آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
حادثهای دلخراش صبح امروز (یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵) در جاده عسلویه رخ داد. یک دستگاه اتوبوس مسافربری که از عسلویه به سمت کرمانشاه در حرکت بود، به دلیل نقص فنی در سیستم ترمز واژگون شد. این حادثه تلخ تاکنون ۸ کشته و دهها مصدوم بر جای گذاشته است. فرمانده پلیس راه سیراف - عسلویه، سرهنگ محمد رستمی، با تأیید این خبر گفت: «بر اثر این حادثه، هشت نفر از مسافران در محل حادثه جان خود را از دست دادند. باقی سرنشینان اتوبوس که دچار مصدومیت شدهاند، بلافاصله توسط تیمهای امدادی از محل حادثه جمعآوری و به بیمارستانهای عسلویه و کنگان منتقل شدند.»
کارشناسان پلیس راه که در محل حادثه حاضر شدهاند، علت واژگونی را «نقص فنی در سیستم ترمز» تشخیص دادهاند. نقص ترمز باعث شده که راننده کنترل اتوبوس را از دست بدهد و خودرو به بیرون از جاده منحرف شده و سپس واژگون شود. معمولاً در جادههای پرپیچ و خم (مانند جاده عسلویه)، نقص ترمز میتواند فاجعهبار باشد. عسلویه (در استان بوشهر) یکی از مناطق صنعتی و پرتردد کشور است، زیرا قطب انرژی (پالایشگاههای گاز و پتروشیمی) در آنجا قرار دارد. هزاران کارگر و مهندس به صورت روزانه از شهرهای مختلف (به ویژه شیراز، بوشهر، و حتی کرمانشاه) به عسلویه رفت و آمد میکنند. اتوبوسهای بین شهری، اصلیترین وسیله حمل و نقل برای این کارگران هستند. ایمنی این اتوبوسها باید به طور مداوم بررسی شود تا از وقوع چنین حوادثی جلوگیری شود. تعداد دقیق مصدومان هنوز اعلام نشده است، اما بر اساس گزارشهای اولیه، بین ۲۰ تا ۳۰ نفر مجروح شدهاند. برخی از مصدومان در وضعیت بحرانی به بیمارستان منتقل شدهاند و احتمال افزایش آمار تلفات وجود دارد. بیمارستانهای عسلویه و کنگان (در استان بوشهر) در حالت آماده باش کامل قرار گرفتهاند.
پیامدهای این حادثه
-
خانواده قربانیان
۸ خانواده داغدار شدند. برخی از این قربانیان احتمالاً کارگرانی بودند که برای تأمین معاش خانواده خود به عسلویه سفر میکردند.
-
وضعیت مصدومان
برخی مصدومان ممکن است دچار قطع عضو یا معلولیت دائمی شوند که هزینههای درمانی و توانبخشی سنگینی به آنها تحمیل میکند.
-
اعتماد عمومی
این حادثه ممکن است باعث کاهش اعتماد مردم به اتوبوسهای بین شهری (به ویژه در مسیر عسلویه) شود.
واکنش مقامات
استاندار بوشهر در پیامی درگذشت هموطنان را تسلیت گفت و دستور تشکیل کمیته حقیقتیاب برای بررسی ابعاد حادثه صادر کرد. همچنین سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای اعلام کرده است که تمام اتوبوسهای فعال در مسیر عسلویه باید تحت بازرسی فنی دقیق قرار گیرند. رئیس سازمان اورژانس کشور نیز به بیمارستانهای عسلویه و کنگان اعزام شد.
توصیه به مسافران
قبل از سفر با اتوبوس، حتماً از سلامت فنی آن اطمینان حاصل کنید (میتوانید از راننده بخواهید برگه معاینه فنی را نشان دهد). همچنین در طول سفر، کمربند ایمنی خود را ببندید (بسیاری از اتوبوسها کمربند دارند، اما مسافران استفاده نمیکنند). در صورت وقوع حادثه، سریعاً با شماره ۱۱۵ (اورژانس) و ۱۱۲ (هلال احمر) تماس بگیرید. از خداوند متعال برای قربانیان طلب آمرزش و برای مصدومان آرزوی شفای عاجل داریم.
تحلیل فنی حادثه (نقش نقص ترمز و وضعیت جاده عسلویه)
جاده عسلویه (مسیر بوشهر به عسلویه) یکی از پرترددترین جادههای استان بوشهر است، اما در عین حال، به دلیل وجود پیچهای تند، شیبهای تند (به خصوص در مناطق کوهستانی) و ترافیک سنگین کامیونهای حامل مواد شیمیایی، یکی از حادثهخیزترین جادهها نیز محسوب میشود. در چنین جادههایی، سلامت سیستم ترمز اتوبوس حیاتی است. نقص ترمز میتواند دلایل مختلفی داشته باشد:
۱. ضعف لنت ترمز
لنت ترمز (که با گذشت زمان فرسوده میشود) ممکن است دیگر توانایی توقف اتوبوس را نداشته باشد. در جادههای پرپیچ و خم، استفاده مکرر از ترمز باعث گرم شدن بیش از حد لنت و کاهش کارایی آن میشود (پدیده «محو شدگی ترمز» - Brake Fade). اگر راننده متوجه کاهش ترمز نشود، در پیچ بعدی کنترل خودرو را از دست میدهد.
۲. خرابی کمپرسور ترمز بادی
اتوبوسهای سنگین معمولاً از سیستم ترمز بادی (Air Brake) استفاده میکنند. خرابی کمپرسور یا نشت هوا از لولهها باعث میشود که فشار باد کافی برای فعال کردن ترمز وجود نداشته باشد. نتیجه: ترمزها به طور کامل عمل نمیکنند.
۳. عدم بازرسی فنی منظم
متأسفانه برخی از شرکتهای اتوبوسرانی برای کاهش هزینه، بازرسی فنی دورهای را به موقع انجام نمیدهند. معاینه فنی هر ۶ ماه یکبار برای اتوبوسهای مسافربری الزامی است، اما برخی رانندگان (یا شرکتها) این قانون را رعایت نمیکنند. اگر اتوبوس حادثه دیده حداقل یک سال معاینه فنی نداشته باشد، شرکت مسئول شناخته میشود.
اقدامات پیشگیرانه و واکنش به حادثه
پس از هر حادثه دلخراش، سه اقدام باید انجام شود:
۱. کمک فوری به مصدومان
در این حادثه، تیمهای امدادی (هلال احمر و اورژانس) به سرعت در محل حاضر شدند و مصدومان را به بیمارستانهای عسلویه و کنگان منتقل کردند. نکته مثبت: وجود بالگرد هلال احمر در منطقه (به دلیل نزدیکی به پالایشگاهها) که میتواند مصدومان بحرانی را به شیراز یا بوشهر منتقل کند.
۲. بررسی علت حادثه و تعیین مقصر
کارشناسان پلیس راه باید دقیقاً مشخص کنند که آیا نقص ترمز ناشی از «عدم نگهداری» بوده است (تقصیر شرکت اتوبوسرانی) یا «استفاده نادرست راننده» (مثل استفاده بیش از حد از ترمز در سرازیری). در صورت اثبات قصور شرکت، مدیران آن ممکن است به مجازاتهای سنگین (حبس و جریمه نقدی) محکوم شوند. همچنین خانواده قربانیان میتوانند از شرکت بیمه و شرکت اتوبوسرانی «دیه» دریافت کنند (مبلغ دیه هر مسافر در سال ۱۴۰۵ حدود ۱.۲ میلیارد تومان است).
۳. پیشگیری از حوادث مشابه
سازمان راهداری باید:
- نصب تابلوهای هشدار دهنده (مثل «پیچ خطرناک»، «سرعت مجاز ۶۰ کیلومتر») در جاده عسلویه.
- بازرسی فنی اجباری اتوبوسها (با اولویت اتوبوسهای مسیر عسلویه) هر ۳ ماه یکبار.
- آموزش رانندگان اتوبوس در مورد نحوه استفاده صحیح از ترمز در سرازیریها (استفاده از ترمز موتور - «ژاکوب») به جای ترمز مکرر.
- احداث شانه خاکی و گاردریل در نقاط پرخطر جاده عسلویه.
هر مرگی، یک فاجعه است. امیدواریم که مصدومان هرچه سریعتر بهبود یابند و مسئولان با برخورد جدی با مقصران، جلوی تکرار این حوادث را بگیرند.