آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ کمتر از یک ماه دیگر آغاز میشود و تیم ملی ایران که باید در گروهی دشوار در مقابل مدعیان قدرتمند قرار گیرد، هنوز نه ویزای بازیکنانش را دارد، نه ترکیب نهایی را مشخص کرده و نه حتی لباس رسمی خود را! این روزها خبرهای عجیبی از اردوهای تیم ملی به گوش میرسد که هواداران را نگران کرده است. سعید الهویی، دستیار امیر قلعهنویی، بر خلاف انتظار هواداران که نگران تاکتیک و ترکیب تیم هستند، به دنبال لباس متفاوتی برای بازیکنان است. او از تولیدکننده داخلی خواسته لباسهایی با کیفیت مناسب برای شرایط متفاوت آبوهوایی لسآنجلس و سیاتل طراحی کند. این در حالی است که ورزشگاههای جام جهانی معمولاً از نظر دما و رطوبت کنترل شدهاند.
امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون فوتبال، پیش از این اعلام کرده بود لباس تیم ملی در تجمعات شبانه هواداران حکومت رونمایی میشود. اما هنوز نه خود تجمعاتی برگزار شده و نه خبری از رونمایی لباس است. این وعدهها در حالی تکرار میشود که زمان رو به اتمام است. فدراسیون فوتبال زمستان گذشته و مدتی پیش از جنگ اعلام کرده بود طرح لباس اول و دوم تیم ملی نهایی شده و پس از تأیید فیفا به طور رسمی رونمایی میشود. اما بهار هم به پایان رسیده و هنوز خبری از تأیید فیفا یا رونمایی لباس نیست. این تأخیر برای تیمی که قرار است در بزرگترین رویداد ورزشی جهان شرکت کند، اصلاً خوب نیست.
خبرگزاری فارس، که نزدیک به فدراسیون فوتبال است، مدعی شد طرح لباس تیم ملی نهایی شده اما «هنوز زمان رونمایی رسمی از لباس ملیپوشان مشخص نیست». این جمله نشان میدهد که بین فدراسیون و تولیدکننده داخلی بر سر نوع لباس، تعداد، رنگ و طرح اختلاف نظر وجود دارد. احتمالاً تیم ملی مجبور شود با لباس ساده و بدون طرح (یا همان لباس تمرینی) در جام جهانی حاضر شود.
سؤال مهم: چرا لباس تیم ملی چهار ماه پیش طراحی نشده و باید در شرایط اضطرار و یک ماه مانده به جام جهانی به دنبال لباس مناسب آب و هوای آمریکا باشیم؟ در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، تیم ملی با لباس نامناسب و بیش از حد گرم در دمای بالای ۳۰ درجه بازی کرد و بازیکنان احساس خستگی زودرس میکردند. حالا بر اساس درخواست الهویی، قرار است لباسهایی متناسب با آبوهوای معتدل لسآنجلس (دمای ۲۰-۲۵ درجه) و بارانی سیاتل طراحی شود. اما آیا یک تولیدکننده داخلی با محدودیتهای تجاری، توانایی تولید لباس با تکنولوژی بالای جذب رطوبت و خنککنندگی را دارد؟
این روزها بازیکنان تیم ملی در حالی خود را برای دیدار با تیمهای قدرتمند جهان آماده میکنند که استرس حاشیههای غیرفوتبالی، تمرکز آن ها را به هم ریخته است. ویزای آمریکا برای بازیکنان ایرانی هنوز به طور کامل صادر نشده و برخی بازیکنان از ترس عدم صدور ویزا، حتی وارد اردو هم نشدهاند. ترکیب نهایی تیم نیز احتمالاً تا یک هفته مانده به اولین بازی اعلام میشود. این روزهای آخر، زمان آزمون و خطا نیست. هواداران فوتبال ایران که بارها و بارها وعده «فوتبال مدرن» و «کادر فنی حرفهای» شنیدهاند، این روزها بیشتر از هر چیز به دنبال یک تیم منسجم و آماده هستند، نه لباس جدید. اما وقتی مدیران از طرح لباس و تجمعات هواداران سخن میگویند و دستیار سرمربی نگران آبوهواست، یعنی تمرکز از روی زمین بازی به حاشیه پرت شده است. امیدواریم حداقل در هفته پایانی، همه این مسائل حل شود و تیم ملی با لباسی ساده اما نمادین پا به میدان بگذارد.
وضعیت لباس تیم ملی؛ تأخیر بیسابقه و پیامدهای آن
در تاریخ فوتبال ایران، معمولاً لباس تیم ملی چند ماه قبل از شروع یک تورنمنت بزرگ رونمایی میشد تا هم هواداران فرصت خرید داشته باشند و هم تیم با همان لباس در بازیهای دوستانه ظاهر شود. اما امسال همه چیز فرق کرده است. یک ماه مانده به جام جهانی، هنوز نه خبری از تأیید فیفا هست و نه حتی طرح نهایی به رسانهها ارائه شده است. دلایل این تأخیر را میتوان در چند عامل جستجو کرد:
- نخست، تغییر اسپانسر یا تولیدکننده لباس. در سالهای گذشته، برندهای معروف ورزشی مانند آدیداس، آل اشپورت، و ... طرح لباس تیم ملی را بر عهده داشتند. اما به دلیل تحریمها و مشکلات مالی، همکاری با این برندها قطع شده و حالا یک تولیدکننده داخلی وظیفه دوخت لباس را دارد. تولیدکننده داخلی ممکن است از دانش فنی و تجهیزات لازم برای تولید لباس با استانداردهای فیفا (مثل وزن کم، قابلیت تنفس، جذب عرق و دوام بالا) برخوردار نباشد.
- دوم، تغییرات مکرر در کادر فنی و مدیریت فدراسیون فوتبال. هر بار که سرمربی یا مدیر اجرایی عوض میشود، سلیقه و نظر آنها درباره رنگ و طرح لباس تغییر میکند. امیر قلعهنویی که سرمربی فعلی است، ممکن است نظر متفاوتی با سرمربی قبلی داشته باشد. این تغییر سلیقه فرآیند طراحی را به تأخیر میاندازد. سوم، الزامات فیفا برای ثبت لباس تیمها. فیفا نیاز دارد که حداقل ۴۵ روز قبل از شروع جام جهانی، طرح نهایی لباس اول، دوم و دروازهبان را تأیید کند. اگر ایران این ددلاین را از دست بدهد، ممکن است مجبور شود با لباس «ساده» و بدون هیچ طرح خاصی (مثلاً سفید بدون آرم) بازی کند که این خود باعث افت اعتبار و روحیه تیم میشود.
اظهارات سعید الهویی درباره «لباس مناسب آبوهوای لسآنجلس و سیاتل» نشان میدهد که کادر فنی نگران دما و رطوبت سالنهای بسته ورزشگاهها نیست، بلکه نگران تمرینات روزهای تعطیل در فضای باز و سفرهای بینشهری است. در لسآنجلس دمای ژوئن معمولاً ۲۰ تا ۲۵ درجه و در سیاتل ۱۵ تا ۲۰ درجه همراه با بارش پراکنده است. این دماها برای فوتبال ایدهال است و نیاز به لباس خاصی ندارد. پس نگرانی بیش از حد کادر فنی از این موضوع، نشان از عدم تمرکز بر مسائل اصلی دارد.
تناقضگویی و وعدههای بیپایان؛ چرا فدراسیون شفاف عمل نمیکند؟!
در طول چند ماه اخیر، مقامات فدراسیون فوتبال و خبرگزاریهای نزدیک به آن، هر بار حرف متفاوتی زدهاند. امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون، گفت لباس در «تجمعات شبانه هواداران حکومت» رونمایی میشود. اما این تجمعات تاکنون برگزار نشده و مشخص نیست اساساً چه تجمعاتی مورد نظر است. هواداران فوتبال معمولاً در استادیومها و مقابل هتل تیم ملی تجمع میکنند، نه در «تجمعات شبانه حکومت». این تعبیر عجیب و مبهم نشان میدهد که شاید فدراسیون قصد داشته لباس را در یک مراسم سیاسی-ملی رونمایی کند که به دلایل امنیتی لغو شده است. در هر صورت، به جای این بازی با کلمات، بهتر بود یک تاریخ مشخص و منطقی اعلام میشد. خبرگزاری فارس که با فدراسیون فوتبال در ارتباط است، چندین بار از «نهایی شدن طرح لباس» خبر داده اما هر بار «زمان رونمایی نامشخص» عنوان کرده است. این یعنی اگر طرح واقعاً نهایی بود، عکس آن در اختیار رسانهها قرار میگرفت. در دنیای امروز، رونمایی از لباس تیمهای ملی معمولاً از طریق شبکههای اجتماعی و با یک کلیپ جذاب انجام میشود، نه در یک جلسه حضوری و پرزرق و برق. عدم انتشار حتی یک عکس از لباس، نشان میدهد که طرح هنوز به تأیید نهایی نرسیده یا حتی طراحی آن شروع نشده است. تأخیر در اعلام ترکیب نهایی تیم نیز مزید بر علت شده است. هنوز ۵-۶ بازیکن برای حضور در جام جهانی باید از بین ۳۰ نفر انتخاب شوند. این بلاتکلیفی باعث میشود مارکهای لباس نتوانند سایز دقیق و شماره پیراهن بازیکنان را رزرو کنند. بازیکنانی که شماره پیراهنشان تغییر کند، باید لباس جدید با شماره جدید بدوزند. همه اینها زمان میبرد و با یک ماه فرصت، کار بسیار دشوار است. فدراسیون باید هرچه سریعتر با فیفا مکاتبه کرده و از آنها مهلت اضافی بگیرد، در غیر این صورت شاهد یک فاجعه لجستیکی در آستانه جام جهانی خواهیم بود.
تولید داخلی لباس تیم ملی؛ فرصت یا تهدید
انتخاب تولیدکننده داخلی برای دوخت لباس تیم ملی فوتبال، یک تصمیم استراتژیک است که هم مزایا و هم معایب دارد. از نظر مثبت، این تصمیم وابستگی به برندهای خارجی را کاهش میدهد. در شرایط تحریم، برندهایی مانند آدیداس و نایکی از همکاری با ایران خودداری میکنند و حتی ممکن است لباسهای تولیدی را تحویل ندهند. تولید داخلی امنیت تأمین را تضمین میکند و همچنین باعث اشتغالزایی در صنعت پوشاک ورزشی میشود. علاوه بر این، هزینه تمام شده لباس داخلی به مراتب کمتر از نمونه خارجی است و فدراسیون میتواند قیمت فروش به هواداران را نیز پایینتر تعیین کند.
اما جنبه منفی این قضیه، کیفیت پایین احتمالی لباسهای داخلی است. در جام جهانی ۲۰۲۲، تیم ملی با لباس برند «مجید» که یک تولیدکننده داخلی است، بازی کرد و بازیکنان از گرمای بیش از حد لباس و جذب نشدن عرق گلایه داشتند. دوربینهای تلویزیونی، خطوط درز لباس و چاپ نام بازیکنان را با کیفیت پایین نشان میداد. در جام جهانی ۲۰۲۶ که همه نگاهها به تیمهای کوچک و بزرگ معطوف است، کیفیت پایین لباس میتواند تصویر حرفهای از فوتبال ایران را مخدوش کند. همچنین تولیدکنندگان داخلی معمولاً از تکنولوژیهای پیشرفته مانند الیاف خنککننده، ضدباکتری و جاذب رطوبت که در لباسهای برندهای مطرح استفاده میشود، بیبهرهاند. سعید الهویی، دستیار قلعهنویی، خواستار لباس مناسب برای آب و هوای لسآنجلس و سیاتل شده است. یعنی او نگران است که لباس داخلی گرم و نامناسب باشد. این نگرانی نشان میدهد که بین کادر فنی و تولیدکننده داخلی اعتماد وجود ندارد. بهترین راهکار این است که تولیدکننده داخلی با یک برند خارجی (حتی شده زیرمجموعه) قرارداد همکاری فنی منعقد کند تا از تجربه آنها در زمینه طراحی پارچه و خیاطی استفاده کند. همچنین فیفا باید نمونه لباس را آزمایش کند و تأیید کند که استانداردهای لازم را داراست. زمان کم است، اما هنوز دیر نشده است.
مسئله ویزا و تأثیر آن بر روحیه تیم
در کنار مسائل لباس و تجهیزات، ویزا یکی از بزرگترین دغدغههای بازیکنان و کادر فنی است. فرآیند اخذ ویزای ورود به آمریکا برای شهروندان ایرانی بسیار پیچیده و زمانبر است. با وجود اینکه جام جهانی در آمریکا برگزار میشود و فیفا تضمینهایی برای صدور ویزای سریع به ورزشکاران داده، اما همچنان نگرانی وجود دارد. برخی بازیکنان تیم ملی به دلیل سفرهای قبلی به آمریکا یا داشتن بستگان در خارج، ممکن است با مصاحبه کنسولی طولانی یا ریجکتی (رد درخواست) مواجه شوند. اگر حتی یک بازیکن کلیدی ویزا نگیرد، ترکیب تیم دچار مشکل میشود. صحبت از ترکیب تیم است. هنوز ۲-۳ بازیکن از لیست نهایی جا ماندهاند. این بلاتکلیفی باعث میشود بازیکنان جوان و باتجربه نتوانند تمرکز کافی داشته باشند. برخی بازیکنان برای به دست آوردن جایگاه در ترکیب، بیش از حد تلاش کرده و مصدوم میشوند. برخی دیگر نیز انگیزه خود را از دست میدهند. فدراسیون باید هرچه سریعتر لیست نهایی را اعلام کند و برای بازیکنان ویزای گروهی و ضربتی بگیرد. در صورت لزوم، از ظرفیت سفارت آمریکا در کشوری ثالث (مثل امارات یا قطر) برای مصاحبه استفاده شود. روحیه تیم ملی نیز به شدت تحت تأثیر این حاشیهها قرار گرفته است. بازیکنان در تمرینات دغدغه ویزا دارند، نه تاکتیک و هماهنگی. مربیان نیز به جای آنالیز حریفان، درگیر حل و فصل مشکلات اداری و لجستیکی هستند. امیر قلعهنویی که مربی باتجربهای است، باید تیم را از این آشفتگی خارج کند و به آنها یادآوری کند که جام جهانی تنها یک بار در چهار سال اتفاق میافتد و جوانی بازیکنان هم تکراری نیست. تمرکز بر بازی، میدان و پیروزی، بهترین راه فرار از حواشی است. اما این کار زمانی ممکن است که فدراسیون تمام مسائل حاشیهای را حل کرده باشد.
تحلیل گروه ایران و اهمیت آمادگی کامل در روز اول
تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ در گروهی قرار گرفته است که احتمالاً شامل یک تیم اروپایی قدرتمند، یک تیم آمریکای جنوبی و یک تیم آفریقایی یا آسیایی خواهد بود. برای صعود از گروه (که هدف اصلی است)، ایران باید در همان بازی اول امتیاز بگیرد. بازی اول معمولاً تعیینکننده روحیه تیم برای دو بازی بعدی است. اگر ایران با لباس نامناسب، تمرکز پایین و ویزای دیرهنگام وارد زمین شود، شانس چندانی برای کسب نتیجه مثبت نخواهد داشت. تجربه جام جهانی ۲۰۱۸ که ایران برابر مراکش بازی اول را برد و برابر اسپانیا و پرتغال با اختلاف کم باخت، نشان داد که تیم آماده و منسجم میتواند شگفتیساز باشد. فشار رسانهای و تبلیغاتی بر تیم ملی در جام جهانی بسیار زیاد است. صدها خبرنگار بینالمللی به دقت تیمهای شرکتکننده را آنالیز میکنند و هر اتفاقی را پوشش میدهند. اگر ایران با لباسهای مختلف (مثلاً در تمرین یک لباس و در بازی لباس دیگر) ظاهر شود، این موضوع بازتاب منفی خواهد داشت و تصویر «ناسازگاری و بینظمی» را به جهان مخابره میکند. بنابراین فدراسیون باید هرچه سریعتر لباس را رونمایی کرده و حداقل در یک بازی دوستانه تدارکاتی (اگر زمانی باقی مانده باشد) آن را به تن بازیکنان کند تا هماهنگی لازم برقرار شود. در نهایت، امیدواریم که این روزهای پراسترس به سرعت سپری شود و تیم ملی با تمام تجهیزات، لباس و تمرکز لازم راهی آمریکا شود. فوتبال ایران ظرفیت بالایی دارد و بازیکنان مستعدی در اختیار دارد. تنها چیزی که نیاز دارند، آرامش و پشتیبانی است، نه حاشیه و سیاستبازی. هواداران نیز از فدراسیون میخواهند که دیگر وعده ندهد و عمل کند. چند روز دیگر ممکن است برای رفع مشکلات دیر باشد. از خدا میخواهیم که خوشعاقبتی همه عوامل تیم ملی را ببیند و شاهد درخشش ایران در جام جهانی باشیم. جام جهانی ۲۰۲۶ از ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ آغاز میشود.