آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
از این پس دیگر نیازی به صفهای طولانی و مراجعههای مکرر به فرمانداریها و پلیس بعلاوه ده نیست. دولت با اجرای طرح جدید ساماندهی یارانهها، تمام خدمات مربوط به اصلاح اطلاعات خانوار را به صورت کامل غیرحضوری کرده است. این تحول بزرگ در نظام هدفمندی یارانهها، که به تازگی اجرایی شده، قرار است زندگی میلیونها خانوار ایرانی را سادهتر کند. از ثبت ازدواج و طلاق گرفته تا اعتراض به دهک درآمدی، همه و همه از پشت گوشی همراه یا رایانه شخصی قابل انجام است. ستاد هدفمندی یارانهها اعلام کرده است که دیگر هیچ خدمت یارانهای به صورت حضوری پذیرفته نمیشود. تمام استعلامات، تغییرات و اعتراضات باید از طریق سه سامانه اصلی «سیمین»، «انسیآر» و «حمایت» پیگیری شود. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که پیش از این، بسیاری از خانوادهها برای تغییر سرپرست خانوار پس از فوت، طلاق یا ازدواج مجبور بودند هفتهها معطل بمانند. اکنون با راهاندازی سامانه سیمین، این فرآیند به چند دقیقه کاهش یافته است.
همچنین فرزندان مجرد بالای ۱۸ سال که میخواهند یارانه خود را از خانوار پدری جدا کنند، بدون نیاز به مراجعه حضوری و صرفاً با ورود به سامانه انسیآر و بارگذاری مدارک، میتوانند این کار را انجام دهند. یکی از مهمترین بخشهای این طرح، امکان اعتراض به دهکبندی درآمدی است. خانوارهایی که معتقدند یارانه آنها به اشتباه قطع شده یا دهکشان اشتباه محاسبه شده، میتوانند از طریق سامانه حمایت درخواست بازبینی دهند. مسئولان وزارت رفاه تأکید کردهاند که این سامانهها با هدف «تسهیل امور مردم» و «کاهش فساد اداری» راهاندازی شدهاند. تمام فرآیندها شفاف و قابل رهگیری است و دیگر خبری از مفقود شدن مدارک در بایگانی ادارات نخواهد بود. در این گزارش، شما را با سه سامانه اصلی، نحوه استفاده از هرکدام و جزئیات خدمات قابل ارائه آشنا خواهیم کرد. همچنین پاسخ سوالات متداول در مورد چگونگی اصلاح اطلاعات یارانه را خواهید یافت.
سامانه سیمین؛ مرجع اصلی تغییر سرپرست خانوار
سامانه سیمین (Simin.hadafmandi.ir) قلب تپنده اصلاحات یارانهای است. این سامانه برای تمام مواردی طراحی شده که سرپرست خانوار تغییر میکند؛ مواردی مانند ازدواج، طلاق، فوت سرپرست قبلی، تولد فرزند جدید و حتی حضانت فرزند. پیش از این، برای هرکدام از این وقایع، شهروندان مجبور بودند به دستگاههای مختلفی مانند اداره ثبتاحوال، فرمانداری و حتی دادگاه مراجعه کنند. اما اکنون فرآیند به این شکل است:
پس از ثبت واقعه (مثلاً ازدواج) در سامانه ثبتاحوال، اطلاعات به صورت خودکار به سامانه سیمین ارسال میشود. سپس سرپرست جدید خانوار (مثلاً شوهر) باید وارد سامانه سیمین شده و شماره شبای بانکی خود را ثبت کند. تنها در این صورت است که یارانه به حساب جدید واریز خواهد شد. نکته مهم این است که سرپرست قبلی دیگر نمیتواند به اطلاعات خانوار دسترسی داشته باشد یا یارانه را برداشت کند. این سامانه عملاً یک «قفل امنیتی» روی حساب خانوار ایجاد میکند. برای ورود به سامانه سیمین، احراز هویت با کد ملی و شماره تلفن همراه سرپرست انجام میشود. بنابراین افرادی که شماره تلفن همراه خود را به روز نکردهاند، باید ابتدا آن را در سامانه ثبتاحوال اصلاح کنند.
سامانه NCR؛ راهکاری برای جداسازی و حضانت
سامانه انسیآر (Ncr.ir) شاید کمتر شناخته شده باشد، اما نقشی حیاتی در دو دسته از خدمات یارانهای ایفا میکند.
- دسته اول، «جداسازی یارانه فرزندان مجرد بالای ۱۸ سال» است. بسیاری از خانوادهها نمیدانند که فرزندان بالغشان میتوانند یارانه خود را از حساب پدری جدا کنند و به حساب شخصی خود دریافت کنند. این کار از طریق سامانه NCR و بدون نیاز به مراجعه حضوری امکانپذیر است.
- دسته دوم، موارد «حضانت و قیومیت» است. در شرایطی که پدر و مادر توانایی نگهداری از فرزند را ندارند و دادگاه قیم یا سرپرست جدیدی (مثل پدربزرگ یا عمه) تعیین کرده است، سرپرست جدید باید به سامانه انسیآر مراجعه کرده و مدارک قضایی (حکم دادگاه) را بارگذاری کند. پس از تایید کارشناسان وزارت رفاه، یارانه فرزند به حساب سرپرست جدید واریز میشود.
یکی از نکات قابل توجه در سامانه انسیآر، احراز هویت چندلایه است. کاربر علاوه بر کد ملی و شماره تلفن، باید مدارک هویتی خود را به صورت اسکن شده (با کیفیت بالا) بارگذاری کند. این کار برای جلوگیری از سوءاستفاده و جعل هویت طراحی شده است. پاسخگویی به درخواستهای این سامانه معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز کاری طول میکشد.
سامانه حمایت؛ تنها راه اعتراض به دهک درآمدی
سامانه حمایت (Hemayat.mcls.gov.ir) بیش از همه برای افرادی که یارانه آنها قطع شده یا معترض به دهک خود هستند، اهمیت دارد. این سامانه صرفاً برای «اعتراض» طراحی شده، نه برای تغییر اطلاعات عادی. اگر شما معتقدید که دهک درآمدی شما اشتباه محاسبه شده و مشمول یارانه هستید، باید به این سامانه مراجعه کنید. فرآیند اعتراض به این شکل است: ابتدا وارد سامانه شوید و کد ملی و شماره تلفن خود را وارد کنید. سپس یک کد تایید برای شما پیامک میشود. پس از ورود، گزینه «اعتراض به دهک» را انتخاب کنید. از شما خواسته میشود که اطلاعات اقتصادی خود (درآمد ماهانه، تعداد خودرو، مساحت خانه و...) را تکمیل کنید و مدارک اثباتی (فیش حقوقی، سند ملک و...) را بارگذاری کنید.
توجه داشته باشید که اعتراض فقط یک بار در سال امکانپذیر است و اگر مدارک شما ناقص باشد، درخواست تان رد خواهد شد. همچنین یک سامانه فرعی دیگر به آدرس Hemayat.sfara.ir برای افرادی در نظر گرفته شده که یارانه آنها از «مرداد ماه» قطع شده است. به گفته وزارت رفاه، پاسخ اعتراضات معمولاً ظرف ۳۰ روز از طریق پیامک اعلام میشود.
شمارههای پشتیبانی و نحوه پیگیری مشکلات
با وجود غیرحضوری شدن خدمات، ممکن است برخی کاربران با مشکلات فنی یا حقوقی مواجه شوند. برای این منظور، وزارت رفاه و سازمان ثبتاحوال شمارههای پشتیبانی ویژهای را تعیین کردهاند. «۰۲۱۶۳۶۹» شماره پشتیبانی اصلی وزارت رفاه است که برای تمام مسائل مربوط به سامانههای سیمین و حمایت پاسخگو است.
برای مشکلات مرتبط با سامانه NCR (مخصوصاً جداسازی یارانه فرزندان و حضانت)، باید با شمارههای پشتیبانی ثبتاحوال تماس بگیرید. این شمارهها عبارتند از:
- ۰۲۱۶۰۹۰۲۴۲۱
- ۰۲۱۶۰۹۰۲۴۴۰
- ۰۲۱۶۰۹۰۲۴۶۶
- ۰۲۱۶۰۹۰۲۷۶۳
همچنین سامانه پیامکی به شماره ۳۰۰۰۶۴۳۶ نیز برای دریافت سوالات عمومی در نظر گرفته شده است.
نکته مهم دیگر، دفاتر پیشخوان دولت هستند. اگر به اینترنت دسترسی ندارید یا توانایی کار با سامانهها را ندارید، میتوانید به نزدیکترین دفتر پیشخوان مراجعه کنید. کارشناسان آنجا با دریافت کارمزد اندک (حداکثر 100 هزار تومان)، امور ثبت درخواست شما را انجام خواهند داد.
نکات کلیدی و هشدارها؛ از عدم نیاز به مراجعه تا جلوگیری از کلاهبرداری
- اولین و مهمترین نکته این است که «هیچ مراجعه حضوری برای اصلاح اطلاعات یارانه پذیرفته نیست». اگر فرد یا سازمانی ادعا کرد که باید به فرمانداری، پلیس بعلاوه ده، یا مرکز دیگری مراجعه کنید، کلاهبردار است. تمام خدمات اصلاً از طریق سامانههای اعلام شده انجام میشود.
- دومین نکته، «به روزرسانی شماره تلفن همراه» است. بسیاری از افراد به دلیل تغییر شماره سیمکارت، نمیتوانند کد تایید را دریافت کنند. برای اصلاح شماره تلفن، باید به سامانه ثبتاحوال (به آدرس sabteahval.ir) مراجعه کرده و اطلاعات خود را به روز کنید. بدون شماره تلفن همراه معتبر، هیچ درخواستی در سامانههای یارانه پردازش نخواهد شد.
- سومین هشدار، «زمان بر بودن فرآیند اعتراض به دهک» است. بسیاری از مردم انتظار دارند ظرف ۲۴ ساعت پاسخ اعتراض خود را دریافت کنند. اما فرآیند بررسی مدارک و تطبیق اطلاعات با پایگاههای داده (مانند سازمان امور مالیاتی و پلیس راهور) حداقل ۳۰ روز طول میکشد. لطفاً صبور باشید و در این مدت مکرراً درخواست ندهید، چرا که درخواست دوم، فرآیند اول را مختل میکند.