آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
پس از هفتهها تعطیلی و بلاتکلیفی، سرانجام سازمان بورس و اوراق بهادار از بازگشایی بازار سهام از روز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ خبر داد. معاون نظارت بر بورسها و ناشران سازمان بورس اعلام کرد که برنامهریزی لازم برای آغاز معاملات سهام و ابزارهای مربوط به آن (صندوقهای سرمایهگذاری در سهام و مشتقات) انجام شده و مجوزهای لازم نیز اخذ گردیده است. بازار سرمایه ایران از چند هفته پیش (تقریباً از اواخر فروردین ۱۴۰۵) به دلیل شرایط جنگ و نوسانات شدید سیاسی و اقتصادی تعطیل شده بود. این تعطیلی بیسابقه، نگرانی سهامداران و سرمایهگذاران را به همراه داشت و باعث شد شاخص کل بورس در حالت سکون باقی بماند. حالا با اعلام بازگشایی، امیدها برای از سرگیری معاملات زنده شد.
اما سوال اصلی این است:
- بازار با چه شرایطی بازگشایی میشود؟
- آیا دامنه نوسان باز میشود؟
- آیا نمادهای بزرگ (مثل فولاد، پالایشیها، خودروییها) توانایی بازگشایی را دارند؟
معاون سازمان بورس در این باره توضیحی نداده است، اما پیشبینی میشود که در روزهای اول، دامنه نوسان به صورت محدود (مثلاً ۲ درصد مثبت و منفی) اعمال شود تا از شوک به بازار جلوگیری شود.
عملکرد بازار سهام در سال ۱۴۰۵ تا پیش از تعطیلی، ضعیف بود. شاخص کل حدود ۱۵ درصد نسبت به ابتدای سال کاهش یافته بود (به دلیل خروج سرمایهگذاران حقیقی و نگرانی از جنگ). با بازگشایی بازار، انتظار میرود که شاخص کل ابتدا با یک ریزش موقت (به دلیل فروش سهامداران مضطرب) مواجه شود، اما سپس با ورود سرمایهگذاران نهادی (مثل صندوقهای بازنشستگی) بهبود یابد. تحلیلگران توصیه میکنند که سرمایهگذاران خرد از تصمیمات هیجانی (فروش در روز اول) پرهیز کنند. سازمان بورس همچنین اعلام کرده است که سامانه معاملاتی (سامانه سهام) پس از بهروزرسانی، آماده خدمترسانی است. همچنین نمادهای شرکتهایی که صورتهای مالی فصل بهار را منتشر کردهاند، زودتر بازگشایی میشوند. شرکتهای با زیان انباشته (مثل برخی خودروسازان) ممکن است با محدودیت دامنه نوسان مواجه شوند.
بازگشایی بازار سهام از سهشنبه ۲۹ اردیبهشت، خبر خوشی برای فعالان بازار سرمایه است. اما سرمایهگذاران باید با احتیاط عمل کنند و تحت تأثیر هیجانات اولیه قرار نگیرند. بهتر است قبل از هر تصمیمی، با کارشناسان مالی مشورت کنید و پرتفوی خود را متنوع نگه دارید (سهام + طلا + اوراق بدهی). امید است که این بازگشایی، آغازگر ثبات و رونق در بازار سرمایه باشد.
تحلیل شرایط بازار در آستانه بازگشایی و پیشبینی عملکرد شاخص کل
قبل از تعطیلی (اواخر فروردین ۱۴۰۵)، شاخص کل در محدوده ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد قرار داشت که نسبت به ابتدای سال (۲ میلیون و ۴۵۰ هزار واحد) حدود ۱۵ درصد کاهش یافته بود. دلایل این کاهش:
-
خروج سرمایهگذاران حقیقی
به دلیل جنگ و عدم اطمینان سیاسی، افراد حقیقی (سهامداران خرد) از بازار خارج شدند و پول خود را به طلا و دلار تبدیل کردند.
-
افزایش نرخ بهره بدون ریسک
نرخ سود بانکی (برای اوراق بدهی) به ۲۵ درصد رسید که رقابت با سهام (با بازدهی حدود ۲۰ درصد در سالهای قبل) را دشوار کرد.
-
کاهش سودآوری شرکتها
به دلیل تحریمها و افزایش هزینههای تولید (مواد اولیه، انرژی)، سود شرکتهای بورسی (به ویژه پالایشیها و خودروسازان) کاهش یافت.
پس از بازگشایی، سه سناریو محتمل است:
-
سناریوی بدبینانه (۳۰ درصد احتمال)
شاخص کل تا ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد ریزش کند (به دلیل فروش هیجانی). محرک: احتمال تشدید جنگ یا اخبار منفی سیاسی.
-
سناریوی واقعبینانه (۵۰ درصد احتمال)
شاخص کل در محدوده ۲ میلیون واحد نوسان کند (ثبات نسبی). محرک: ورود صندوقهای دولتی برای حمایت از بازار.
-
سناریوی خوشبینانه (۲۰ درصد احتمال)
شاخص کل به ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار واحد صعود کند (بهبود). محرک: کاهش تنشهای سیاسی و رشد قیمتهای جهانی نفت و فلزات.
توصیه: سرمایهگذاران محتاط منتظر بمانند تا بازار ۲ تا ۳ هفته اول را پشت سر بگذارد و جهت اصلی خود را پیدا کند. سرمایهگذاران ریسکپذیر میتوانند در روزهای اول، سهام شرکتهای با بنیاد قوی (مثل فولاد، پتروشیمی) را خریداری کنند.
توصیههای سرمایهگذاری در بازار جدید (استراتژی پرتفوی)
با توجه به نوسانات شدید، سرمایهگذاران باید پرتفوی (سبد سرمایهگذاری) خود را به سه بخش تقسیم کنند:
۱. سهام (۳۰ درصد پرتفوی)
تمرکز بر سهام شرکتهای کوچکتر و میانسایز که پتانسیل رشد بیشتری دارند (اما ریسک بالاتر). از سهام شرکتهای بزرگ (فولاد، خودرو) به دلیل سنگینی وزن آنها در شاخص و ریسک سیاسی خودداری شود (یا سهم کم).
۲. صندوقهای طلا و نقره (۳۰ درصد پرتفوی)
در زمان تورم و بیثباتی، طلا یک دارایی امن است. صندوقهای طلا (مثل صندوق طلای لوتوس) را بخرید.
۳. اوراق بدهی دولتی (۴۰ درصد پرتفوی)
با نرخ سود ۲۵ تا ۳۰ درصد، این اوراق بازدهی بدون ریسک (تقریباً) ارائه میدهند. برای سرمایهگذاران محافظهکار مناسب است.
نکات فنی:
- از معاملات اعتباری (خرید با اهرم) پرهیز کنید: در بازار نوسانی، احتمال ضرر چند برابر میشود.
- حد ضرر (Stop Loss) تعیین کنید: مثلاً اگر سهام ۵ درصد ریزش کرد، آن را بفروشید. این کار از ضرر بزرگتر جلوگیری میکند.
- اخبار را دنبال کنید: تصمیمات سیاسی (مذاکرات، جنگ) و اقتصادی (نرخ ارز، نرخ بهره) تأثیر مستقیم بر بورس دارند.
در نهایت، بازگشایی بازار یک فرصت است، اما نه برای همه. هوشمندی و صبر، کلید موفقیت در بورس است. اگر تجربه کافی ندارید، بهتر است از یک مشاور سرمایهگذاری معتبر کمک بگیرید.