آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
در بحبوحه افزایش تنشها و گمانهزنیها درباره حمله نظامی آمریکا به ایران، خبرگزاری رویترز گزارشی انحصاری منتشر کرده که میتواند معادلات منطقه را به کلی تغییر دهد. به نقل از ۶ مقام آگاه، جمهوری اسلامی ایران در آستانه نهاییسازی توافقی بزرگ با چین برای خرید موشکهای ضد کشتی مافوق صوت است. بر اساس این گزارش، موشکهای مدل CM-302 که ساخت چین هستند، بردی حدود ۲۹۰ کیلومتر دارند و با قابلیت پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالا، رهگیری و انهدام آنها را برای سامانههای پدافندی کشتیها بسیار دشوار میکند. کارشناسان تسلیحاتی معتقدند استقرار این موشکها در ایران، یک تغییر بازی در منطقه خواهد بود. رویترز به نقل از ۶ مقام مطلع از مذاکرات (سه مقام آگاه از تهران و سه مقام امنیتی) نوشته است که مذاکرات برای خرید این سامانههای موشکی حداقل دو سال پیش آغاز شد، اما پس از جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، سرعت شتابندهای به خود گرفت.
تابستان گذشته، مذاکرات به مراحل پایانی خود رسید و مقامات ارشد نظامی و دولتی ایران، از جمله مسعود اورعی، معاون وزیر دفاع، برای نهاییسازی توافق به چین سفر کردند. این سفر که تاکنون گزارش نشده بود، نشاندهنده جدیت دو طرف برای به نتیجه رساندن این معامله است. دنی سیترینوویچ، افسر سابق اطلاعاتی اسرائیل و محقق ارشد اندیشکده مطالعات امنیت ملی اسرائیل، در این باره گفت: «اگر ایران توانایی حمله به کشتیها در منطقه با موشکهای مافوق صوت را داشته باشد، اوضاع کاملاً تغییر خواهد کرد. رهگیری این موشکها بسیار دشوار است.» این گزارش در شرایطی منتشر میشود که تنشها میان ایران و آمریکا به بالاترین سطح خود رسیده است. استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در منطقه، اولتیماتومهای پیاپی ترامپ و سفر عراقچی به ژنو برای مذاکرات هستهای، همگی در حالی رخ میدهند که ایران در حال تقویت توان بازدارندگی خود است. وزارت امور خارجه چین در واکنش به این گزارش اعلام کرد که از مذاکرات مربوط به فروش احتمالی موشک به ایران اطلاعی ندارد. وزارت دفاع چین نیز به درخواست رویترز برای تأیید یا رد این گزارش پاسخی نداد.
توانمندیهای فنی موشک CM-302 چین
موشک CM-302 که توسط چین ساخته شده، یک موشک کروز ضد کشتی مافوق صوت است. برد ۲۹۰ کیلومتری آن، امکان هدف قرار دادن اهداف دریایی را از فواصل دور فراهم میکند. ویژگی کلیدی این موشک، توانایی پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالاست که رهگیری و انهدام آن را برای سامانههای پدافندی بسیار دشوار میسازد. این ویژگیها، CM-302 را به یک سلاح راهبردی برای مقابله با نیروهای دریایی مدرن تبدیل میکند. استقرار این موشکها در سواحل ایران، تهدیدی جدی برای ناوهای آمریکایی در خلیج فارس و دریای عمان ایجاد خواهد کرد. کارشناسان معتقدند که ترکیب این موشکها با سایر توانمندیهای موشکی ایران، یک لایه بازدارندگی قدرتمند ایجاد خواهد کرد.
زمانبندی و ارتباط با جنگ ژوئن
افزایش سرعت مذاکرات پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، نشاندهنده درسگیری ایران از این جنگ است. تهران به خوبی دریافته است که برای مقابله با تهدیدات ترکیبی آمریکا و اسرائیل، نیازمند تقویت توان بازدارندگی خود است. سفر مقامات ارشد ایرانی از جمله معاون وزیر دفاع به چین در تابستان گذشته، نشان میدهد که این موضوع در بالاترین سطوح تصمیمگیری ایران در حال پیگیری بوده است. زمانبندی انتشار این خبر نیز بسیار معنادار است. در آستانه مذاکرات ژنو و همزمان با تهدیدات ترامپ، ایران با انتشار این خبر، پیام قدرتمندی به آمریکا مخابره میکند.
واکنش چین و پیامدهای آن
بیاطلاعی وزارت خارجه چین از این مذاکرات، یک واکنش دیپلماتیک قابل پیشبینی بود. پکن به خوبی میداند که تأیید چنین معاملهای در این مقطع حساس، میتواند تنشها با آمریکا را به شدت افزایش دهد. با این حال، سکوت وزارت دفاع چین در برابر درخواست رویترز، میتواند نشاندهنده این باشد که مذاکرات در سطحی غیررسمی اما جدی در حال انجام است. چین به دنبال حفظ روابط خود با ایران و در عین حال، عدم تقابل مستقیم با آمریکاست. اگر این معامله نهایی شود، روابط چین و ایران وارد مرحله جدیدی از همکاریهای راهبردی خواهد شد.
تأثیر بر معادلات منطقه و بازدارندگی ایران
استقرار موشکهای مافوق صوت در ایران، یک تغییر اساسی در معادلات منطقه ایجاد خواهد کرد. نیروهای دریایی آمریکا که تاکنون با اتکا به برتری تکنولوژیک خود در منطقه حضور داشتند، اکنون با تهدیدی جدید و جدی مواجه میشوند. این موشکها میتوانند پایگاههای دریایی آمریکا در منطقه و ناوهای آنها را در خلیج فارس و دریای عمان هدف قرار دهند. این توانمندی، هزینه هرگونه ماجراجویی نظامی علیه ایران را به شدت افزایش میدهد. به این ترتیب، ایران با تقویت توان بازدارندگی خود، گزینه نظامی را برای آمریکا از روی میز برمیدارد و آنها را به سمت دیپلماسی سوق میدهد.