آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
باز هم خبری خوش برای میلیونها ایرانی که نگران قطع یارانه خود بودند. معاون رفاه وزیر کار از پذیرش اعتراض یک میلیون نفر از افرادی خبر داد که در مرحله قبلی حذف از یارانه، از دریافت آن محروم شده بودند. این افراد واجد شرایط تشخیص داده شده و یارانه آنها مجدداً برقرار خواهد شد. این خبر در حالی اعلام میشود که از اسفند ۱۴۰۳، حدود ۸ میلیون نفر از دریافت یارانه نقدی حذف شده بودند. از این تعداد، یک میلیون نفر نسبت به این تصمیم اعتراض کردند و بررسیها نشان داد که اعتراض آنها وارد بوده و واجد شرایط دریافت یارانه هستند. تاکنون یارانه حدود ۴۵۰ هزار نفر از این معترضان وصل شده و بررسی اعتراض ۵۵۰ هزار نفر دیگر نیز در حال انجام است. به گفته معاون وزیر کار، فعلاً هیچ حذف جدیدی در دستور کار نیست و حدود ۷۲ میلیون نفر همچنان یارانه دریافت خواهند کرد.
اما مهمترین بخش این خبر، اعلام شرایط جدید برای دریافت یارانه است. بر اساس این شرایط، دهکبندی دیگر معیار رسیدگی نخواهد بود و معیارهای جدیدی بر اساس درآمد و دارایی خانوار تعریف شده است. سقف درآمد برای خانوار یکنفره ۳۰ میلیون تومان، برای خانوار دو نفره ۳۶ میلیون تومان و برای خانوار سهنفره ۴۲ میلیون تومان در ماه تعیین شده است. به ازای هر نفر اضافه، ۶ میلیون تومان به این سقف افزوده میشود. در بخش داراییها نیز مجموع ارزش خودروهای خانوار نباید از ۵ میلیارد تومان بیشتر باشد و مجموع ارزش املاک و مستغلات نیز سقف ۵۰ میلیارد تومان تعیین شده است. معاون وزیر کار تأکید کرده است که در صورت ثبت اعتراض، اگر فرد حتی یکی از این شاخصها را بالاتر از سقفهای تعیینشده داشته باشد، اعتراض وی قابل پذیرش نخواهد بود.
آمار حذفشدگان و بازگشت یک میلیون نفر
آمار ۸ میلیون نفر حذفشده از یارانه در اسفند ۱۴۰۳، نشاندهنده عزم دولت برای هدفمندسازی یارانهها است. اما اعتراض یک میلیون نفر و پذیرش آن، نشان میدهد که فرآیند حذف، بدون خطا نبوده است. این خطاها میتواند ناشی از اطلاعات ناقص یا نادرست در پایگاههای داده دولتی باشد. خوشبختانه دولت با پذیرش اعتراضات و بررسی مجدد، سعی در جبران این خطاها دارد. بازگشت یک میلیون نفر به چرخه دریافت یارانه، یک موفقیت برای دولت و یک خبر خوش برای این خانوادههاست.
تغییر معیارها از دهکبندی به درآمد و دارایی
تغییر معیارها از دهکبندی به درآمد و دارایی، یک تحول اساسی در نظام هدفمندسازی یارانههاست. دهکبندی همواره با انتقاداتی مواجه بود، زیرا بر اساس دادههای ناقص و غیرشفاف انجام میشد. معیارهای جدید (درآمد ماهانه، ارزش خودرو و ارزش ملک) شفافتر و قابل سنجشتر هستند. این معیارها میتواند به توزیع عادلانهتر یارانهها کمک کند. البته اجرای این معیارها نیازمند اطلاعات دقیق و بهروز از وضعیت درآمد و دارایی خانوارهاست. دولت باید بتواند این اطلاعات را به درستی جمعآوری و تحلیل کند.
سقفهای درآمدی تعیینشده
سقف درآمد ماهانه ۳۰ میلیون تومان برای خانوار یکنفره، ۳۶ میلیون تومان برای دو نفره و ۴۲ میلیون تومان برای سه نفره، ارقام قابل توجهی هستند. این ارقام نشان میدهد که دولت قصد دارد یارانه را به خانوارهای کمدرآمد و متوسط بپردازد. خانوارهایی که درآمد ماهانه آنها از این سقفها بیشتر باشد، مشمول دریافت یارانه نخواهند بود. این رویکرد، هدفمندسازی یارانهها را محقق میکند. با این حال، باید توجه داشت که درآمد ماهانه در بسیاری از مشاغل غیررسمی و آزاد، به راحتی قابل محاسبه نیست. این میتواند یک چالش در اجرای این معیار باشد.
سقف داراییها (خودرو و ملک)
سقف ارزش خودرو ۵ میلیارد تومان و سقف ارزش ملک ۵۰ میلیارد تومان، ارقام بسیار بالایی هستند. این بدان معناست که افراد دارای خودروهای بسیار گرانقیمت یا املاک بسیار ارزشمند، از دریافت یارانه محروم خواهند شد. این معیار، افراد بسیار ثروتمند را هدف قرار میدهد و از پرداخت یارانه به آنها جلوگیری میکند. این رویکرد، عادلانه و منطقی است. با این حال، ارزیابی دقیق ارزش خودرو و ملک نیز میتواند چالشبرانگیز باشد. دولت باید از روشهای دقیق و شفافی برای این ارزیابی استفاده کند.
آینده یارانهها و جمعبندی
با این تغییرات جدید، به نظر میرسد که نظام هدفمندسازی یارانهها وارد مرحله جدیدی شده است. دولت با پذیرش اعتراضات و اعلام معیارهای جدید، تلاش میکند تا این فرآیند را عادلانهتر و شفافتر کند. حدود ۷۲ میلیون نفر همچنان یارانه دریافت خواهند کرد. این نشان میدهد که اکثریت قریب به اتفاق مردم ایران همچنان مشمول دریافت یارانه هستند و جای نگرانی نیست. اما کسانی که درآمد یا دارایی بالایی دارند، باید خود را برای حذف از فهرست یارانهبگیران آماده کنند. این یک گام ضروری برای کاهش هزینههای دولت و توزیع عادلانه منابع است.