آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
مرکز مبادله ارز و طلای ایران امروز از برگزاری جلسه جدید حراج شمش طلا در تاریخ «۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵» خبر داد و مهلت ثبتنام برای شرکت در این حراج را حداکثر تا ساعت ۲۴ روز شنبه ۱۹ اردیبهشت اعلام کرد. این حراج در ادامه سیاستهای بانک مرکزی برای تأمین و توزیع شمش طلا در بازار کشور و با هدف تنظیم بازار طلا، جلوگیری از قاچاق شمش و تأمین نیاز صنعت طلا و جواهر برگزار میشود. بر اساس اعلام مرکز مبادله ایران، متقاضیان شرکت در این حراج (که عمدتاً شامل فعالان عمده بازار طلا، تولیدکنندگان مصنوعات طلا، خردهفروشان طلای آبشده، بانکها و اکنون پلتفرمهای آنلاین فروش طلا میشوند) تنها تا ساعت ۲۴ روز شنبه ۱۹ اردیبهشت فرصت دارند نسبت به ثبتنام و واریز وجهالضمان اقدام کنند. یکی از مهمترین شرایط شرکت در این حراج، «واریز وجهالضمان» است. بر اساس ابلاغ جدید مرکز مبادله، برای خرید هر قطعه شمش طلای یک کیلوگرمی با عیار ۹۹۵ (طلای خالص)، مبلغ «۵۰ میلیارد ریال (معادل ۵ میلیارد تومان)» به عنوان وجهالضمان تعیین شده است.
وجهالضمان مبلغی است که شرکتکنندگان در حراج به عنوان تضمین جدیت خود، پیش از شرکت در مزایده به حساب مرکز مبادله واریز میکنند. این مبلغ در صورت عدم برنده شدن در حراج، به حساب خریدار عودت داده میشود و در صورت برنده شدن، به عنوان بخشی از مبلغ نهایی خرید محاسبه میگردد (مابهالتفاوت باید ظرف ۴۸ ساعت واریز شود). مبلغ ۵ میلیارد تومانی وجهالضمان نسبت به حراجهای قبلی (که حدود ۲ تا ۳ میلیارد تومان بود) افزایش قابل توجهی داشته است. این افزایش احتمالاً برای «حذف خریداران غیرحرفهای و سفتهبازان» و «اطمینان از توان مالی واقعی شرکتکنندگان» اعمال شده است. در آخرین حراج شمش طلا (که ۱۳ اردیبهشت برگزار شد)، ۱۴۷ کیلوگرم شمش طلا به ارزش بیش از ۴ هزار میلیارد تومان به فروش رسید. میانگین قیمت هر شمش طلای استاندارد ۲۷ میلیارد و ۱۲۳ میلیون تومان بود. با این حساب، وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی حدود ۱۸ درصد قیمت نهایی شمش را پوشش میدهد. در این گزارش، ضمن مرور جزئیات حراج شمش طلا در ۲۰ اردیبهشت، به تشریح نحوه ثبتنام، شرایط شرکتکنندگان (افزوده شدن پلتفرمهای آنلاین) و نکات مهم برای فعالان بازار طلا میپردازیم.
جزئیات حراج و نحوه ثبتنام (تا ۱۹ اردیبهشت)
بر اساس اطلاعیه مرکز مبادله ایران، جلسه حراج شمش طلا در تاریخ «۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵» (روز یکشنبه) برگزار میشود. متقاضیان شرکت در این حراج (که شامل فعالان عمده بازار طلا، تولیدکنندگان مصنوعات طلا، خردهفروشان طلای آبشده، بانکها و پلتفرمهای آنلاین فروش طلا میشوند) باید حداکثر تا ساعت ۲۴ روز شنبه ۱۹ اردیبهشت مراحل ثبتنام را تکمیل کنند.
مراحل ثبتنام:
۱. مراجعه به سامانه معاملات مرکز مبادله ارز و طلای ایران به آدرس market.ice.ir.
۲. تکمیل فرم تقاضا (شامل اطلاعات هویتی، کد اقتصادی و مجوزهای لازم مانند پروانه بهرهبرداری برای تولیدکنندگان).
۳. واریز وجهالضمان به ازای هر قطعه شمش (۵ میلیارد تومان) به حساب معرفی شده توسط مرکز مبادله. (توجه: هر متقاضی میتواند برای چند قطعه شمش وجهالضمان واریز کند؛ مثلاً ۱۰ میلیارد تومان برای ۲ قطعه).
۴. دریافت کد رهگیری.
پس از اتمام مهلت ثبتنام (ساعت ۲۴ شنبه)، دیگر هیچ درخواستی پذیرفته نمیشود. حراج روز یکشنبه از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۲ ظهر برگزار میشود و نتیجه آن بلافاصله اعلام میگردد.
وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی؛ چرا افزایش یافت؟
در حراجهای قبلی (چند ماه اخیر)، وجهالضمان هر قطعه شمش حدود ۲ تا ۳ میلیارد تومان بود. اما در اطلاعیه جدید، این مبلغ به ۵ میلیارد تومان افزایش یافته است (افزایش حدود ۶۵ تا ۱۵۰ درصدی). سه دلیل اصلی برای این افزایش وجود دارد:
- دلیل اول: «حذف خریداران غیرحرفهای و سفتهبازان» با افزایش وجهالضمان، شرکت در حراج برای افراد عادی (که قصد سرمایهگذاری اندک دارند) مقرون به صرفه نیست. این کار باعث میشود تا صرفاً «فعالان واقعی بازار طلا» (کسانی که به شمش برای تولید نیاز دارند) در حراج باقی بمانند.
- دلیل دوم: «کاهش ریسک عدم پرداخت» در حراجهای قبلی، گاهی پیش میآمد که برنده حراج (به دلیل نبود نقدینگی کافی) قادر به پرداخت مابقی قیمت نبود و از خرید انصراف میداد. این امر فرآیند حراج را مختل میکرد. با وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی (که بخش قابل توجهی از قیمت نهایی شمش (حدود ۱۸ درصد) است)، احتمال انصراف به شدت کاهش مییابد.
- دلیل سوم: «مدیریت نقدینگی بازار» با توجه به تورم ۷۳ درصدی و افزایش قیمت طلا، نوسانگیری در بازار شمش سودآور شده است. افزایش وجهالضمان، سفتهبازی را سختتر و پرریسکتر میکند.
چه کسانی میتوانند در حراج شرکت کنند؟ (شرایط عمومی و اختصاصی)
مرکز مبادله ایران شرایط شرکت در حراج شمش طلا را به سه دسته اصلی تقسیم کرده است:
- دسته اول: «فعالان عمده بازار طلا و جواهر» شامل افرادی که دارای پروانه بهرهبرداری از اتحادیه طلا و جواهر هستند و سابقه خرید و فروش عمده طلا را دارند. این دسته باید مدارک (جواز کسب، کارت ملی، کد اقتصادی) را بارگذاری کنند.
- دسته دوم: «بانکها و مؤسسات مالی» بانکها میتوانند به عنوان نماینده مشتریان خود (یا برای ذخایر خود) در حراج شرکت کنند. آنها مشمول قوانین سادهتری هستند (به دلیل نظارت بانک مرکزی).
- دسته سوم: «پلتفرمهای آنلاین فروش طلا» (جدیدترین گروه اضافه شده). پلتفرمهایی که به صورت آنلاین طلا و مصنوعات طلا میفروشند (مانند «طلا ۳۶۰»، «زر» و ...) اکنون مجاز هستند در صورت داشتن «شناسه یکتای پروانه کسب قابل استعلام از درگاه ملی مجوزها»، اقدام به خرید شمش کنند. این کار باعث کاهش واسطهها و کاهش قیمت تمام شده برای مصرفکننده نهایی میشود.
سخنگوی مرکز مبادله تأکید کرده است که «اشخاص حقیقی عادی (افراد غیرصنفی) نمیتوانند در حراج شرکت کنند، مگر اینکه از طریق بانکها اقدام کنند.»
مراحل پس از حراج (برنده شدن و تحویل شمش)
پس از برگزاری حراج (ساعت ۱۲ ظهر روز یکشنبه)، نتایج به صورت آنلاین اعلام میشود. برنده کسی است که بالاترین قیمت را پیشنهاد داده باشد. در صورت مساوی بودن قیمتها، اولویت با کسی است که زودتر پیشنهاد خود را ثبت کرده باشد.
-
مرحله اول (تأیید نهایی و واریز مابهالتفاوت)
برنده حراج باید ظرف ۴۸ ساعت کاری (حداکثر تا سهشنبه ۲۱ اردیبهشت) مابقی قیمت شمش را واریز کند. یعنی کل مبلغ شمش منهای ۵ میلیارد تومان وجهالضمان.
-
مرحله دوم (تحویل فیزیکی شمش)
پس از تأیید پرداخت، مرکز مبادله یک «رسید تحویل (Delivery Order)» صادر میکند. خریدار میتواند با در دست داشتن این رسید و کارت ملی، ظرف ۷ روز کاری به خزانه بانک عامل مراجعه و شمش را تحویل بگیرد.
نکته مهم:
شمشها دارای «برچسب اصالت و شماره سریال منحصر به فرد» هستند که از سوی بانک مرکزی تأیید شده است. خریداران میتوانند اصالت شمش را از طریق سامانه استعلام شمش بانک مرکزی بررسی کنند. همچنین شمش دارای گواهی عیار (۹۹۵) و وزن دقیق (۱ کیلوگرم) است.
توصیه به فعالان بازار طلا و راهکارهای جایگزین
به فعالان صنف طلا و جواهر توصیه میشود که:
۱. «قبل از ثبتنام، توان مالی خود را محاسبه کنید.» وجهالضمان ۵ میلیارد تومانی به ازای هر شمش، نقدینگی بالایی میخواهد. شرکت در حراج با سرمایه کم، ریسک از دست رفتن وجهالضمان (در صورت عدم توانایی در پرداخت مابقی) را دارد. افراد با بودجه کمتر میتوانند به صورت «مشارکتی» (چند نفر با هم) یک شمش بخرند.
۲. «از طریق بانکها اقدام کنید.» اگر توانایی شرکت مستقیم در حراج را ندارید، میتوانید از طریق بانکهای عامل (ملی، ملت، تجارت) اقدام کنید. بانکها معمولاً شمشهای خریداری شده را به صورت خُرد (قطعات ۱۰۰ گرمی یا ۲۵۰ گرمی) به مشتریان خود میفروشند (البته با قیمت بالاتر).
۳. «به جای شمش فیزیکی، از صندوقهای طلا استفاده کنید.» اگر هدف شما سرمایهگذاری (نه تولید مصنوعات طلا) است، شرکت در صندوقهای طلا (که واحدهای آنها در بورس کالا معامله میشود) آسانتر و با نقدشوندگی بالاتر است. برای خرید شمش فیزیکی، نیاز به جای امن برای نگهداری (خزانه بانک) و بیمه دارایی نیز دارید که هزینه اضافی دارد. در نهایت، مرکز مبادله اعلام کرده است که این حراجها به صورت منظم (هر دو هفته یک بار) ادامه خواهد یافت. بنابراین اگر در این دوره موفق به خرید نشدید، منتظر حراج بعدی (اوایل خرداد) باشید.