آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
اداره کل هواشناسی استان تهران با صدور هشدار سطح نارنجی، از تشدید وزش باد و احتمال وقوع طوفان در استان خبر داد. بر این اساس، از شب چهارشنبه (۲۳ اردیبهشت) تا صبح پنجشنبه (۲۴ اردیبهشت)، نیمه جنوبی، غربی، مناطق مرکزی و ارتفاعات استان تهران تحت تأثیر وزش باد بسیار شدید قرار میگیرند. در برخی مناطق جنوبی و غربی، خیزش یا انتقال گرد و خاک و کاهش محسوس شعاع دید نیز پیشبینی میشود. این سامانه جوی میتواند خسارات قابل توجهی به دنبال داشته باشد. سقوط اجسام از ارتفاع، خسارت به سازههای موقت مانند داربستها، تابلوهای تبلیغاتی و تجهیزات مستقر در نقاط مرتفع (برجها و دکلها)، گسترش گرد و خاک از استانهای همجوار، افت کیفیت هوا و کاهش دید افقی به ویژه در نیمه جنوبی و غربی استان از مهمترین مخاطرات این سامانه است. شهروندان تهرانی باید تا صبح پنجشنبه برای هرگونه فعالیت در فضای باز احتیاط کامل به عمل آورند.
هواشناسی تهران در این شرایط توصیههای مهمی را مطرح کرده است: احتیاط کامل در ترددهای جادهای، مقاومسازی سازههای موقت و سست، پرهیز از حضور در مکانهای مرتفع نظیر برجها، دکلها و داربستها، خودداری از پرواز گلایدر، هواپیماهای سبک و بالگرد، توقف نکردن در کنار درختان و سازههای ناتمام، اطمینان از استحکام پوشش گلخانهها و همچنین پرهیز از فعالیتهای عمرانی و تردد در نواحی کوهستانی. این توصیهها را جدی بگیرید. اما هشدارهای هواشناسی تهران به همین جا ختم نمیشود. اداره کل هواشناسی استان تهران همچنین با صدور هشدار سطح زرد دیگری نسبت به فعالیت ناپیوسته سامانه بارشی از عصر جمعه (۲۵ اردیبهشت) تا یکشنبه (۲۷ اردیبهشت) هشدار داد. بر این اساس، در برخی ساعات، به ویژه از پیش از ظهر شنبه تا پیش از ظهر یکشنبه، بارش باران، مه رقیق، رگبار و رعد و برق و در مناطق مستعد احتمال بارش تگرگ پیشبینی میشود.
در ارتفاعات بالادست و قلهها نیز مهآلودگی، بارش باران و برف و احتمال کولاک برف دور از انتظار نیست. نیمه غربی و شمالی استان تهران بیشترین تأثیر را از این سامانه بارشی خواهند پذیرفت. کوهنوردان و طبیعتگردان باید از هرگونه صعود به ارتفاعات در روزهای جمعه تا یکشنبه خودداری کنند، چرا که خطر صاعقه و سقوط سنگ بسیار بالاست. هواشناسی تهران با اشاره به پیامدهای این سامانه بارشی اعلام کرد: لغزندگی معابر و جادهها به ویژه در مسیرهای کوهستانی و گردنهها، مهگرفتگی و کاهش دید، آبگرفتگی موقت برخی معابر، جاری شدن روانآب، بالا آمدن موقت سطح آب رودخانهها، احتمال سیلابی شدن مسیلها، وقوع صاعقه، بارش تگرگ، سقوط سنگ و رانش زمین در نواحی کوهستانی از مخاطرات پیشرو است. رانندگانی که قصد تردد در جادههای شمالی و کوهستانی را دارند، باید با احتیاط کامل رانندگی کنند.
همچنین از روز شنبه تا صبح دوشنبه، کاهش محسوس دما بین ۴ تا ۶ درجه سلسیوس، به ویژه در مناطق شمالی استان، پیشبینی شده است. این کاهش دما میتواند به محصولات و تأسیسات کشاورزی خسارت وارد کند. کشاورزان و باغداران باید تمهیدات لازم را برای محافظت از محصولات خود در برابر سرمازدگی به کار بندند. همچنین شهروندان تهرانی برای روزهای شنبه و یکشنبه لباس گرم به همراه داشته باشند. هواشناسی تهران در پایان توصیههای تکمیلی خود را مطرح کرده است: احتیاط در سفرها به ویژه در مناطق کوهستانی، خودداری از توقف در حاشیه رودخانهها و مسیلها، عدم جابهجایی عشایر و چرای دام در ارتفاعات، پرهیز از کوهنوردی و صعود به قلهها، توقف فعالیت بهرهبرداران منابع طبیعی به دلیل خطر صاعقه و تگرگ، پاکسازی دهانه پلها و آبروها، محافظت از محصولات کشاورزی و آمادگی دستگاههای امدادی، اجرایی و راهداری. همچنین بر اساس گزارشات سازمان هواشناسی، هوای مازندران فردا نیمه ابری است و دمای هوا در سردترین ساعات به ۱۵ درجه و در گرمترین ساعات به ۲۴ درجه میرسد. شهروندان تهرانی چهار روز پرتنش جوی را پیش رو دارند؛ هوشیار باشید.
تحلیل هشدار نارنجی وزش باد شدید؛ مناطق درگیر و مخاطرات
هشدار سطح نارنجی هواشناسی به معنای آمادهباش کامل است؛ یعنی پدیده جوی پیشرو شدید و پیشبینی شده است و احتمال خسارت، اختلال و خطر جانی وجود دارد. در این هشدار، نیمه جنوبی تهران (شامل مناطق ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰ و شهرهای ری، قرچک، ورامین)، نیمه غربی (مناطق ۲۱، ۲۲ و شهرستانهای شهریار، قدس، ملارد) و مناطق مرکزی (مناطق ۶، ۷، ۸، ۱۰، ۱۱، ۱۲ و نیز ارتفاعات شمالی (توچال، درکه، دربند، اوین) بیشترین آسیب را خواهند دید. دلیل تمرکز خطر در این مناطق، توپوگرافی و موقعیت جغرافیایی آنهاست. مناطق جنوبی و غربی به دلیل همجواری با کویر و مناطق خشک استانهای قم و سمنان، مستعد خیزش و انتقال گرد و خاک هستند. همچنین ارتفاعات به دلیل قرارگیری در معرض وزش باد شدید (بدون مانع شهری) احتمال سقوط سنگ و شکستن درختان را افزایش میدهد.
مخاطرات اصلی این سامانه عبارتند از: سقوط اجسام از ارتفاع (تابلوهای تبلیغاتی، نماهای فرسوده ساختمانها، گلدانهای بالکن)؛ خسارت به سازههای موقت مانند داربستهای ساختمانی، چادرهای مسابقات ورزشی و غرفههای نمایشگاهی؛ خطر برای برجها و دکلهای مخابراتی و برق (امکان سقوط یا شکستن دکلها)؛ گسترش گرد و خاک از استانهای همجوار که باعث کاهش کیفیت هوا (افزایش ذرات معلق زیر ۱۰ میکرون) و کاهش دید افقی (زیر ۵۰۰ متر در برخی مناطق) میشود. افراد مبتلا به بیماریهای تنفسی (آسم، برونشیت، بیماریهای قلبی) باید در این ساعات از خروج غیرضروری خودداری کنند و در صورت خروج، حتماً از ماسک N۹۵ استفاده نمایند.
توصیه عملی: شهروندان ساکن در مناطق جنوبی و غربی تهران، پنجرههای ساختمان را محکم ببندند و از قرار دادن هرگونه اشیاء روی پشت بام یا بالکن (مانند گلدان، آنتن، وسایل ورزشی) خودداری کنند. سازندگان ساختمان و پیمانکاران، داربستها و نماهای موقت را مهار و ایمنسازی کنند. رانندگان در جادههای بین شهری (به ویژه آزادراه تهران-قم و تهران-ساوه) با احتیاط کامل رانندگی کرده و از سبقت خطرناک خودداری کنند، زیرا گرد و خاک میتواند دید را به شدت کاهش دهد. فعالیت کوهنوردی و طبیعتگردی در ارتفاعات تا صبح پنجشنبه ممنوع است. این سامانه حدود ساعت ۸ صبح پنجشنبه از استان خارج میشود، پس از آن وضعیت به حالت عادی بازمیگردد.
تحلیل هشدار زرد سامانه بارشی (جمعه تا یکشنبه) و مخاطرات کوهستان
هشدار سطح زرد برای سامانه بارشی جمعه تا یکشنبه اگرچه شدت کمتری نسبت به هشدار نارنجی دارد، اما نباید آن را دست کم گرفت. این سامانه از نوع «ناپیوسته» است؛ یعنی بارش به صورت یکنواخت و مداوم نیست، بلکه به صورت رگبارهای ناگهانی و پراکنده رخ میدهد. همین ماهیت رگباری، خطر سیلاب ناگهانی (Flash Flood) و صاعقه را افزایش میدهد. منطقه اثر اصلی این سامانه، نیمه غربی و شمالی استان تهران است: شهرستانهای کرج (استان البرز اما مجاور تهران)، شهریار، قدس، ملارد، و مناطق شمالی تهران (شمال غرب و شمال شرق) مانند سعادتآباد، ولنجک، الهیه، تجریش، اوین، درکه، فرمانیه، و ارتفاعات بالادست (توچال، قلههای البرز مرکزی). در این مناطق، بارش باران، رعد و برق، وزش باد شدید موقتی و احتمال تگرگ پیشبینی میشود.
مهمترین مخاطرات این سامانه برای کوهستان (ارتفاعات بالای ۲۰۰۰ متر) عبارتند از: مهگرفتگی شدید و کاهش دید (گاهی به زیر ۲۰ متر) که خطر گم شدن و سقوط از صخره را افزایش میدهد. بارش برف (حتی در اردیبهشت ماه) در قلههای بالای ۳۰۰۰ متر (مثل قله توچال، سمتک و...) و احتمال کولاک برف. صاعقه (رعد و برق) که یکی از عوامل اصلی مرگ و میر کوهنوردان در بهار است. سقوط سنگ و ریزش به دلیل بارش و یخ زدگی در شکافها. کوهنوردان باید هرگونه برنامه صعود را در این سه روز (جمعه، شنبه، یکشنبه) لغو کنند و به تاریخ دیگری موکول نمایند. اگر ناگزیر به حضور در کوهستان هستید (مثل ساکنان روستاهای کوهستانی)، از نزدیک شدن به قلهها، درههای عمیق و مسیلها خودداری کنید. همچنین همراه داشتن لباس گرم ضدآب، چراغ قوه، و دستگاه ارتباطی (بی سیم یا تلفن همراه با شارژر همراه) ضروری است.
در مناطق شهری نیز آبگرفتگی موقت معابر (به ویژه در مناطقی که سیستم جمعآوری آبهای سطحی ضعیف دارند)، لغزندگی معابر و جادهها، و بالا آمدن موقت سطح آب رودخانههای فصلی (مثل رودخانه کن، درکه، فرحزاد) پیشبینی میشود. شهروندان از توقف در حاشیه این رودخانهها و مسیلها خودداری کنند، چرا که سیلاب ناگهانی میتواند در عرض چند دقیقه رخ دهد. همچنین از روز شنبه تا صبح دوشنبه، کاهش دما بین ۴ تا ۶ درجه پیشبینی شده که در مناطق شمالی استان محسوستر است. کشاورزان محصولات خود را در برابر سرما محافظت کنند و از آبیاری شبانه (که باعث یخ زدگی میشود) خودداری کنند.
تأثیر این دو سامانه بر زندگی روزمره و حمل و نقل شهری
این دو سامانه جوی پیاپی (باد شدید و طوفان امشب، و بارش و رعد و برق جمعه تا یکشنبه) میتواند تأثیر قابل توجهی بر زندگی روزمره ساکنان تهران و شهرهای اطراف داشته باشد.
تأثیر بر حمل و نقل شهری
مترو تهران تحت تأثیر مستقیم باد شدید قرار نمیگیرد (چون در زیر زمین است)، اما ایستگاههای سطحی ممکن است با کاهش دید و گرد و خاک مواجه شوند. اتوبوسرانی و بیآرتی نیز در ساعات اوج طوفان (حدود ۲۲ تا ۲ بامداد) کمتر تحت تأثیر قرار میگیرند (چون تردد کم است)، اما صبح پنجشنبه ممکن است در ترمینالهای جنوب و غرب با تأخیر مواجه شوند.
تأثیر بر حمل و نقل جادهای (بین شهری)
جادههای تهران به سمت قم، ساوه، سمنان، و کرج (شهرهای غربی و جنوبی) در ساعات طوفان، با کاهش شدید دید (زیر ۵۰۰ متر) و احتمال برخورد خودروها مواجه خواهند شد. رانندگان از سفرهای غیرضروری در این مسیرها خودداری کنند. همچنین جادههای چالوس، هراز و فیروزکوه در روزهای جمعه تا یکشنبه به دلیل بارش باران و لغزندگی، بسیار حادثهخیز خواهند بود. پلیس راه احتمالاً محدودیتهای ترافیکی (مثل ممنوعیت تردد تریلرها و کامیونها) را اعمال خواهد کرد.
تأثیر بر کیفیت هوا
با وقوع طوفان و گرد و خاک امشب و صبح پنجشنبه، شاخص آلودگی هوا (ذرات معلق PM10 و PM2.5) به شدت افزایش مییابد و احتمالاً در مناطق جنوبی و غربی به وضعیت «ناسالم برای همه گروهها» (AQI > ۱۵۰) برسد. افراد مبتلا به بیماریهای قلبی و تنفسی، کودکان، سالمندان و زنان باردار حتیالامکان در خانه بمانند و در صورت خروج، از ماسک N۹۵ استفاده کنند. خوشبختانه با شروع بارشهای جمعه تا یکشنبه، ذرات گرد و خاک شسته میشوند و کیفیت هوا به وضعیت «قابل قبول» بازمیگردد.
تأثیر بر فعالیتهای عمرانی و اقتصادی
فعالیتهای عمرانی (ساختمانسازی، کار در ارتفاع، جوشکاری، نصب داربست) از امشب تا صبح پنجشنبه به دلیل وزش باد شدید ممنوع است. همچنین فعالیت گلخانهها و واحدهای کشاورزی در روزهای شنبه و یکشنبه به دلیل کاهش دما و خطر یخبندان باید با احتیاط انجام شود. مدارس و دانشگاهها در روز پنجشنبه احتمالاً تعطیل نخواهند شد (چون طوفان بیشتر در ساعات شب فعال است)، اما در روزهای بارانی (شنبه و یکشنبه) ممکن است برخی مدارس در مناطق کوهستانی تعطیل اعلام شوند. شهروندان اخبار تعطیلی را از رسانههای رسمی دنبال کنند.
توصیههای عملی و جدول زمانبندی فعالیتهای پرخطر
برای سهولت درک و برنامهریزی، توصیههای هواشناسی را بر اساس بازههای زمانی و مناطق دستهبندی میکنیم:
بازه زمانی شب چهارشنبه (۲۳ اردیبهشت) تا صبح پنجشنبه (۲۴ اردیبهشت) – هشدار نارنجی (باد شدید و طوفان):
- مناطق پرخطر: نیمه جنوبی، غربی و مرکزی تهران + ارتفاعات.
- فعالیتهای ممنوعه: هرگونه فعالیت در فضای باز در ارتفاعات (کوهنوردی، طبیعتگردی، چرای دام). فعالیتهای عمرانی در ارتفاع (داربست، جوشکاری، کار با جرثقیل). پرواز هواپیماهای سبک، گلایدر، پاراگلایدر و بالگرد. توقف خودرو در کنار درختان فرسوده و ساختمانهای نیمهکاره.
- فعالیتهای با احتیاط بالا: رانندگی در جادههای جنوبی و غربی (تهران-قم، تهران-ساوه). تردد عابران پیاده در مناطق جنوبی (احتمال سقوط اجسام).
- توصیه به ساکنان: پنجرهها را ببندید، گلدانها را از بالکن جمع کنید، از روشنایی کم مصرف استفاده کنید (در صورت قطع برق).
بازه زمانی عصر جمعه (۲۵ اردیبهشت) تا یکشنبه (۲۷ اردیبهشت) – هشدار زرد (باران، رعد و برق، تگرگ)
- مناطق پرخطر: نیمه غربی و شمالی تهران (ارتفاعات و کوهستانها)، مناطق کوهستانی و گردنهها.
- فعالیتهای ممنوع: کوهنوردی و صعود به قله (خطر صاعقه، سقوط سنگ، مه گرفتگی). توقف در حاشیه رودخانهها و مسیلها (خطر سیلاب ناگهانی). جابهجایی عشایر و چرای دام در ارتفاعات.
- فعالیتهای با احتیاط بالا: رانندگی در جادههای کوهستانی (چالوس، هراز، فیروزکوه). فعالیتهای کشاورزی (احتمال تگرگ و سرمازدگی). تردد در معابری که سیستم آبهای سطحی ضعیفی دارند (آبگرفتگی).
- توصیه به مسافران و رانندگان: پیش از سفر وضعیت راهها را از سامانه ۱۴۱ استعلام کنید. همراه داشتن زنجیر چرخ، لباس گرم و مواد غذایی ضروری است. از توقف در حاشیه رودخانهها و مسیلها خودداری کنید.
- توصیه به کشاورزان:
- برای جلوگیری از خسارت تگرگ و سرمازدگی (شنبه و یکشنبه)، گلخانهها را با پوششهای محافظ بپوشانید. در صورت امکان، برداشت محصولات حساس (میوههای نوبرانه) را جلو بیندازید. از آبیاری شبانه (بعد از غروب آفتاب) خودداری کنید تا رطوبت اضافی باعث یخ زدگی نشود. در صورت وقوع تگرگ، خودروها و تجهیزات کشاورزی را در سایبان یا پارکینگ سرپوشیده قرار دهید.
- توصیه به کوهنوردان و طبیعتگردان:
- برنامه صعود خود را به هفته آینده (بعد از یکشنبه) موکول کنید. اگر ناگزیر به حضور در منطقه کوهستانی هستید، مسیرهای کوتاه و کم خطر را انتخاب کنید. از صعود به قلهها (بالای ۳۰۰۰ متر) و گذر از درههای عمیق خودداری کنید. همراه داشتن کلاه ایمنی، طناب، گیره کفش (برای برف و یخ)، و جعبه کمکهای اولیه الزامی است. در صورت شنیدن صدای رعد و برق، سریعاً به ارتفاع پایینتر و مکان سرپناه پناه ببرید (از تکیه به صخرههای تنها خودداری کنید).
- توصیه به مدیران شهری و دستگاههای امدادی:
شهرداری تهران دهانه پلها، کانالها و مسیلها را لایروبی کند (برای جلوگیری از آبگرفتگی در روزهای بارانی). مدیریت بحران استان تهران در حالت آماده باش کامل قرار گیرد. اورژانس، آتشنشانی و هلال احمر تجهیزات خود را برای پاسخگویی به حوادث احتمالی (تصادفات، سقوط داربست، گرفتگی در مسیلها) آماده کنند. راهداری جادههای کوهستانی را با نمک و ماسه پوشش دهد تا از یخ زدگی جلوگیری شود. همکاری همه جانبه برای کاهش خسارات ضروری است.