آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
روز گذشته باشگاه پرسپولیس به صورت رسمی پایان همکاری خود با افشین پیروانی، مدیر تیم محبوب و باسابقه خود را اعلام کرد و حالا فقط ۲۴ ساعت بعد، خبر میرسد که یک جدایی بزرگ دیگر در راه است؛ سروش رفیعی، هافبک باتجربه و کاپیتان سرخپوشان، دیگر در این تیم جایی نخواهد داشت. مسیر اتفاقات اخیر در پرسپولیس به وضوح نشان میدهد که پرونده حضور سروش رفیعی در این تیم به نقطه پایان رسیده است؛ مسیری که با غیبت این بازیکن در تمرینات آغاز شد و حالا به جدایی قطعی در پایان فصل ختم خواهد شد. ماجرا از زمانی شروع شد که هافبک ۳۶ ساله و یکی از کاپیتانها و بازیکنان مهم تیم، پس از شروع جنگ، ایران را ترک کرد و همراه با خانوادهاش راهی کانادا شد. در ابتدا این موضوع به عنوان یک تصمیم شخصی تلقی شد و حتی باشگاه تأکید کرد که مشکلی میان طرفین وجود ندارد. اما با شروع دوباره تمرینات زیر نظر کریم باقری، غیبت رفیعی شکل متفاوتی پیدا کرد. در حالی که باشگاه از چند روز قبل زمان آغاز تمرینات را اعلام کرده بود، رفیعی در موعد مقرر به ایران برنگشت و همین مسئله، پروندهاش را وارد فاز انضباطی کرد.
باشگاه پس از این ماجرا به صراحت اعلام کرد که هیچ مجوزی برای غیبت بازیکنان داخلی صادر نشده و عدم حضور در تمرینات «غیبت غیرمجاز» محسوب میشود. در ادامه، نام سروش به کمیته انضباطی ارجاع داده شد؛ اقدامی که نشان میداد موضوع از یک تاخیر عادی عبور کرده است. کمیته انضباطی پرسپولیس با یک حکم سنگین و معنادار، به غیبت رفیعی واکنش نشان داد. طبق رأی صادره، سروش رفیعی به میزان ۲۰ درصد از ارزش قرارداد خود جریمه شد که از دستمزدش کسر خواهد شد. در مجموع و با احتساب جریمه قبلی بابت کسب نتایج ضعیف، رفیعی در مجموع ۳۰ درصد جریمه قطعی و ۱۰ درصد تعلیقی دارد؛ رقمی که در تاریخ قراردادهای پرسپولیس کمسابقه است. در این گزارش، جزئیات کامل این جدایی، متن رأی کمیته انضباطی، و تحلیل آینده سروش رفیعی و پرسپولیس پس از این اتفاق را مرور میکنیم.
روایت کامل ماجرا؛ از سفر به کانادا تا حکم انضباطی
سروش رفیعی، هافبک ۳۶ ساله و کاپیتان پرسپولیس، یکی از تأثیرگذارترین بازیکنان این تیم در سالهای اخیر بود. او که در ۱۲۶ مسابقه با پیراهن پرسپولیس به میدان رفته بود، جزو بازیکنان مورد اعتماد کادر فنی محسوب میشد. اما با شروع جنگ تحمیلی، او به همراه خانواده خود ایران را ترک کرد و راهی کانادا شد. در ابتدا باشگاه این اقدام را یک «تصمیم شخصی» تلقی کرد و حتی در بیانیهای اعلام کرد که مشکلی با او ندارد. با این حال، وقتی کریم باقری تمرینات تیم را از سر گرفت، باشگاه به صورت رسمی اعلام کرد که تمام بازیکنان باید در موعد مقرر در تمرینات حاضر شوند. سروش رفیعی اما در تاریخ مقرر به ایران بازنگشت و این غیبت، از یک تأخیر ساده فراتر رفت. باشگاه بلافاصله اعلام کرد که «هیچ مجوزی برای غیبت بازیکنان داخلی صادر نشده است» و نام سروش رفیعی (همراه با میلاد محمدی) به کمیته انضباطی ارجاع داده شد. کمیته انضباطی پس از بررسی، رأی خود را صادر کرد: جریمه ۲۰ درصد از ارزش قرارداد برای هر یک از این دو بازیکن. ۱۰ درصد این جریمه قطعی و ۱۰ درصد به حالت تعلیق درآمد تا در صورت تکرار غیبت، کسر شود. اما نکته مهم این بود که پیش از این، باشگاه به دلیل نتایج ضعیف تیم، همه بازیکنان را ۲۰ درصد دیگر جریمه کرده بود. به این ترتیب، جریمه کل رفیعی به ۳۰ درصد قطعی و ۱۰ درصد تعلیقی رسید.
تحلیل حکم انضباطی؛ سنگینترین جریمه تاریخ پرسپولیس؟
جریمه ۳۰ درصدی سروش رفیعی (با احتساب هر دو مرحله) در تاریخ پرسپولیس کمسابقه است. معمولاً جریمههای انضباطی در فوتبال ایران بین ۱۰ تا ۲۰ درصد ارزش قرارداد است. اما در این مورد خاص، باشگاه نشان داده که برای حفظ انضباط تیمی، از ابزارهای قانونی خود با حداکثر قدرت استفاده میکند. نکته قابل توجه این است که جریمه اول (۲۰ درصد بابت نتایج ضعیف) پیش از جنگ و جریمه دوم (۲۰ درصد بابت غیبت) پس از آن صادر شده است. از نظر حقوقی، باشگاه پرسپولیس کاملاً در چارچوب قانون عمل کرده است. در قراردادهای استاندارد فوتبال ایران، بندی وجود دارد که بازیکنان موظف هستند در زمان اعلام شده توسط باشگاه در تمرینات حاضر شوند. غیبت بدون مجوز، تخلف انضباطی محسوب و جریمه آن در آییننامه مشخص شده است. کمیته انضباطی باشگاه با صدور رأی ۲۰ درصدی (۱۰ درصد قطعی و ۱۰ درصد تعلیقی) دقیقاً بر اساس این آییننامه عمل کرده است. اما جنبه روانی و پیامرسانی این حکم نیز مهم است. باشگاه با این اقدام به سایر بازیکنان پیام روشنی فرستاده است: «هیچکس از قانون فراتر نیست.» در شرایط جنگی که احتمال ترک کشور توسط برخی بازیکنان وجود دارد، این حکم میتواند یک اقدام بازدارنده باشد. پرسپولیس نشان داده که حتی به بازیکنان کلیدی و کاپیتان تیم نیز اجازه نمیدهد خارج از چارچوب عمل کنند.
پایان یک دوره ۶ ساله؛ سروش رفیعی در پرسپولیس چه کرد؟
سروش رفیعی در سال ۱۳۹۹ (۲۰۲۰) با قراردادی ۲ ساله به پرسپولیس پیوست و به سرعت تبدیل به یکی از مهرههای کلیدی خط میانی این تیم شد. او در ۱۲۶ مسابقه رسمی با پیراهن پرسپولیس به میدان رفت و نقش مهمی در کسب عناوین این تیم ایفا کرد. هرچند آمار گل و پاس گل او شاید به اندازه برخی دیگر از ستارههای پرسپولیس چشمگیر نباشد، اما تأثیر او در سازماندهی خط میانی و انتقال توپ، غیرقابل انکار است. رفیعی در سالهای اخیر به عنوان یکی از کاپیتانهای تیم نیز فعالیت میکرد و در رختکن از جایگاه بالایی برخوردار بود. همین مسئله، جدایی او را برای باشگاه و هواداران تلختر میکند. او پس از ۶ فصل همکاری، در حالی از پرسپولیس جدا میشود که شاید بتوان گفت بهترین سالهای فوتبال خود را در این تیم سپری کرده است. اما پایان کار او با پرسپولیس به هیچ وجه شیرین نبود. غیبت در تمرینات، سفر به کانادا و سپس صدور حکم انضباطی، پایانی تلخ بر یک همکاری موفق رقم زد. با اتمام قرارداد رفیعی در پایان فصل، او عملاً دیگر جایی در برنامههای باشگاه برای فصل آینده نخواهد داشت و باید مقصد بعدی خود را جستجو کند؛ چه در داخل ایران و چه در خارج از کشور.
بازگشت احتمالی و موانع آن؛ چرا دیگر راه برگشتی نیست؟
برخی هواداران هنوز امیدوار بودند که با بازگشت سروش رفیعی به ایران و عذرخواهی از باشگاه، شاید شرایط تغییر کند. اما شواهد نشان میدهد که این سناریو تقریباً غیرممکن است.
- نخست آنکه رأی کمیته انضباطی صادر شده و باشگاه رسماً اعلام کرده که جریمهها اعمال خواهد شد. این یعنی رفیعی باید مبلغ قابل توجهی را به باشگاه پرداخت کند، آن هم در شرایطی که قراردادش در حال پایان است.
- دوم آنکه کریم باقری، سرمربی موقت تیم، در چند مصاحبه غیرمستقیم نشان داده که از غیبت رفیعی رضایت ندارد. او تأکید کرده که تمام بازیکنان باید نظم و انضباط تیمی را رعایت کنند و هیچکس استثنا نیست. این موضع سختگیرانه، راه را برای هرگونه مصالحه بسته است.
- سوم و مهمتر اینکه رفیعی ۳۶ ساله است و احتمالاً به فکر پایان دوران حرفهای خود یا انتقال به یک تیم دیگر (چه در کانادا، چه در اروپا و چه در ایران) است. با توجه به اینکه پرسپولیس قصد تمدید ندارد، او از همین حالا میتواند با تیمهای دیگر مذاکره کند. به نظر میرسد دو طرف به یک نتیجه ضمنی رسیدهاند که ادامه مسیر جدا از هم به نفع هر دو است. پس از ۶ سال، زمان خداحافظی فرا رسیده است.
تأثیر جدایی رفیعی و پیروانی بر پرسپولیس در فصل آینده
پرسپولیس تنها در عرض ۴۸ ساعت دو جدایی بزرگ را تجربه کرده است: افشین پیروانی، مدیر تیم محبوب و باسابقه، و سروش رفیعی، هافبک باتجربه و کاپیتان تیم. این دو جدایی در شرایطی رخ میدهد که تیم کریم باقری (و احتمالاً سرمربی آینده) نیاز به ثبات و همبستگی دارد. از دست دادن دو چهره تأثیرگذار در رختکن و کادر مدیریتی، میتواند ضربه روحی سنگینی به تیم وارد کند. از نظر فنی، جایگزینی سروش رفیعی کار سادهای نیست. او یک هافبک با تجربه بینالمللی بود که در بازیهای بزرگ خونسردی خود را حفظ میکرد. پرسپولیس برای فصل آینده باید به دنبال یک هافبک میانی با کیفیت باشد که هم توانایی دفاعی داشته باشد و هم در ساخت حملات نقش آفرینی کند. با توجه به محدودیتهای مالی و شرایط جنگی، پیدا کردن جانشینی مناسب برای رفیعی چالش بزرگی خواهد بود. اما از سوی دیگر، جدایی رفیعی میتواند فرصتی برای جوانگرایی در پرسپولیس باشد. شاید وقت آن رسیده که باشگاه به بازیکنان آکادمی و هافبکهای جوان تر اعتماد کند. همچنین، کسر جریمه ۳۰ درصدی از قرارداد رفیعی نیز در شرایط مالی سخت کنونی، مقداری از فشار را از روی بودجه باشگاه برمیدارد. زمان نشان خواهد داد که این جدایی در نهایت به سود پرسپولیس تمام میشود یا ضرر.