آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی امروز (سهشنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) از آغاز مرحله اول طرح «کارت امید مادر» خبر داد. این طرح با هدف حمایت از خانواده و ارتقای سلامت مادر و کودک، از امروز به صورت رسمی اجرایی شده است. بر اساس این طرح، تمامی مادران ایرانی که فرزند آنها از تاریخ «اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد» متولد شده است، مشمول دریافت اعتبار خواهند بود. مبلغ اعتبار به ازای هر فرزند تازهمتولدشده، «۲ میلیون تومان» در ماه است (به صورت ماهانه شارژ میشود).
نکته مهم: اگر مادری صاحب دوقلو یا چند قلو شود، به ازای هر فرزند ۲ میلیون تومان جداگانه دریافت میکند (مثلاً برای دوقلوها ماهانه ۴ میلیون تومان). همچنین این طرح برای مادران متوفی (در صورت فوت مادر) به سرپرست قانونی فرزند (پدر یا قیم) تعلق میگیرد. اعتبار خرید به «کد ملی مادر» و «کارتهای بانکی متصل به آن» اختصاص مییابد. همچنین مادران میتوانند با دریافت کد رمز از طریق شماره همراه ثبتشده به نام خود (از طریق کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰*)، بدون نیاز به کارت بانکی، از اعتبار استفاده کنند.
زمان شارژ اعتبار
در «۱۵ هر ماه» (۱۵ اردیبهشت، ۱۵ خرداد، ۱۵ تیر و...) به حساب مادران مشمول واریز میشود. اعتبار استفاده نشده در هر ماه، به ماه بعد منتقل نمیشود (قابل ذخیره نیست). بنابراین مادران باید تا پایان هر ماه اعتبار خود را مصرف کنند.
اقلام اساسی مشمول این طرح عبارتند از: خواروبار (برنج، روغن، ماکارونی، قند، شکر، حبوبات). لبنیات (شیر، ماست، پنیر). پروتئین (گوشت قرمز، مرغ، بوقلمون، ماهی، میگو). میوه و ترهبار (انواع میوهجات، سبزیجات، صیفیجات). کالای بهداشتی کودک (پوشک کودک – برندهای داخلی و خارجی مجاز). با توجه به نرخ تورم بالا (۷۳.۵ درصد نقطه به نقطه) و گرانی شدید اقلام خوراکی، این طرح میتواند کمک شایانی به مادران کمدرآمد (به ویژه دهکهای اول تا سوم) بکند. اما ۲ میلیون تومان با توجه به قیمت امروز گوشت قرمز (هر کیلو ۲.۲ میلیون تومان) و پوشک (هر بسته ۵۰۰ هزار تومان) کافی نیست. امید میرود که در ماههای آینده مبلغ اعتبار افزایش یابد. در این گزارش، ضمن مرور جزئیات کامل «طرح کارت امید مادر»، به نحوه ثبتنام، استعلام موجودی، فروشگاههای طرف قرارداد و پاسخ به سوالات متداول مادران میپردازیم.
شرایط مشمولیت و نحوه ثبتنام (خودکار یا نیاز به ثبتنام؟)
بر اساس اعلام وزارت تعاون، مشمولیت در طرح «کارت امید مادر» «خودکار» است. یعنی اگر مادری در تاریخ ۱ فروردین ۱۴۰۵ به بعد زایمان کرده باشد، اطلاعات او به طور خودکار از سامانه ثبت احوال و سازمان هدفمندی یارانهها استخراج شده و اعتبار به کد ملی او تعلق میگیرد. نیازی به ثبتنام جداگانه نیست. اما برای مادرانی که به تازگی زایمان کردهاند (تا ۴۸ ساعت پس از تولد نوزاد)، ممکن است اطلاعاتشان هنوز در سامانه ثبت نشده باشد. در این صورت، «حداکثر تا ۲ هفته پس از زایمان» صبر کنند و سپس از طریق کد دستوری (#۱۴۶۳*۵۰۰*) موجودی خود را استعلام کنند. اگر موجودی نداشتند، با مرکز تماس ۶۳۶۹-۰۲۱ تماس بگیرند.
شرایط اختصاصی
- مادران غیر ایرانی (اتباع خارجی): اگر مادر تابعیت ایرانی ندارد، اما فرزندش در ایران متولد شده و «شناسنامه ایرانی» دارد، مادر مشمول نیست (فقط مادران ایرانی). در این صورت، پدر ایرانی میتواند به جای مادر اقدام کند (با ارائه مدارک).
- مادران متوفی: در صورت فوت مادر، اعتبار به سرپرست قانونی فرزند (پدر یا قیم) تعلق میگیرد. سرپرست باید با در دست داشتن مدارک (شناسنامه فرزند، گواهی فوت مادر، و حکم قیمومیت) به ادارات بهزیستی یا کمیته امداد مراجعه کند.
- خانوادههای دارای دو قلو و بیشتر: همانطور که گفته شد، به ازای هر فرزند، ۲ میلیون تومان جداگانه تعلق میگیرد. سقف تعداد فرزند محدودیتی ندارد.
نحوه استفاده از اعتبار (کارت بانکی و کد دستوری)
مادران میتوانند به دو روش از اعتبار خود استفاده کنند:
-
روش اول (با کارت بانکی)
به فروشگاههای طرف قرارداد (لیست در زیر) مراجعه کنید. هنگام خرید، کارت بانکی متصل به کد ملی مادر را به کارتخوان بزنید. مبلغ خرید از اعتبار شما کسر میشود. (مبلغ خرید نباید از موجودی بیشتر باشد. اگر بیشتر بود، باید مابهالتفاوت را با کارت دیگر پرداخت کنید).
-
روش دوم (بدون کارت بانکی)
از موبایل خود (با شماره ثبتشده به نام مادر) کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* را شمارهگیری کنید. یک پیامک حاوی «رمز یکبار مصرف» دریافت میکنید. سپس در فروشگاه، رمز را به فروشنده بگویید. فروشنده رمز را در کارتخوان وارد میکند و مبلغ خرید کسر میشود. این روش برای مادرانی که کارت بانکی همرا ندارند یا کارتشان خراب شده بسیار مفید است.
نکته: اگر شماره موبایل به نام مادر نیست (مثلاً به نام همسرش است)،
باید با مراجعه به بانک عامل (بانک ملی، ملت، تجارت) درخواست تغییر شماره همراه دهد.
فروشگاههای طرف قرارداد (کجا میتوان خرید کرد؟)
طرح «کارت امید مادر» در فروشگاههای زیر قابل استفاده است (لیست کامل در سایت hemayat.mcls..gov.ir موجود است):
- فروشگاههای زنجیرهای: رفاه، هایپرمی، افق کوروش، اتکا، شهروند، جانبو، هایپراستار.
- داروخانههای منتخب: برای خرید پوشک کودک و شیر خشک (برندهای داخلی و خارجی دارای مجوز). لیست داروخانهها در سامانه «امید» اعلام شده است.
- تعاونیهای کارمندی: برخی تعاونیهای دستگاههای دولتی (مانند تعاونی وزارت نفت، تعاونی بانک مرکزی).
خرده فروشیهای محلی: در حال حاضر فقط فروشگاههای بزرگ تحت پوشش هستند. با این حال، وزارت تعاون وعده داده است که تا پایان خرداد ۱۴۰۵، «تمام فروشگاههای مواد غذایی دارای مجوز» (بقالیها، قصابیها، میوهفروشیها) به جمع فروشگاههای طرف قرارداد اضافه شوند.
توجه: در فروشگاههای زنجیرهای، «قیمتها تحت نظارت سازمان حمایت» است.
اگر گرانفروشی دیدید (مثلاً قیمت گوشت بالاتر از نرخ مصوب), با شماره ۱۲۴ تماس بگیرید.
استعلام موجودی و مهلت استفاده از اعتبار
مادران میتوانند به سه روش موجودی خود را استعلام کنند:
۱. کد دستوری: #۱۴۶۳*۵۰۰* را شمارهگیری کنید. چند ثانیه بعد، پیامکی حاوی موجودی و تاریخ انقضای اعتبار دریافت میکنید.
۲. اپلیکیشن «شما»: نصب و فعالسازی با کد ملی و شماره تلفن همراه. در بخش «کارت امید مادر» میتوانید موجودی، تاریخچه خرید، و فروشگاههای نزدیک را ببینید.
۳. تماس با مرکز تماس: شماره ۶۳۶۹-۰۲۱ (پاسخگویی از ۸ صبح تا ۱۲ شب، حتی در ایام تعطیل) با اپراتور صحبت کرده و کد ملی خود را بگویید.
مهلت استفاده از اعتبار: اعتبار هر ماه، تا پایان همان ماه قابل استفاده است. به عنوان مثال، اعتبار تخصیص یافته در ۱۵ اردیبهشت، تا تاریخ ۳۱ اردیبهشت معتبر است. اگر تا پایان ماه استفاده نشود، «حذف» میشود و قابل برگشت نیست. بنابراین مادران نباید خرید خود را به روزهای آخر ماه موکول کنند (چون فروشگاهها شلوغ میشوند).
نقد و بررسی طرح (نقاط قوت و ضعف)
نقاط قوت
- حمایت هدفمند از مادران و کودکان: در شرایط جنگی و تورم سنگین (۷۳.۵ درصد)، این طرح میتواند از سوءتغذیه نوزادان جلوگیری کند.
- شفافیت و عدم نیاز به ثبتنام: اطلاعات به طور خودکار از سامانه ثبت احوال استخراج میشود و نیازی به مراجعه حضوری نیست.
- خرید آسان با کد دستوری: مادرانی که کارت بانکی ندارند یا سواد دیجیتال پایینی دارند، میتوانند با شماره گیری یک کد ساده، خرید کنند.
نقاط ضعف
- مبلغ ۲ میلیون تومان کافی نیست: با توجه به قیمت پوشک (هر بسته ۵۰۰ هزار تومان)، شیر خشک (۷۰۰ هزار تومان)، و گوشت قرمز (۲.۲ میلیون تومان)، این مبلغ فقط برای خرید ۲ بسته پوشک و یک بسته شیر خشک کافی است! وزارت کار باید مبلغ را در ماههای آینده افزایش دهد.
- تعداد فروشگاههای طرف قرارداد محدود است: بسیاری از مادران در مناطق روستایی و محروم به فروشگاههای زنجیرهای دسترسی ندارند. وزارت تعاون باید هرچه سریعتر فروشگاههای محلی را تحت پوشش قرار دهد.
- احتمال تقلب و سوءاستفاده: برخی فروشندگان ممکن است قیمت کالاها را برای مشتریان «کارت امید مادر» به طور غیرقانونی افزایش دهند. سازمان حمایت باید نظارت خود را تشدید کند و با متخلفان برخورد کند.
- توصیه به مادران: تا جای ممکن از اعتبار خود در روزهای اول ماه (۱۵ تا ۲۰) استفاده کنید تا هم فروشگاهها خلوت باشد و هم از موجودی کالا مطمئن باشید.