آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون) روز شنبه در اقدامی بیسابقه، نخستین مجموعه از اسناد، ویدئوها و تصاویر محرمانه مربوط به «پدیدههای ناشناس» یا یوفوها را در چارچوب برنامهای برای «شفافیت کامل» منتشر کرد. بر اساس بیانیه پنتاگون، اسناد تازه منتشرشده شامل پروندههایی درباره «حیات فرازمینی»، «پدیدههای ناشناس هوایی» و «اشیای پرنده ناشناس» است که تاکنون در اختیار عموم قرار نگرفته بودند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در شبکه اجتماعی تروثسوشال با انتشار پستی کوتاه اما پرمعنا نوشت:
«این اسناد و ویدئوها به مردم اجازه میدهد خودشان قضاوت کنند که بالاخره چه خبر است.»
ترامپ همچنین تأکید کرد که دولتش برخلاف دولتهای پیشین تلاش کرده در این زمینه «حداکثر شفافیت» را ارائه کند و دیگر زمان پنهانکاری به سر آمده است. وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده که این اسناد با همکاری نهادهایی از جمله دفتر مدیر اطلاعات ملی (ODNI)، ناسا، افبیآی و دفتر بررسی پدیدههای ناشناس هوایی (AARO) تهیه و از طبقهبندی خارج شدهاند. پنتاگون وعده داده است که انتشار فایلهای بیشتر نیز ادامه خواهد یافت و این تنها مرحله اول از یک برنامه بلندمدت برای شفافسازی در مورد یوفوها است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که در سالهای اخیر، کنگره آمریکا چندین جلسه استماع درباره پدیدههای ناشناس هوایی برگزار کرده و خلبانان نیروی دریایی و هوایی نیز بارها از مشاهده اشیای عجیب و غیرقابل توضیح خبر دادهاند. در این گزارش، ضمن مرور جزئیات اسناد منتشر شده، به تحلیل محتوای آنها، واکنش رسانهها و کارشناسان و پیامدهای این افشاگری تاریخی میپردازیم.
محتوای اسناد منتشر شده؛ چه چیزهایی فاش شد؟
پنتاگون در مرحله اول، مجموعهای از اسناد را منتشر کرده که عمدتاً مربوط به دهههای ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ میلادی است. این اسناد شامل گزارشهای شاهدان عینی (از جمله خلبانان نظامی)، عکسها و ویدئوهای ضبط شده از اشیای پرنده ناشناس، و تحلیلهای اولیه پنتاگون درباره ماهیت این پدیدهها میشود. یکی از جنجالیترین سندهای منتشر شده، گزارشی است درباره «برخورد» یک شیء ناشناس با یک هواپیمای نظامی آمریکا در سال ۱۹۷۲ که در آن خلبان گزارش داده که یک «دیسک فلزی درخشان» به فاصله چند متری هواپیمایش رسیده و سپس با سرعت غیرقابل باوری ناپدید شده است. این سند شامل نقاشیهایی از شیء توسط خلبان و همچنین تحلیل کارشناسان پنتاگون است که در آن اذعان کردهاند «هیچ توضیح متعارفی» برای این رویداد وجود ندارد. همچنین ویدئوهایی از «گلمپهای عجیب» (نقاط نورانی متحرک) در آسمان مناطق مختلف آمریکا منتشر شده که برخی از آنها توسط ماهوارههای جاسوسی ضبط شدهاند. در برخی از این ویدئوها، اشیاء با انجام مانورهایی که با قوانین فیزیک شناخته شده (از نظر شتاب و زاویه چرخش) ناسازگار است، دیده میشوند.
نقش نهادهای مختلف (ناسا، FBI، دفتر اطلاعات ملی) در شفافسازی
پنتاگون تأکید کرده است که این اسناد با همکاری و تأیید چندین نهاد کلیدی آمریکایی از طبقهبندی خارج شدهاند. این همکاری بیسابقه نشاندهنده تغییر رویکرد دولت آمریکا به موضوع یوفوهاست. «دفتر مدیر اطلاعات ملی» (ODNI) که مسئول هماهنگی اطلاعاتی ۱۸ سازمان اطلاعاتی آمریکا است، تأیید کرده که هیچ کدام از اسناد منتشر شده حاوی اطلاعاتی نیست که امنیت ملی آمریکا را به خطر بیندازد. این یعنی دولت دیگر ادعای «تهدید امنیت ملی» را بهانه پنهانکاری نمیکند. «ناسا» نیز که در سالهای اخیر یک دفتر ویژه برای مطالعه پدیدههای ناشناس هوایی تأسیس کرده، در بیانیهای اعلام کرده که این اسناد میتواند به پژوهشگران در درک بهتر این پدیدهها کمک کند. «افبیآی» نیز بخشی از پروندههای خود مربوط به دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ را (که قبلاً هرگز منتشر نشده بود) به این مجموعه اضافه کرده است. این همکاری بیننهادی، یک سیگنال قوی به جامعه علمی و افکار عمومی است که دولت آمریکا دیگر قصد ندارد موضوع یوفوها را یک «تابو» یا «توطئه» تلقی کند، بلکه آن را به عنوان یک پدیده واقعی و نیازمند مطالعه جدی پذیرفته است.
واکنش ترامپ و تقابل با دولتهای پیشین
دونالد ترامپ در پست خود در شبکه اجتماعی تروثسوشال، به صراحت دولتهای پیشین (به ویژه دولت بایدن و همچنین دولت اوباما) را به «پنهانکاری نظاممند» در مورد یوفوها متهم کرده است. او نوشت: «برای سالها دولتها به مردم دروغ گفتند و گفتند چیزی نیست. اما الان مردم میتوانند با چشمان خود ببینند.» ترامپ با این اقدام، ضمن نزدیک شدن به خواسته دیرینه فعالان حوزه یوفو (که خواستار شفافیت کامل بودند)، در حال امتیازگیری سیاسی نیز هست. او میخواهد نشان دهد که دولتش «مردمی» و «شفاف» است، در حالی که دولتهای پیشین «دورو» و «مخفیکار» بودند. با این حال، برخی منتقدان معتقدند که اسناد منتشر شده هنوز هم کامل نیست و بسیاری از پروندههای حساس (مانند برخوردهای مسلحانه با یوفوها یا نمونههای بازیابی شده) همچنان در بایگانیهای مخفی باقی مانده است. ترامپ در پاسخ به این انتقادات قول داده است که «مراحل بعدی شفافسازی» در ماههای آینده انجام خواهد شد.
واکنش رسانههای جهان و فعالان حوزه یوفو
رسانههای علمی و خبری جهان به این انتشار واکنش گستردهای نشان دادهاند. نیویورک تایمز در گزارشی نوشت: «پنتاگون بالاخره قبول کرد که آسمان پر از رازهایی است که نمیتواند توضیح دهد.» واشنگتن پست نیز تیتر زد: «عصر پنهانکاری یوفوها به پایان رسید؟» فعالان حوزه یوفو (که سالها برای شفافسازی دولت آمریکا لابی کردهاند) این اقدام را «یک پیروزی تاریخی» توصیف کردند. یکی از این فعالان به خبرنگاران گفت: «این فقط نوک کوه یخ است. ما منتظر اسناد بیشتری در ماههای آینده هستیم.» برخی رسانههای روسی و چینی نیز به این رویداد واکنش نشان داده و آن را «اقدامی تبلیغاتی» برای منحرف کردن افکار عمومی از مشکلات داخلی آمریکا (تورم، جنگ و...) توصیف کردهاند. با این حال، حتی این رسانهها هم پذیرفتهاند که انتشار اسناد رسمی پنتاگون، یک رویداد تاریخی بیسابقه است.
آینده شفافسازی؛ چه چیزهایی منتشر نشده و چه وعدههایی داده شده است؟
پنتاگون تأکید کرده است که این «مرحله اول» از یک برنامه بلندمدت شفافسازی است. در مراحل بعدی، اسناد بیشتری منتشر خواهد شد. وعدههای داده شده عبارتند از:
- انتشار گزارشهای مربوط به «برخوردهای مسلحانه» با یوفوها (که در آنها خلبانان آمریکایی به اشیاء ناشناس شلیک کردهاند).
- انتشار جزئیات پروژه «کتاب آبی» (Project Blue Book) که در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ توسط نیروی هوایی آمریکا اداره میشد.
- انتشار نتایج تحقیقات دفتر AARO (دفتر بررسی پدیدههای ناشناس هوایی) که در سال ۲۰۲۲ تأسیس شده است.
با این حال، برخی از پروندهها احتمالاً هرگز منتشر نخواهند شد؛ از جمله مواردی که مربوط به فناوریهای فوقپیشرفته (احتمالاً متعلق به دولت آمریکا یا کشورهای دیگر) و همچنین مواردی که جان شاهدان یا پرسنل نظامی را به خطر میاندازد. کارشناسان معتقدند که این شفافسازی میتواند سه پیامد داشته باشد: نخست، افزایش اعتماد عمومی به دولت (که نشان دهد چیزی برای پنهان کردن ندارد). دوم، فشار بر سایر کشورها (از جمله چین و روسیه) برای شفافسازی در مورد برنامههای هوافضایی خود. و سوم، آغاز یک عصر جدید از تحقیقات علمی جدی در مورد پدیدههای ناشناس هوایی.