معرفی هیات داوران جشنواره کن ۲۰۲۶

آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:

سازمان برگزاری جشنواره فیلم کن، ترکیب هیات داوران بخش مسابقه اصلی هفتاد و نهمین دوره این رویداد سینمایی را اعلام کرد. پارک چان-ووک، فیلمساز برجسته اهل کره جنوبی، به عنوان رئیس هیات داوران انتخاب شده است. پارک چان-ووک، کارگردان نامدار کرهای که فیلم‌هایی مانند «پیرمرد و پسربچه»، «خواهر خشمگین» و «کنیز» را در کارنامه دارد، مسئولیت هدایت هیات داوران را بر عهده خواهد داشت و مهم‌ترین جایزه جشنواره یعنی «نخل طلا» را به فیلم برگزیده اهدا می‌کند. دمی مور، بازیگر و تهیه‌کننده سرشناس آمریکایی با فیلم‌هایی مانند «پیشنهاد ناپسند»، «غریزه اصلی» و «سربازان سفینه»، در جمع داوران حضور دارد. این اولین تجربه داوری او در جشنواره کن محسوب می‌شود. روث نگا، بازیگر و تهیه‌کننده ایرلندی-اتیوپیایی که برای بازی در فیلم «حیوانات شب» مورد تحسین قرار گرفت، لورا واندل، کارگردان و فیلمنامه‌نویس بلژیکی برنده جایزه دوربین طلایی کن برای فیلم «بدن‌های آتش»، و کلوئی ژائو، کارگردان و فیلمنامه‌نویس چینی برنده اسکار (برای فیلم «سرزمین خانه‌بها» و «سرزمین خانه‌بها» ) نیز دیگر اعضای هیات داوران هستند.

دیه‌گو سپدس، کارگردان و فیلمنامه‌نویس شیلیایی (برنده جایزه بهترین کارگردانی جشنواره لوکارنو)، آیزاک دو بانکوئه، بازیگر ساحل‌عاجی-آمریکایی (بازی در فیلم «غبار و خون»)، پل لاورتی، فیلمنامه‌نویس اسکاتلندی (نویسنده سریال «گناه»)، و استلان اسکارشگورد، بازیگر سوئدی (بازی در فیلم‌های «تلقین»، «مرد عنکبوتی: دور از خانه» و «ویکینگ‌ها») نیز دیگر داوران این دوره هستند. این داوران مسئولیت انتخاب برنده «نخل طلا» برای بهترین فیلم و دیگر جوایز بخش مسابقه اصلی (از جمله جایزه بزرگ، جایزه هیات داوران، جایزه بهترین بازیگر زن و مرد، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه) را بر عهده دارند. در بخش مسابقه اصلی امسال، نام «اصغر فرهادی» کارگردان برنده دو جایزه اسکار (جدایی نادر از سیمین و فروشنده) با فیلم فرانسوی زبان «داستان‌های موازی» به چشم می‌خورد. این فیلم که در فرانسه و با سرمایه‌گذاری فرانسوی ساخته شده است، سومین تجربه فرهادی در بخش مسابقه اصلی جشنواره کن است (پیش از این، «درباره الی» در سال ۲۰۰۹ و «گذشته» در سال ۲۰۱۳ در کن به نمایش درآمده بودند). هفتاد و نهمین جشنواره فیلم کن از تاریخ ۱۲ تا ۲۳ می (۲۲ اردیبهشت تا دوم خرداد ماه) در شهر کن فرانسه برگزار می‌شود. در این گزارش، ترکیب کامل هیات داوران و آثار ایرانی حاضر در بخش‌های مختلف جشنواره را مرور می‌کنیم.

ترکیب هیات داوران و تنوع سینمایی آن ها

انتخاب پارک چان-ووک به عنوان رئیس هیات داوران، یک انتخاب هوشمندانه و سمبلیک است. او که در سال ۲۰۰۴ با فیلم «پیرمرد و پسربچه» برنده جایزه بزرگ هیات داوران کن شد و در سال ۲۰۲۲ نیز فیلم «تصمیم جدایی» او در کن مورد تحسین گسترده قرار گرفت، یک چهره محبوب و آشنا برای جشنواره کن است. او همچنین به خاطر سبک منحصربه‌فردش (تلفیقی از خشونت گرافیکی، طنز سیاه و درام روانشناختی) شناخته می‌شود. حضور بازیگران و کارگردانانی از ملیت‌های مختلف (کره جنوبی، آمریکا، ایرلند، بلژیک، چین، شیلی، ساحل‌عاج، اسکاتلند، سوئد) نشان از رویکرد جهانی جشنواره کن دارد. این تنوع ملیتی و جنسیتی (۵ زن و ۴ مرد) با سیاست‌های برابری طلبانه جشنواره همخوانی دارد. نکته جالب، حضور دو بازیگر (دمی مور و استلان اسکارشگورد) در کنار کارگردانان و فیلمنامه‌نویسان است. این نشان می‌دهد که جشنواره به مهارت بازیگری ارزش بالایی قائل است. دمی مور که در دهه ۹۰ میلادی یک ستاره بزرگ بود، اخیراً با فیلم «سابستنس» مورد توجه منتقدان قرار گرفته است. اسکارشگورد نیز یک بازیگر کارکشته اروپایی است (با سه نامزدی اسکار).

اصغر فرهادی و فیلم «داستان‌های موازی» در بخش مسابقه

اصغر فرهادی (متولد ۱۳۵۱) یکی از معتبرترین کارگردانان حال حاضر سینمای جهان است. او تاکنون دو بار برنده اسکار (برای «جدایی نادر از سیمین» در سال ۲۰۱۲ و «فروشنده» در سال ۲۰۱۷) شده است. حضور او در بخش مسابقه جشنواره کن یک افتخار بزرگ برای سینمای ایران است. فیلم جدید فرهادی، با عنوان «داستان‌های موازی» (به فرانسوی: Les Histoires Parallèles)، یک درام فرانسوی زبان است که در پاریس فیلمبرداری شده است. بازیگران اصلی آن عبارتند از: «ماریون کوتیار» (بازیگر برنده اسکار فرانسوی)، «تاهار رحیم» (بازیگر الجزایری-فرانسوی، برنده جایزه بهترین بازیگر جشنواره کن برای فیلم «پیامبر») و «ونسان کسل» (بازیگر فرانسوی). این فیلم ماجرای یک معلم ایرانی-فرانسوی را روایت می‌کند که درگیر یک معمای اخلاقی پیچیده می‌شود. فرهادی قبلاً دو بار در بخش مسابقه اصلی کن حضور داشته است: «درباره الی» (۲۰۰۹) و «گذشته» (۲۰۱۳). هیچکدام از این فیلم‌ها برنده نخل طلا نشدند، اما «گذشته» برنده بهترین بازیگر زن (برنیس بژو) شد. این سومین حضور فرهادی در کن است و شاید بتواند نخل طلا را (که تاکنون هیچ فیلم ایرانی آن را نبرده) به دست آورد.

آثار ایرانی دیگر در بخش سینمای جهان و بازار فیلم

علاوه بر اصغر فرهادی، چند فیلمساز ایرانی دیگر نیز در بخش‌های مختلف جشنواره کن ۲۰۲۶ حضور دارند. در بخش «نگاه به سینمای جهان» (یک بخش موازی و معتبر)، فیلم «بازگشت» به کارگردانی «رضا میرکریمی» (کارگردان فیلم «امروز» و «مجبوریم») به نمایش درخواهد آمد. این فیلم داستان یک پدر و پسر افغانستانی ساکن ایران را روایت می‌کند که به افغانستان بازمی‌گردند. در بخش «پانوراما» (نگاه به سینمای کشورهای مختلف)، فیلم مستند «صفر مرزی» به کارگردانی «فرزاد خوشدست» و تهیه‌کنندگی «محمدرضا ازوجی» درباره بحران آب و خشکسالی در سیستان و بلوچستان، به نمایش درمی‌آید. این مستند قبلاً در جشنواره‌های مستند آمستردام (ایدفا) و جشنواره سانفرانسیسکو جوایزی کسب کرده است. در بازار فیلم کن (Marché du Film)، چندین فیلم ایرانی (از جمله جدیدترین آثار سعید روستایی، «بدون تاریخ»، و محمد رسول‌اف، «داستان سیزده ساله») توسط فروشندگان بین‌المللی عرضه می‌شوند. همچنین «بنیاد سینمایی فارابی» یک غرفه در بازار فیلم برپا کرده است تا زمینه فروش فیلم‌های ایرانی را به خریداران خارجی فراهم کند.

پیش‌بینی شانس نخل طلا و جوایز اصلی

شانس اصغر فرهادی برای بردن نخل طلا چقدر است؟

کارشناسان معتقدند که فرهادی یک بار (با «درباره الی») بسیار نزدیک به این جایزه بود (در نهایت، نخل طلا به فیلم «مسیح سیاه» از آلمان رسید). امسال، رقبا قدرتمندی از جمله فیلم جدید «پدرو آلمودوار» (اسپانیا)، «پل توماس اندرسن» (آمریکا)، «هیروکازو کورئیدا» (ژاپن)، و «یورگوس لانتیموس» (یونان) وجود دارند.

• نکته قوت فرهادی

  «فیلمنامه قوی و شخصیت‌پردازی عمیق». فیلم‌های فرهادی همیشه به خاطر دیالوگ‌نویسی دقیق و روایت اخلاقی‌شان مورد تحسین منتقدان قرار می‌گیرند. فیلم «داستان‌های موازی» نیز احتمالاً از همین قواعد پیروی می‌کند. اگر هیات داوران (به ریاست پارک چان-ووک) به دنبال یک فیلم «انسانی» با «تعلیق اخلاقی» باشد، فرهادی شانس بالایی دارد.

• نکته ضعف فرهادی

  «سبک تکراری». برخی منتقدان معتقدند که فرهادی در ۱۵ سال اخیر، اساساً یک فیلم را با نام‌های مختلف ساخته است: «مردی که با یک انتخاب اخلاقی روبرو می‌شود، زن فریبکار یا فریب خورده، دهکده‌ای از دروغ‌ها». اگر هیات داوران به دنبال نوآوری بصری و ریسک‌پذیری فرمال باشند، ممکن است فرهادی را نادیده بگیرند. در مجموع، شانس فرهادی برای بردن «نخل طلا» حدود ۲۰ درصد تخمین زده می‌شود (در جایگاه سوم یا چهارم). شانس او برای بردن «جایزه بزرگ» (دومین جایزه مهم) بیشتر است.

برگزاری جشنواره در شرایط بحران جهانی

جشنواره کن ۲۰۲۶ در حالی برگزار می‌شود که جهان با بحران‌های متعددی روبروست: جنگ در خاورمیانه (ایران، اسرائیل، فلسطین)، جنگ روسیه و اوکراین، بحران اقتصادی و تورم جهانی. برخی از کارگردانان بزرگ (مانند «کریستوفر نولان» و «دنی ویلنوو») فیلم‌های خود را به دلیل «نگرانی از امنیت» یا «عدم آمادگی» از جشنواره کن ۲۰۲۶ انصراف داده‌اند. با این حال، مدیران جشنواره کن تأکید کرده‌اند که «سینما پناهگاه صلح است» و جشنواره «با قدرت تمام» برگزار خواهد شد. تدابیر امنیتی شدیدی (بازرسی بدنی، ممنوعیت ورود کیف‌های بزرگ، استقرار نیروهای پلیس ویژه) برای حفاظت از شرکت‌کنندگان (ستاره‌ها، منتقدان، خبرنگاران) پیش‌بینی شده است. برای ایرانیان، این جشنواره یک فرصت استثنایی است تا چهره واقعی سینمای ایران (فراتر از فیلترهای تحریم) به جهان نشان داده شود. اصغر فرهادی (که خود در ایران زندگی می‌کند) و سایر فیلمسازان ایرانی (بسیاری از آنها ساکن خارج هستند) سفیران فرهنگی ایران در جهان خواهند بود. امید است که سینمای ایران در این جشنواره خوش بدرخشد.