آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
سازمان هواشناسی کشور با صدور هشدار سطح نارنجی برای تهران، از پایتختنشینان خواست که خود را برای دو روز پرتلاطم جوی آماده کنند. بر اساس این هشدار، از شب چهارشنبه تا صبح پنجشنبه (۲۴ اردیبهشت)، نیمه جنوبی، غربی، مناطق مرکزی و ارتفاعات تهران تحت تأثیر وزش باد خیلی شدید و احتمال وقوع طوفان قرار میگیرند. در مناطق جنوبی و غربی، خیزش گرد و خاک و کاهش محسوس شعاع دید نیز پیشبینی میشود. صادق ضیاییان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی، در گفتوگو با ایسنا جزئیات این سامانه را تشریح کرد. به گفته وی، امروز (پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت) در مناطقی از شمال اردبیل و آذربایجان شرقی، نیمه شرقی سواحل دریای خزر و شمال شرق کشور، ابرناکی، رگبار و رعد و برق و وزش باد شدید پیشبینی میشود. همچنین در مرکز، شرق و جنوب شرق کشور وزش باد شدید و گرد و خاک رخ میدهد و غرب و جنوب غرب کشور نیز از نفوذ گرد و خاک از مرزهای غربی متأثر خواهند شد.
اما مهمترین بخش هشدار، مربوط به تهران است. وزش باد خیلی شدید (با سرعت بیش از ۷۰ کیلومتر بر ساعت) میتواند خسارتهای جدی به همراه داشته باشد: سقوط اجسام از ارتفاع، آسیب به سازههای موقت مانند داربستها و تابلوهای تبلیغاتی، شکستن درختان کهنسال و فرسوده، و خسارت به تأسیسات کشاورزی و گلخانهها. شهروندان تهرانی باید تا صبح پنجشنبه از هرگونه تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کرده و از پارک خودرو در کنار درختان فرسوده و ساختمانهای نیمهکاره پرهیز کنند. از عصر جمعه (۲۵ اردیبهشت) تا یکشنبه (۲۷ اردیبهشت)، سامانه بارشی جدیدی وارد کشور میشود. به ویژه از پیش از ظهر شنبه تا پیش از ظهر یکشنبه، در بعضی ساعات بارش باران، مه رقیق، رگبار و رعد و برق و در مناطق مستعد، احتمال بارش تگرگ پیشبینی میشود. در ارتفاعات بالادست و قلهها نیز مه آلودگی، بارش باران و برف و احتمال کولاک برف دور از انتظار نیست. نیمه غربی و شمالی استان تهران بیشترین تأثیر را از این سامانه خواهند پذیرفت.
ضیاییان با اشاره به ورود سامانه بارشی به غرب کشور از فردا (جمعه) گفت: در روز جمعه، شمال غرب و استانهای کرمانشاه، همدان، قزوین و ارتفاعات البرز شاهد افزایش ابر و بارندگی خواهند بود. همچنین با افزایش وزش باد در جنوب کشور عراق، شکلگیری و ورود توده گرد و خاک به نواحی غرب و جنوب غرب کشور انتظار میرود. برای شنبه (۲۶ اردیبهشت)، گستره بارش در شمال غرب، دامنههای جنوبی البرز، دامنه زاگرس مرکزی، استانهای ساحلی خزر و شمال خراسان رضوی و شمالی قابل پیشبینی است. طبق اعلام رئیس مرکز پیشبینی هواشناسی، روز یکشنبه (۲۷ اردیبهشت) بارندگی در شمال غرب، سواحل دریای خزر و خراسان شمالی ادامه خواهد داشت و در نیمه شرقی کشور وزش باد و در برخی مناطق گرد و خاک رخ میدهد. دوشنبه (۲۸ اردیبهشت) نیز این سامانه در کل کشور فعال است و در مناطقی از شمال غرب، غرب، دامنههای جنوبی البرز، سواحل دریای خزر و شمال خراسان رضوی و شمالی، وزش باد، رگبار و رعد و برق پیشبینی میشود.
دریانوردان و صیادان نیز باید احتیاط کنند. ضیاییان اعلام کرد که امروز (پنجشنبه) و فردا (جمعه) خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان مواج و متلاطم است. ارتفاع امواج ممکن است به بیش از ۱.۵ متر برسد و تردد شناورهای سبک و صیادی خطرناک است. همچنین احتمال اختلال در تردد شناورهای مسافربری و آسیب به تورهای صیادی وجود دارد. در دو روز آینده، آسمان تهران روز جمعه کمی ابری تا نیمه ابری با وزش باد شدید و دمای ۱۹ تا ۳۰ درجه و روز شنبه نیمه ابری تا قسمتی ابری با وزش باد شدید، گاهی رگبار و رعد و برق و دمای ۱۹ تا ۲۶ درجه پیشبینی میشود. سردترین مرکز استان فردا شهرکرد با کمینه دمای ۲ درجه بالای صفر (و پس فردا منفی ۱ درجه) و گرمترین مرکز استان اهواز با بیشینه دمای ۴۰ درجه خواهد بود. شهروندان تهرانی لباس گرم به همراه داشته باشند و از سفرهای غیرضروری به مناطق کوهستانی خودداری کنند.
تحلیل هشدار نارنجی وزش باد خیلی شدید در تهران و مخاطرات آن
هشدار سطح نارنجی هواشناسی به معنای «آمادهباش کامل» است؛ یعنی پدیده جوی پیشرو شدید و پیشبینی شده است و احتمال خسارت، اختلال و خطر جانی وجود دارد. وزش باد خیلی شدید با سرعت بیش از ۷۰ کیلومتر بر ساعت (گاهی تا ۹۰ کیلومتر) در تهران میتواند خسارتهای قابل توجهی به بار آورد. مناطق نیمه جنوبی تهران (مناطق ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰ و شهرهای ری، قرچک، ورامین) و نیمه غربی (مناطق ۲۱، ۲۲ و شهرستانهای شهریار، قدس، ملارد) به دلیل همجواری با کویر و مناطق خشک، مستعد خیزش گرد و خاک و کاهش شدید دید (زیر ۵۰۰ متر) هستند. مناطق مرکزی (مناطق ۶، ۷، ۸، ۱۰، ۱۱، ۱۲) نیز به دلیل تراکم بالای ساختمانها و داربستهای عمرانی، در معرض خطر سقوط اجسام از ارتفاع قرار دارند. ارتفاعات شمالی (توچال، درکه، دربند، اوین) نیز به دلیل نبود مانع شهری، باد شدیدتری را تجربه میکنند.
مهمترین توصیههای ایمنی برای شهروندان
از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند. پنجرهها را محکم ببندند و از قرار دادن هرگونه اشیاء روی پشت بام یا بالکن (گلدان، آنتن، وسایل ورزشی) خودداری کنند. سازندگان ساختمان داربستها و نماهای موقت را مهار و ایمنسازی کنند. رانندگان در جادههای بین شهری (به ویژه آزادراه تهران-قم و تهران-ساوه) با احتیاط کامل رانندگی کرده و از سبقت خطرناک خودداری کنند. افراد مبتلا به بیماریهای تنفسی (آسم، برونشیت، بیماریهای قلبی) باید در این ساعات از خروج غیرضروری خودداری کرده و در صورت خروج، از ماسک N۹۵ استفاده نمایند، زیرا گرد و خاک میتواند ذرات معلق (PM10 و PM2.5) را به شدت افزایش دهد.
مدیریت بحران استان تهران و شهرداری تهران باید تمهیدات لازم را برای کاهش خطرات به کار بندند: بازدید و ایمنسازی تابلوهای تبلیغاتی بزرگ، جمعآوری سازههای موقت (غرفههای نمایشگاهی، چادرهای مسابقات ورزشی)، لایروبی کانالهای آبهای سطحی (برای جلوگیری از آبگرفتگی در صورت بارش همزمان)، و آماده باش نیروهای آتشنشانی و امدادی. با توجه به اینکه این سامانه تا صبح پنجشنبه فعال است، شهروندان میتوانند از حوالی ساعت ۹ صبح پنجشنبه از کاهش شدت باد مطمئن شوند.
تحلیل سامانه بارشی جمعه تا یکشنبه و مخاطرات کوهستان
سامانه بارشی جدید که از عصر جمعه وارد کشور میشود، از نوع «ناپیوسته» است؛ یعنی بارش به صورت یکنواخت و مداوم نیست، بلکه به صورت رگبارهای ناگهانی و پراکنده رخ میدهد. همین ماهیت رگباری، خطر سیلاب ناگهانی (Flash Flood) و صاعقه را افزایش میدهد. منطقه اثر اصلی این سامانه در استان تهران، نیمه غربی و شمالی است: شهرستانهای کرج (البرز)، شهریار، قدس، ملارد، و مناطق شمالی تهران (سعادتآباد، ولنجک، الهیه، تجریش، اوین، درکه، فرمانیه)، و ارتفاعات بالادست (توچال، قلههای البرز مرکزی). در این مناطق، بارش باران، رعد و برق، وزش باد شدید موقتی و احتمال تگرگ پیشبینی میشود.
مهمترین مخاطرات این سامانه برای کوهستان (ارتفاعات بالای ۲۰۰۰ متر) عبارتند از: مهگرفتگی شدید و کاهش دید (گاهی به زیر ۲۰ متر) که خطر گم شدن و سقوط از صخره را افزایش میدهد. بارش برف (حتی در اردیبهشت ماه) در قلههای بالای ۳۰۰۰ متر (مثل قله توچال، سمتک و...) و احتمال کولاک برف. صاعقه (رعد و برق) که یکی از عوامل اصلی مرگ و میر کوهنوردان در بهار است. سقوط سنگ و ریزش به دلیل بارش و یخزدگی در شکافها. کوهنوردان باید هرگونه برنامه صعود را در این سه روز (جمعه، شنبه، یکشنبه) لغو کنند و به تاریخ دیگری موکول نمایند. اگر ناگزیر به حضور در کوهستان هستید (مثل ساکنان روستاهای کوهستانی)، از نزدیک شدن به قلهها، درههای عمیق و مسیلها خودداری کنید و حتماً لباس گرم ضدآب، چراغ قوه، و دستگاه ارتباطی (بی سیم یا تلفن همراه با شارژر همراه) به همراه داشته باشید.
در مناطق شهری نیز آبگرفتگی موقت معابر (به ویژه در مناطقی که سیستم جمعآوری آبهای سطحی ضعیف دارند)، لغزندگی معابر و جادهها، و بالا آمدن موقت سطح آب رودخانههای فصلی (مثل رودخانه کن، درکه، فرحزاد) پیشبینی میشود. شهروندان از توقف در حاشیه این رودخانهها و مسیلها خودداری کنند، چرا که سیلاب ناگهانی میتواند در عرض چند دقیقه رخ دهد. همچنین از روز شنبه تا یکشنبه، کاهش محسوس دما بین ۴ تا ۶ درجه (در مناطق شمالی) پیشبینی شده که میتواند به محصولات کشاورزی آسیب برساند. کشاورزان محصولات خود را در برابر سرما و تگرگ محافظت کنند.
وضعیت جوی سایر استانها و هشدار دریایی
صادق ضیاییان در گفتوگو با ایسنا به تفکیک استانها اشاره کرده است. امروز (پنجشنبه) شمال اردبیل، آذربایجان شرقی، نیمه شرقی سواحل دریای خزر (مازندران، گلستان) و شمال شرق کشور (خراسان شمالی و رضوی) شاهد ابرناکی، رگبار و رعد و برق و وزش باد شدید خواهند بود. در مرکز (اصفهان، یزد، سمنان)، شرق (خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان) و جنوب شرق (کرمان، هرمزگان) وزش باد شدید و گرد و خاک رخ میدهد که میتواند کیفیت هوا را به شدت کاهش دهد. همچنین غرب و جنوب غرب کشور (خوزستان، ایلام، لرستان، کرمانشاه) از نفوذ گرد و خاک از مرزهای غربی (که منشأ آن کشور عراق است) متأثر خواهند شد. در روز جمعه (۲۵ اردیبهشت) با ورود سامانه بارشی به غرب کشور، شمال غرب (آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل) و استانهای کرمانشاه، همدان، قزوین و ارتفاعات البرز شاهد افزایش ابر و بارندگی خواهند بود. همچنین با افزایش وزش باد در جنوب عراق، توده گرد و خاک به نواحی غرب و جنوب غرب کشور (خوزستان، ایلام، کرمانشاه) وارد میشود که میتواند دید افقی را به شدت کاهش دهد. برای روز شنبه (۲۶ اردیبهشت)، گستره بارش در شمال غرب، دامنههای جنوبی البرز (قزوین، البرز، تهران، سمنان)، دامنه زاگرس مرکزی (لرستان، چهارمحال و بختیاری)، استانهای ساحلی خزر (گیلان، مازندران، گلستان) و شمال خراسان رضوی و خراسان شمالی قابل پیشبینی است. در شمال آذربایجان شرقی، جنوب اردبیل، گیلان، غرب مازندران و ارتفاعات البرز مرکزی، بارش شدت خواهد داشت. هشدار دریایی نیز حائز اهمیت است. خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان امروز و فردا مواج و متلاطم هستند. ارتفاع امواج ممکن است به بیش از ۱.۵ متر برسد. فعالیتهای دریایی (صیادی، مسافربری، تفریحی) با خطر مواجه است. صیادان باید تورهای خود را جمع کرده و به ساحل بازگردند. شناورهای سبک از تردد در این مناطق خودداری کنند. مسافران قصد سفر به جزایر خلیج فارس (کیش، قشم، لاوان، خارک) ممکن است با اختلال یا لغو پروازهای دریایی مواجه شوند. سازمان بنادر و دریانوردی و هلال احمر باید در حالت آماده باش باشند.
دمای مراکز استانها و توصیههای پایانی
ضیاییان در پایان به پیشبینی دمای مراکز استانها اشاره کرده است: سردترین مرکز استان فردا (جمعه) شهرکرد با کمینه دمای ۲ درجه بالای صفر است. پس فردا (شنبه) شهرکرد با منفی ۱ درجه (زیر صفر) حتی سردتر خواهد شد. گرمترین مرکز استان نیز فردا اهواز با بیشینه دمای ۴۰ درجه و پس فردا اهواز با ۳۸ درجه است. این اختلاف دمای ۴۰ درجهای بین سردترین و گرمترین نقطه کشور در یک روز، نشاندهنده تنوع اقلیمی بالای ایران است. مسافران و کوهنوردان باید لباس گرم به همراه داشته باشند. دمای تهران در روز جمعه بین ۱۹ تا ۳۰ درجه و در روز شنبه بین ۱۹ تا ۲۶ درجه نوسان خواهد داشت. کاهش ۴ درجهای بیشینه دمای تهران از جمعه به شنبه محسوس است و احتمالاً شهروندان تهرانی برای اولین بار در هفتههای اخیر هوای خنک و مطبوعی را تجربه خواهند کرد. با این حال، وزش باد شدید (در جمعه) و رگبار و رعد و برق (در شنبه) میتواند برنامههای آخر هفته را تحت تأثیر قرار دهد.
توصیه نهایی به شهروندان
از سفرهای غیرضروری به مناطق کوهستانی و حاشیه رودخانهها خودداری کنید. اگر سفر به شمال کشور (جاده چالوس، هراز، فیروزکوه) برنامه دارید، پیش از حرکت وضعیت راهها را از سامانه ۱۴۱ استعلام کنید، زیرا بارش باران و لغزندگی جاده و مه گرفتگی خطر تصادف را افزایش میدهد. کشاورزان و باغداران در مناطق مستعد تگرگ (غرب و شمال غرب کشور) تمهیدات لازم (پوشش گلخانهها، جمعآوری محصولات حساس) را به کار بندند. دستگاههای امدادی (هلال احمر، آتشنشانی، راهداری) در استانهای هدف (تهران، البرز، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی) در حالت آماده باش قرار گیرند. با رعایت نکات ایمنی، میتوان از خسارات جانی و مالی این سامانههای جوی جلوگیری کرد.