آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
سرمای بهمن ماه نه تنها هوا، که بازار داغ طلا و ارز ایران را نیز تحت تأثیر قرار داده است. امروز، دوشنبه بازار با نفسهایی بریده و قیمتهایی نزولی کار خود را آغاز کرد، گویی میخواهد خستگی نوسانات دیوانهوار روزهای گذشته را به جان بفروشد. روز شنبه، روزی بود که دلار آزاد بازی جذاب و خطرناکی را به نمایش گذاشت. ابتدا با شیرجهای تماشایی به زیر ۱۶۰ هزار تومان سقوط کرد، اما در نیمه دوم روز، با جهشی قدرتمند خود را به مرز ۱۶۴ هزار تومانی رساند. این نوسان ۵ هزار تومانی در یک روز، حکایت از شکنندگی عمیق و حساسیت باورنکردنی این بازار به کوچکترین اخبار و شایعات دارد. بازار طلا و سکه نیز در این میان، بازیگران منفعلی نبودند. آنها نیز در دامن نوسانات دلار، رقصی پرپیچ و خم را تجربه کردند. افت شدید قیمت اونس جهانی طلا در آخر هفته، اگرچه بر بازار داخلی سایه انداخت، اما جسارت دلار برای صعود، دوباره طلا و سکه را به مدار صعودی بازگرداند. اما امروز، صحنه متفاوت به نظر میرسد. آرامشی نسبی بر بازار حاکم است. دلار که دیروز اسب سرکشی بود، امروز رام شده و در آستانه ۱۶۰ هزار تومان ایستاده است. این ثبات موقت، فرصتی را برای طلا و سکه فراهم آورده تا نفسهای عمیقتری بکشند و از اوجهای دیروز فاصله بگیرند.
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار که دیروز لحظاتی تا مرز ۲۰ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان نیز پیش رفته بود، امروز به زیر ۱۹ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بازگشته است. سکه امامی نیز که رویای عبور از مرز ۲۰۵ میلیون تومان را در سر میپروراند، اکنون در حوالی ۱۹۳ میلیون تومان معامله میشود. اما سؤال اینجاست: این آرامش، آرامش قبل از طوفان است یا نشانهای از تثبیت؟ تحلیلگران بازار با نگاهی به تحولات سیاسی داخلی و بینالمللی، چندان خوشبین نیستند. آنها معتقدند کماکان شمشیر داموکلس تنشهای سیاسی بر فراز بازار آویزان است و هر لحظه ممکن است دوباره نوسانات را کلید بزند. علاوه بر این، تعطیلی بازارهای جهانی طلا به دلیل آخر هفته، بازار داخلی را در انزوای نسبی قرار داده و آن را بیش از پیش در اختیار نوسانات داخلی و قیمت دلار گذاشته است. این انزوا میتواند هم فرصت باشد و هم تهدید. در این گزارش تحلیلی، نه تنها به رصد دقیق قیمتهای امروز میپردازیم، بلکه با واکاوی عوامل پشت پرده نوسانات دیروز و پیشبینی مسیر احتمالی بازار در روزهای آینده، تلاش میکنیم نقشه راهی برای سرمایهگذاران و ناظران این بازار پرتلاطم ترسیم کنیم.
تحلیل نوسانات روز شنبه؛ آزمونی برای حساسیت بازار به اخبار سیاسی
نوسانات گسترده روز شنبه در بازار ارز و طلا، یک آزمایشگاه زنده برای سنجش حساسیت این بازارها به اخبار سیاسی بود. کاهش اولیه قیمت دلار میتوانست ناشی از جو روانی ناشی از انتشار برخی اخبار امیدوارکننده یا تکنیکهای بازارسازی باشد. اما صعود سریع و قدرتمند آن در نیمه دوم روز، به وضوح نشان داد که چگونه یک خبر یا تحلیل سیاسی میتواند تمام معادلات فنی را زیر و رو کند. این رفتار بازار ثابت میکند که در شرایط کنونی، «عامل سیاسی» بر «عامل اقتصادی» پیشی گرفته است. حتی شاخصهای بنیادین اقتصادی نیز تحت الشعاع جو حاکم ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک و ابهام در مذاکرات بینالمللی قرار دارند. سرمایهگذاران و معاملهگران بیش از آنکه به آمار اقتصادی نگاه کنند، چشم به اخبار سیاسی دوختهاند. واکنش زنجیرهای طلا و سکه به نوسانات دلار نیز قابل تأمل بود. این همبستگی شدید (correlation) نشان میدهد که در بازار داخلی، طلا و سکه بیش از آنکه داراییای مستقل برای پوشش ریسک (Hedge) باشند، به ابزاری برای شرطبندی بر روی نرخ ارز تبدیل شدهاند. این موضوع، ریسک سیستماتیک بازار را افزایش میدهد.
عوامل مؤثر بر روند کاهشی امروز
- مهمترین عامل کاهش نسبی قیمتها در آغاز هفته، تعطیلی بازارهای جهانی طلا و سکه است. در غیاب معاملات بینالمللی، بازار داخلی فاقد یک محرک خارجی قوی است و بیش از پیش متوجه تحولات داخلی و نرخ دلار میشود. ثبات قیمت اونس جهانی در حوالی ۴۸۹۰ دلار نیز یک سیگنال خنثی به بازار داخلی داده است.
- عامل دوم، تثبیت دلار در کانال ۱۶۰ هزار تومانی پس از نوسانات شدید دیروز است. بسیاری از معاملهگران پس از کسب سود از نوسانات روز شنبه، ترجیح دادهاند امروز منتظر بمانند و روند جدید بازار را شناسایی کنند. این انتظار، از فشار خرید بر داراییها کاسته است.
- عامل سوم میتواند مدیریت انتظارات و احتمالی اقدامات تنظیمی باشد. گاهی نوسانات شدید، هشدارهایی را به نهادهای ناظر میدهد تا با ابزارهای مختلف (اعم از شفافسازی اخبار یا تزریق منابع) تلاش کنند از ایجاد حباب و هیجان بیشتر جلوگیری کنند. البته اثربخشی این اقدامات معمولاً کوتاهمدت است.
نقش کلیدی دلار و طلای جهانی در تعیین مسیر بازار داخلی
در کوتاهمدت، قیمت دلار آزاد کماکان مهمترین متغیر تعیینکننده برای بازار طلا و سکه ایران است. از آنجا که طلای داخلی بر اساس قیمت دلار محاسبه میشود، هر حرکت صعودی یا نزولی در نرخ ارز، مستقیماً به این بازار منتقل میشود. مقاومت مهم دلار در محدوده ۱۶۵ هزار تومان و حمایت آن در ۱۵۷-۱۵۸ هزار تومان، سطوح کلیدی برای تمام بازار است. در میانمدت، قیمت اونس جهانی طلا نقش تعیینکنندهای پیدا میکند. اگر روند کلی بازارهای جهانی بر صعودی بودن طلا به عنوان پناهگاه امن در برابر تورم و بیثباتی جهانی تأکید کند، این روند میتواند حتی در صورت کاهش مقطعی دلار، از سقوط شدید قیمت طلای داخلی جلوگیری کند. هدف بعدی طلای جهانی، آزمودن مقاومت ۵۰۰۰ دلار است. عامل سومی که در بلندمدت اهمیت دارد، شکاف بین قیمت واقعی و قیمت محاسبهشده طلا است. گاهی این شکاف (ناشی از فشار تقاضای داخلی، صفهای خرید یا سیاستهای انقباضی) چنان زیاد میشود که حتی با ثبات دلار و طلای جهانی، بازار داخلی مسیر خود را طی میکند. کنترل این شکاف، کار بازار است نه دستور.
تحلیل بخشهای مختلف بازار (سکه، طلای آبشده، مسکوکات ریز)
سکه امامی به دلیل نقدشوندگی بسیار بالا و شناختهشدگی در میان عامه مردم، به عنوان شاخص اصلی بازار سکه عمل میکند. نوسانات آن معمولاً از طلا سریعتر و شدیدتر است. ثبات قیمت سکه گرمی در امروز نشان میدهد گاهی تقاضا برای سکههای با ارزش کمتر (به عنوان کالای مصرفی یا هدیه) میتواند مستقل از نوسانات بازار کل، پایدار بماند. طلای آبشده معمولاً بازیگر بازار حرفهایها و سرمایهگذاران خرد بزرگتر است. نوسانات آن میتواند نشاندهنده جهتگیری سرمایههای نسبتاً بزرگ باشد. کاهش قیمت آن در امروز، میتواند حاکی از خروج بخشی از این سرمایهها برای انتظار در حاشیه بازار یا انتقال به بازار موازی باشد. نیمسکه و ربعسکه که بیشتر برای مقاصد پسانداز یا هدیه مورد استفاده قرار میگیرند، معمولاً از نوسانات کمتری برخوردارند اما جهت حرکت آنها عموماً پیرو سکه امامی است. امروز کاهش قیمت در این بخشها نیز مشهود است که نشان از فراگیری روند نزولی در کل بازار مسکوکات دارد.
چشمانداز و پیشبینی بازار در روزهای آینده
-
سناریوی محتمل اول
تداوم نوسانات در یک محدوده مشخص. با توجه به تعطیلی بازار جهانی در روزهای گذشته و انتظار برای بازگشایی آن، احتمالاً بازار داخلی امروز و فردا در یک محدوده نسبتاً باریک (مثلاً دلار بین ۱۵۸ تا ۱۶۲ هزار تومان) نوسان کند تا جهتگیری بازارهای جهانی مشخص شود. طلا و سکه نیز روندی متعادلتر خواهند داشت.
-
سناریوی دوم
بازگشت به روند صعودی. در صورت بازگشایی قوی بازارهای جهانی و صعود اونس طلا به بالای ۴۹۰۰ دلار، همراه با انتشار اخبار سیاسی تنشزا در منطقه، احتمال دارد فشار خرید بر دلار و متعاقباً طلای داخلی بازگردد. در این صورت، مقاومت ۱۶۵ هزار تومان برای دلار و ۲۰ میلیون تومان برای طلای ۱۸ عیار به چالش کشیده خواهد شد.
-
سناریوی سوم
تشدید روند نزولی. اگر بازارهای جهانی روندی کاهشی در پیش بگیرند و همزمان اخبار مثبتی از کاهش تنشهای سیاسی منتشر شود، ممکن است شاهد عقبنشینی بیشتر قیمتها باشیم. در این حالت، حمایت کلیدی دلار ۱۵۷ هزار تومان و طلای ۱۸ عیار ۱۹ میلیون تومان خواهد بود. شکست این سطوح میتواند موج جدیدی از فروش را ایجاد کند.
هشدار نهایی
تمام این پیشبینیها با پیشفرض عدم رخداد خبری غیرمنتظره و شوکآور است. تاریخ بازار ایران نشان داده که یک خبر یا رویداد سیاسی میتواند در عرض چند ساعت، تمام تحلیلهای تکنیکال و بنیادی را باطل کند. بنابراین، نظارت لحظهای بر اخبار و مدیریت ریسک (عدم نگهداری حجم بالا در یک دارایی و در یک زمان) کماکان اولین و آخرین توصیه به فعالان این بازار پرنوسان است.