاگرس مرکزی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. برای تهران، این به معنای افزایش ابر، کاهش دما و وقوع بارش (باران در دشت و برف در ارتفاعات) است. این بارشها اگرچه ممکن است پراکنده باشد، اما برای تجدید ذخیره برفی ارتفاعات (به عنوان منبع آب بهاره) و کاهش آلودگی هوای پایدار بسیار ارزشمند است. نکته مهم، تداوم وزش باد در حین بارش است که میتواند بارش را همراه با کولاک برف در ارتفاعات و بارشهای رگباری شدید در دشت همراه کند. این امر نیاز به دقت بیشتر در سفرهای جادهای به سمت مناطق کوهستانی اطراف تهران را افزایش میدهد.
مقایسه با الگوهای گذشته و روند کلی زمستان
این توالی رویداد (باد شدید → افزایش نسبی دما → ورود سامانه بارشی) یک الگوی نسبتاً معمول در زمستانهای ایران به ویژه در منطقه مرکزی و غربی کشور است. این الگو، اغلب نشانه فعالیت سامانههای بارشی مدیترانهای است که پس از گذر از ترکیه و عراق، به ایران میرسند. با توجه به پیشبینیهای فصلی که زمستان امسال را در نرمال تا کمبارش پیشبینی کرده بودند، هر سامانه بارشی قابل توجه (مانند مورد سهشنبه) از اهمیت زیادی برخوردار است. این بارشها میتواند به جبران بخشی از کسری بارشهای پاییزه کمک کند. نکته نهایی درباره تغییر اقلیم: افزایش تکرار و شدت رویدادهای حدی جوی مانند بادهای شدید ناگهانی و بارشهای رگباری متمرکز، میتواند نشانهای از تأثیرات تغییر اقلیم بر الگوهای آبوهوایی ایران باشد. این امر، لزوم ارتقای سیستمهای هشدار سریع و سازگاری زیرساختهای شهری با این نوسانات را بیش از پیش آشکار میسازد.
جمعبندی
تهران در آستانه ۴۸ ساعت پرتلاطم جوی قرار دارد که با بادهای شدید و افزایش دما همراه است. این شرایط، مقدمهای برای ورود یک سامانه بارشی امیدبخش از سهشنبه است. مدیریت این گذار جوی نیازمند هوشیاری شهروندان و آمادگی دستگاههای مدیریتی است. رعایت نکات ایمنی در برابر باد و برنامهریزی سفرها با توجه به پیشبینی بارشهای آتی، کلید عبور ایمن از این دوره ناپایداری جوی است.