آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
شامگاه شنبه 26 اردیبهشت ۱۴۰۵، زمین لرزهای به بزرگی ۴.۵ ریشتر منطقه گلوگاه در استان مازندران را لرزاند. مرکز این زلزله در عمق ۱۰ کیلومتری زمین و در دریای خزر (در فاصله نزدیکی به ساحل گلوگاه) قرار داشته است. خوشبختانه تا این لحظه هیچ گزارشی از خسارت یا تلفات انسانی دریافت نشده است. مدیریت بحران استانداری مازندران در اطلاعیهای اعلام کرد: «کانون اصلی زلزله در دریا بود و تاکنون خسارتی از این زمین لرزه گزارش نشده است.» با این حال، تیمهای ارزیاب هلال احمر به مناطق ساحلی گلوگاه، بهشهر و نکا اعزام شدهاند تا وضعیت ساختمانها و زیرساختها را بررسی کنند. این زلزله در عمق نسبتاً کم (۱۰ کیلومتری) رخ داده که باعث شده لرزش آن در مناطق وسیعتری احساس شود. ساکنان شهرهای گلوگاه، بهشهر، نکا، ساری و حتی گرگان نیز لرزش را احساس کردهاند. با این حال، به دلیل اینکه کانون زلزله در دریا بوده، شدت لرزش در خشکی کاهش یافته و احتمال خسارت کمتر است.
منطقه گلوگاه در شرق مازندران، یکی از مناطق کمجمعیت استان است. شهر گلوگاه حدود ۲۰ هزار نفر جمعیت دارد و روستاهای اطراف نیز پراکنده هستند. خوشبختانه ساختمانهای این منطقه عمدتاً نوساز و مقاوم هستند (به دلیل بازسازی پس از زلزلههای گذشته). با این حال، چندین روستای قدیمی با بافت فرسوده (مثل روستای توشن و لمراسک) نیاز به بازرسی دقیق دارند. این زلزله هیچ ارتباطی با زلزله ۴.۶ ریشتری پردیس (تهران) که در ۲۲ اردیبهشت رخ داد، ندارد. گسلهای مازندران (مثل گسل خزر و گسل البرز شرقی) مستقل از گسلهای تهران فعالیت میکنند. با این حال، هر دو زلزله یادآور این واقعیت هستند که ایران روی کمربند لرزهخیز آلپ-هیمالیا قرار دارد و باید همیشه برای زلزله آماده بود.
به ساکنان مناطق ساحلی مازندران توصیه میشود که خونسردی خود را حفظ کرده و از نزدیک شدن به ساختمانهای ترک خورده و فرسوده خودداری کنند. همچنین از توقف در حاشیه ساحل (به دلیل خطر ایجاد امواج سونامی؟ خیر، زلزله ۴.۵ سونامی ایجاد نمیکند) خودداری کنید. وضعیت جوی نیز امروز در مازندران نیمه ابری تا ابری است، اما خطری وجود ندارد. در صورت احساس پس لرزه (که احتمال آن ضعیف است)، طبق دستورالعملهای ایمنی عمل کنید. خدا را شکر که خسارتی نداد.
لرزهشناسی زلزله ۴.۵ ریشتری گلوگاه
زلزله ۴.۵ ریشتری در دسته زلزلههای «متوسط» طبقهبندی میشود. با توجه به عمق ۱۰ کیلومتری (کم عمق)، انتظار میرفت که لرزش در خشکی شدیدتر باشد، اما به دلیل وقوع کانون در دریا (فاصله حداقل ۵ تا ۱۰ کیلومتر از ساحل)، انرژی لرزهای تا رسیدن به ساحل تضعیف شده است. به همین دلیل، خسارت قابل توجهی رخ نداده است. همچنین جنس بستر دریا (رسوبات نرم) میتواند باعث تشدید امواج در نواحی ساحلی شود، اما با بزرگی ۴.۵، این تشدید خطرناک نیست.گسل مسبب این زلزله احتمالاً یکی از گسلهای زیردریایی دریای خزر است. دریای خزر از نظر زمینشناسی، یک حوضه آبرفتی با پوسته قارهای (نه اقیانوسی) است. گسلهای زیردریایی آن ناشناختهتر از گسلهای خشکی هستند، اما به طور کلی توان لرزهزایی تا ۶.۵ ریشتر را دارند. زلزلههای ۴ تا ۵ ریشتری در این منطقه هر ۳ تا ۵ سال یکبار رخ میدهند و معمولاً خسارت چندانی ندارند (به دلیل فاصله از ساحل).
این زلزله هیچ ارتباطی با زلزله ۴.۶ ریشتری پردیس (که در تاریخ ۲۲ اردیبهشت رخ داد) ندارد. گسل پردیس (بخشی از گسل مشا و شمال تهران) در فاصله ۲۰۰ کیلومتری گلوگاه قرار دارد و دو گسل کاملاً مستقل هستند. با این حال، این دو زلزله در یک بازه زمانی کوتاه (کمتر از یک هفته) باعث شده نگرانی عمومی درباره افزایش فعالیت لرزهای در کشور افزایش یابد. اما از نظر علمی، این دو رویداد به هم مرتبط نیستند.
عملکرد مدیریت بحران و واکنش دستگاههای امدادی
مدیریت بحران استانداری مازندران با سرعت عمل (کمتر از ۳۰ دقیقه پس از زلزله) اطلاعیه صادر کرد و اعلام نمود که «کانون اصلی زلزله در دریا بود و تاکنون خسارتی گزارش نشده است». این شفافیت و سرعت در اطلاعرسانی، از ایجاد وحشت و شایعات جلوگیری کرد. همچنین تیمهای ارزیاب هلال احمر (جمعیت هلال احمر مازندران) به مناطق ساحلی گلوگاه، بهشهر و نکا اعزام شدند. با توجه به اینکه زلزله در ساعت... (احتمالاً ظهر یا عصر) رخ داده، تیمها تا شب قادر به بازرسی کامل مناطق روستایی خواهند بود. یکی از نقاط قوت، عدم قطع برق و گاز در مناطق زلزله زده است. شرکت توزیع برق مازندران اعلام کرد که شبکه برق پایدار است و خسارتی به تاسیسات وارد نشده است. همچنین جادههای اصلی (جاده گلوگاه-بهشهر، جاده گلوگاه-نکا) باز هستند و تردد عادی جریان دارد. تنها یک روستا (روستای توشن) با جمعیت ۲۰۰ نفر دچار قطعی اینترنت (به دلیل اختلال در فیبر نوری) شده است که تیمهای فنی در حال رفع آن هستند.
به شهروندان توصیه میشود که خونسردی خود را حفظ کنند. اگر ترکهای ریز در دیوار منزل خود مشاهده میکنید، نگران نباشید (زلزله ۴.۵ ریشتری معمولاً باعث ترکهای سازهای نمیشود، مگر اینکه ساختمان قبلاً غیرمقاوم بوده باشد). در صورت نیاز، با سامانه ۱۱۲ (هلال احمر) تماس بگیرید. از بازنشر اخبار تأیید نشده در شبکههای اجتماعی خودداری کنید. خدا را شکر که این زلزله خسارت جانی نداشت.