آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
قیمت دلار سهمیهای در روز شنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، به لطف اختلاف حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار تومانی با بازار آزاد، همچنان برای مردم جذاب و وسوسهانگیز به نظر میرسید. دلار بازار آزاد در این روز بین ۱۷۷ هزار و ۸۸۰ تومان تا ۱۷۸ هزار و ۴۲۰ تومان نوسان داشت. از سوی دیگر، دلار دولتی که به عنوان نرخ پایه در برخی محاسبات استفاده میشود، روی پله ۱۳۸ هزار و ۸۴۳ تومان ایستاد. قیمت دلار سهمیهای طبق سیاست بانک مرکزی بر مبنای نرخ حاشیه بازار تعیین میشود و خریداران بین ۱۸ تا ۲۰ درصد تخفیف دریافت میکنند. با این حساب، متقاضیان سهمیه ۱۰۰۰ دلاری، امروز هر دلار را حدودا ۱۴۲ تا ۱۴۶ هزار تومان خریداری کردند.
بانکهای ملت، تجارت و صادرات به عنوان بازوهای اجرایی بانک مرکزی، مسئولیت فروش دلار سهمیهای را بر عهده دارند. متقاضیان باید به شعب منتخب ارزی این بانکها مراجعه کنند. برای خرید دلار سهمیهای، داشتن کارت ملی هوشمند، سیمکارت به نام خود متقاضی و ثبتنام در سامانه ثنا الزامی است. همچنین متقاضی باید حداقل ۱۸ سال تمام داشته باشد. برخلاف تصور عموم، خرید دلار سهمیهای فقط با داشتن کارت ملی امکانپذیر نیست. طبق ابلاغیههای جدید، متقاضی باید حتماً حساب ارزی در یکی از بانکهای عامل افتتاح کرده باشد. دلار خریداری شده به صورت «حواله» به حساب ارزی افراد واریز میشود و برای برداشت فیزیکی اسکناس، معمولاً ۵ تا ۱۰ روز زمان نیاز است. برخی بانکها برای برداشت اسکناس تا ۵ درصد کارمزد دریافت میکنند.
سقف سهمیه هر فرد در سال، ۱۰۰۰ دلار (حداقل ۱۰۰ دلار) است و هر کد ملی تنها یک بار در سال میتواند از این امتیاز استفاده کند. کارمزد بانکی بابت هر ۱۰۰۰ دلار، ۶۰ هزار تومان است. کل مبلغ مورد نیاز برای خرید ۱۰۰۰ دلار سهمیهای (با احتساب کارمزد) حدود ۱۴۲ تا ۱۴۶ میلیون تومان است. شعب منتخب و نرخ دقیق روزانه در وبسایت بانکهای عامل اعلام میشود.
جزئیات قیمت دلار سهمیهای و مقایسه با بازار آزاد
در روز شنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، سه نرخ ارز در کشور وجود داشت:
- «دلار بازار آزاد» با قیمت حدود ۱۷۸ هزار و ۴۲۰ تومان
- «دلار دولتی (پایه)» با قیمت ۱۳۸ هزار و ۸۴۳ تومان
- «دلار سهمیهای» با قیمت حدود ۱۴۴ هزار تومان (با تخفیف ۱۸ تا ۲۰ درصد نسبت به بازار آزاد).
اختلاف قیمت دلار سهمیهای با بازار آزاد حدود ۳۴ هزار تومان (یا حدود ۲۴ درصد) است. این اختلاف به این معناست که اگر متقاضی موفق به خرید ۱۰۰۰ دلار سهمیهای شود، حدود ۳۴ میلیون تومان نسبت به خرید از بازار آزاد صرفهجویی کرده است. نرخ دلار سهمیهای بر اساس «نرخ حاشیه بازار» تعیین میشود. بانک مرکزی هر روز صبح (قبل از شروع معاملات) نرخ پایه را بر اساس میانگین موزون معاملات روز قبل در مرکز مبادله محاسبه میکند، سپس ۱۸ تا ۲۰ درصد تخفیف به آن اعمال میکند. در روز شنبه، نرخ نهایی حدود ۱۴۴ هزار تومان شد. این تخفیف برای جذابتر کردن سهمیه ارزی نسبت به بازار آزاد است تا متقاضیان به جای مراجعه به دلالان، به بانکها مراجعه کنند. تفاوت دلار سهمیهای با دلار دولتی (پایه) حدود ۵ تا ۶ هزار تومان است. دلار دولتی معمولاً برای واردات کالاهای اساسی (دارو، گندم، روغن) استفاده میشود و افراد عادی به آن دسترسی ندارند. دلار سهمیهای برای مسافران، بیماران، و دانشجویان در نظر گرفته شده است.
شرایط و مدارک مورد نیاز برای خرید دلار سهمیهای
شرایط دریافت دلار سهمیهای نسبت به سالهای قبل سختتر شده است. مدارک و شرایط الزامی عبارتند از:
-
حداقل سن ۱۸ سال تمام
اثبات با ارائه اصل شناسنامه و کارت ملی هوشمند.
-
سیمکارت به نام خود متقاضی
برای دریافت رمز پویا و پیامکهای تأییدیه. سیمکارتهای اعتباری به نام دیگران پذیرفته نمیشود.
-
ثبتنام در سامانه ثنا
سامانه ثبتنام الکترونیک اشخاص حقیقی و حقوقی نزد قوه قضائیه. این شرط برای احراز هویت و شفافیت مالی وضع شده است. متقاضی باید از طریق سایت tnai.ir ثبتنام کند و کد رهگیری دریافت نماید. بدون ثبتنام در ثنا، هیچ بانکی دلار نمیفروشد.
-
افتتاح حساب ارزی
دلار سهمیهای به صورت حواله به حساب ارزی واریز میشود. حساب ارزی شبیه حساب ریالی است اما به جای ریال، دلار (یا یورو) در آن نگهداری میشود. برای افتتاح حساب ارزی، به اصل passport (گذرنامه) نیاز نیست؛ فقط کارت ملی و شناسنامه کافی است.
-
فاصله زمانی ۳۶۵ روز از آخرین خرید
سیستم بانکی به صورت خودکار این موضوع را بررسی میکند. اگر متقاضی در سال ۱۴۰۴ سهمیه خود را دریافت کرده باشد، باید دقیقاً ۳۶۵ روز از تاریخ آن خرید گذشته باشد. در غیر این صورت، درخواست رد میشود.
نحوه ثبتنام و مراحل دریافت گام به گام
مراحل دریافت دلار سهمیهای به شرح زیر است:
-
ثبتنام در سامانه ثنا
به سایت tnai.ir مراجعه کنید. با کد ملی و شماره تلفن همراه ثبتنام کنید. کد تایید ۶ رقمی دریافت خواهید کرد. مدارک (کارت ملی، شناسنامه) را بارگذاری کنید. حدود ۲۴ ساعت طول میکشد تا حساب ثنا فعال شود.
-
مراجعه به شعبه منتخب بانک (ملت، تجارت، یا صادرات)
لیست شعب منتخب در وبسایت هر بانک (در بخش «ارز مسافرتی» یا «سامانه سهمیه ارزی») موجود است. به همراه اصل کارت ملی، شناسنامه، و شماره ثبتنام ثنا به شعبه مراجعه کنید.
-
تکمیل فرم درخواست و افتتاح حساب ارزی
فرم درخواست خرید ارز را پر کنید. مبلغ مورد نظر (حداقل ۱۰۰ دلار، حداکثر ۱۰۰۰ دلار) را مشخص کنید. همزمان، حساب ارزی (به نام خودتان) افتتاح میشود. هزینه افتتاح حساب ارزی رایگان است.
-
واریز ریال به حساب بانکی و تأیید نهایی
مبلغ ریالی (حدود ۱۴۲ تا ۱۴۶ میلیون تومان به اضافه ۶۰ هزار تومان کارمزد) را به حساب معرفی شده واریز کنید. پس از واریز، معامله در سامانه سنا (سامانه نظارت ارز) ثبت میشود.
-
واریز دلار به حساب ارزی
پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، دلار خریداری شده به حساب ارزی شما واریز میشود. در این مرحله، دلار به صورت «حواله» است (قابل استفاده برای حواله به خارج، خرید از فروشگاههای آنلاین خارجی، یا نگهداری). برای برداشت اسکناس فیزیکی، باید ۵ تا ۱۰ روز دیگر صبر کنید.
نکته مهم: همه مراحل باید توسط خود متقاضی انجام شود. وکالت دادن به دیگران (حتی اعضای خانواده) ممنوع است. سیستم بانکی با تطبیق اثر انگشت (در شعبه) و تطبیق چهره (از طریق دوربین) هویت متقاضی را تأیید میکند.
کارمزدها و هزینههای پنهان (هزینه واقعی خرید چقدر است؟)
کارمزدهای دریافتی بانکها در سال ۱۴۰۵ عبارتند از:
-
کارمزد خرید ارز: ۶۰ هزار تومان به ازای هر ۱۰۰۰ دلار
(یعنی برای خرید ۵۰۰ دلار، ۳۰ هزار تومان؛ برای خرید ۱۰۰ دلار، ۶ هزار تومان). این کارمزد به صورت علیالحساب در زمان واریز ریال دریافت میشود.
-
کارمزد افتتاح حساب ارزی
: 250 هزار تومان (یک بار در سال). برخی بانکها آن را رایگان اعلام کردهاند.
-
کارمزد برداشت اسکناس (اگر نیاز به پول نقد دارید)
اینجا هزینه پنهان است. بانکها برای تبدیل حواله به اسکناس فیزیکی، بین ۳ تا ۵ درصد کارمزد دریافت میکنند. به عنوان مثال، اگر ۱۰۰۰ دلار (ارزش ۱۴۴ میلیون تومان) را بخواهید به صورت اسکناس از بانک تحویل بگیرید، باید ۴.۳ تا ۷.۲ میلیون تومان اضافی پرداخت کنید. تنها در صورتی که دلار را در حساب ارزی نگه دارید (برای مصارف غیرنقدی مثل خرید آنلاین از آمازون)، این هزینه پرداخت نمیشود.
-
هزینههای احتمالی دیگر
حق العمل رویت (برای چک کردن اسکناسها): ۰.۵ درصد. کارمزد حواله به خارج: ۰.۱ تا ۰.۵ درصد (بسته به کشور مقصد).
بنابراین، هزینه واقعی خرید ۱۰۰۰ دلار سهمیهای، اگر قصد برداشت اسکناس داشته باشید، حدود ۱۴۷ تا ۱۵۳ میلیون تومان خواهد بود. اگر دلار را در حساب نگه دارید، حدود ۱۴۲ میلیون و ۶۰ هزار تومان.
نکات مهم و هشدارهای کلاهبرداری
-
مراقب سایتهای جعلی باشید
هیچ ثبتنام اینترنتی برای خرید دلار سهمیهای وجود ندارد. تنها راه، مراجعه حضوری به شعب منتخب بانکهای ملت، تجارت، صادرات است. هر سایتی که ادعای «ثبتنام آنلاین دلار سهمیهای» کند، کلاهبردار است.
-
هیچ کس نمیتواند سهمیه شما را «بخرد» یا «وکالت» بگیرد
در فضای مجازی افرادی ادعا میکنند که «سهمیه ارزی شما را به قیمت ۵ میلیون تومان میخرند». اینها کلاهبردارند. سهمیه ارزی کاملاً شخصی است و به کد ملی و اثر انگشت متقاضی گره خورده است.
-
فاصله زمانی ۳۶۵ روز را رعایت کنید
اگر در اردیبهشت ۱۴۰۴ سهمیه خود را گرفتهاید، باید منتظر بمانید تا اردیبهشت ۱۴۰۵. حتی یک روز زودتر هم سیستم بانکی خطا میدهد. تاریخ دقیق آخرین خرید در سامانه سنا (قابل مشاهده توسط کارمند بانک) ثبت است.
-
هزینههای احتمالی مانند کارمزد برداشت اسکناس را محاسبه کنید
اگر قصد سفر با دلار نقد را دارید، حتماً از بانک کارمزد برداشت اسکناس را بپرسید (معمولاً ۳ تا ۵ درصد). این مبلغ میتواند تا ۷ میلیون تومان برای ۱۰۰۰ دلار باشد.
با توجه به اینکه سهمیه هر کد ملی تنها یک بار در سال است و حداکثر ۱۰۰۰ دلار میباشد، این فرصت را جدی بگیرید. در صورت نیاز به ارز بیشتر، باید به بازار آزاد مراجعه کنید. اختلاف ۳۴ هزار تومانی، خرید دلار سهمیهای را به یک فرصت استثنایی تبدیل کرده است که نباید از دست بدهید.