پگاه آهنگرانی برنده جایزه ویژه هیات داوران گلدن گلوبز در جشنواره کن شد

آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:

درخشش سینمای مستند ایران در کن ۲۰۲۶ ادامه دارد؛ این بار پگاه آهنگرانی، بازیگر و مستندساز ایرانی، با مستند «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» موفق به دریافت جایزه ویژه هیات داوران رویداد مستند گلدن گلوبز شد. این مراسم که در حاشیه هفتاد و نهمین جشنواره فیلم کن برگزار شده، با همکاری بخش «کن داکس» (سینمای فردا)، مجله معتبر ورایتی و بازار فیلم کن برگزار می‌شود. آهنگرانی در رقابتی نفس‌گیر با نامزدهای مطرحی از جمله استیون سودربرگ، ران هاوارد و دیه گو لونا، موفق به کسب این جایزه ارزشمند شده است. رویداد مستند گلدن گلوبز (Golden Globe Documentary Event) که امسال دومین دوره خود را پشت سر می‌گذارد، با هدف ارج نهادن به مستندسازانی برگزار می‌شود که آثارشان به مسائل فوری اجتماعی و جهانی می‌پردازد.

مراسم اهدای جوایز روز دوشنبه ۱۸ می (۲۸ اردیبهشت) در «پلاژ دِ پالم» (ساحل نخل‌ها) کن برگزار شد و علاوه بر اهدای جایزه، شامل پنل‌های تخصصی درباره مستندسازی و تأثیرات اجتماعی آن نیز بود. هیات داوران این دوره متشکل از شخصیت‌های برجسته سینمایی بود؛ از جمله هلن هون (رئیس انجمن مطبوعات خارجی هالیوود)، رجینا کی. اسکالی (بنیانگذار بنیاد آرتمیس رایزینگ)، و بازیگر سرشناس کلوین هریسون جونیور. این موفقیت در حالی رقم می‌خورد که «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» پیشتر نیز در بخش «نمایش‌های ویژه» (Special Screenings) جشنواره کن به نمایش درآمده و با استقبال گسترده منتقدان و تماشاگران مواجه شده بود. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل این موفقیت بین‌المللی، معرفی رویداد گلدن گلوبز مستند، و اهمیت این جایزه برای سینمای ایران را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.

رویداد مستند گلدن گلوبز؛ ستاره‌ای جدید در آسمان کن

رویداد مستند گلدن گلوبز (Golden Globe Documentary Event) یکی از رویدادهای جدید و رو به رشد در تقویم جشنواره فیلم کن است. این رویداد که امسال دومین دوره خود را تجربه می‌کند، با همکاری مستقیم سه نهاد معتبر برگزار می‌شود: بخش «کن داکس» (Cinéma de Demain) که به سینمای فردا و استعدادهای نوظهور اختصاص دارد، مجله ورایتی (Variety) به عنوان یکی از معتبرترین نشریات سینمایی جهان، و بازار فیلم کن (Marché du Film) که بزرگترین بازار فیلم دنیا محسوب می‌شود. هدف اصلی این رویداد، ارج نهادن به مستندسازانی است که نه تنها یک اثر برگزیده در جشنواره کن دارند، بلکه «کل کارنامه حرفه‌ای آن‌ها» رویکردی متعهد به مسائل اجتماعی و جهانی داشته باشد. به عبارت دیگر، جایزه به یک فیلم خاص تعلق نمی‌گیرد، بلکه به یک «فیلمساز» با بدنه کاری منسجم و تأثیرگذار اهدا می‌شود. این رویکرد، رویداد گلدن گلوبز مستند را از سایر جوایز جشنواره کن متمایز می‌کند. جایزه نقدی این رویداد مبلغ ۱۰ هزار یورو است که توسط بنیاد «آرتمیس رایزینگ» (Artemis Rising Foundation) تأمین می‌شود. بنیادی که تمرکز خود را بر تولید و حمایت از آثاری با دغدغه‌های اجتماعی و داستان‌سرایی معنادار گذاشته است. سال گذشته این جایزه به یوجین جارکی در هفتاد و هشتمین دوره جشنواره کن اهدا شد و هیات داوران آن دوره شامل تسا تامپسون، بازیگر مشهور هالیوود بود.

نبرد بزرگ‌نام‌ها؛ رقابت با اسطوره‌های سینما

یکی از نکات قابل توجه در موفقیت پگاه آهنگرانی، رقابت او با فهرستی از بزرگ‌نام‌ترین کارگردانان جهان بوده است. بر اساس گزارش مجله ورایتی، نامزدهای نهایی این دوره از جایزه عبارت بودند از: استیون سودربرگ (کارگردان اسکاری «حمل و نقل» و «ترافیک»)، ران هوارد (کارگردان برنده اسکار «ذهن زیبا» و «آپولو ۱۳»)، کریستوف دیمیتری روی، دیوید تریهورن و بن نیکولاس، گسیکا ژنوس، دیه‌گو لونا (کارگردان و بازیگر مکزیکی «اندی وایفا» و «روگ وان»)، الکساندر مورفی و لیا نلسون.

رقابت با این سطح از نامزدها، موفقیت آهنگرانی را صدچندان می‌کند. استیون سودربرگ و ران هوارد از چهره‌های مطرح و صاحب‌نام سینمای هالیوود هستند که هر یک ده‌ها جایزه معتبر جهانی در کارنامه دارند. دیه‌گو لونا نیز به عنوان بازیگر و کارگردان مکزیکی، نامی آشنا در سینمای جهان محسوب می‌شود. در چنین جمعی، انتخاب یک مستندساز ایرانی از سوی هیات داوران، نشان از کیفیت بالای اثر و کارنامه او دارد. هیات داوران این دوره را نیز شخصیت‌های برجسته‌ای تشکیل می‌دادند: هلن هون (رئیس انجمن مطبوعات خارجی هالیوود که گلدن گلوبز را برگزار می‌کند)، رجینا کی. اسکالی (بنیانگذار بنیاد آرتمیس رایزینگ و تهیه‌کننده برنده اسکار)، جرالدین وایت دریفوس (تهیه‌کننده برنده اسکار و هم‌بنیانگذار ایمپکت پارتنرز)، دانیل تورکوف ویلسون (بنیانگذار و مدیرعامل تینک-فیلم) و کلوین هریسون جونیور (بازیگر مطرح هالیوود). حضور این افراد در هیات داوران، نشان از اهمیت و اعتبار این رویداد دارد.

«تمرین‌هایی برای یک انقلاب»؛ نگاهی به فیلم برگزیده

مستند «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» (Rehearsals for a Revolution) اولین تجربه کارگردانی بلند پگاه آهنگرانی است. این فیلم که پیشتر در بخش «نمایش‌های ویژه» (Special Screenings) جشنواره کن ۲۰۲۶ به نمایش درآمده بود، یک اثر شخصی‌سازی‌شده درباره تاریخ معاصر ایران است. فیلم با استفاده از آرشیوهای شخصی و خانوادگی آهنگرانی، تصاویری از اعتراضات خیابانی، و ویدئوهای خانگی، بیش از ۴۰ سال از تاریخ ایران را روایت می‌کند. هیات داوران گلدن گلوبز مستند در بیانیه خود (به نقل از منابع برگزاری) بر «تعهد به داستان‌سرایی معنادار و پرداختن به مسائل فوری اجتماعی و جهانی» به عنوان معیار اصلی انتخاب تأکید کرده‌اند. «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» به عنوان اثری که روایتی شخصی از تاریخ، آرمان‌شکنی و سرخوردگی نسلی را به تصویر می‌کشد، توانسته است نظر هیات داوران را به خود جلب کند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، آهنگرانی در مراسم اهدای جایزه (۲۸ اردیبهشت در پلاژ دِ پالم کن)، با قدردانی از هیات داوران و برگزارکنندگان، فیلم خود را به مردم ایران تقدیم کرده است. او در سخنان خود تأکید کرده که جایزه گلدن گلوبز مستند، نه برای او، بلکه برای «صدای کسانی است که شنیده نمی‌شوند». این موضع‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی آهنگرانی، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشته است.

اهمیت جایزه برای سینمای مستند ایران

موفقیت پگاه آهنگرانی در رویداد گلدن گلوبز مستند، از چند جهت برای سینمای ایران حائز اهمیت است:

1. نخست، این نخستین بار است که یک فیلمساز ایرانی موفق به دریافت جایزه از این رویداد بین‌المللی می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد که سینمای مستند ایران، با وجود تمام محدودیت‌ها، همچنان می‌تواند در معتبرترین ویترین‌های سینمایی جهان بدرخشد.
2. دوم، رقابت و پیروزی در کنار نام‌هایی چون سودربرگ و هوارد، اعتبار این موفقیت را دوچندان می‌کند. مجله ورایتی در گزارش خود از نامزدی آهنگرانی به عنوان یک «رویداد مهم» یاد کرده و جایگاه او را در جمع فینالیست‌ها «نشان‌دهنده تنوع و گستردگی جغرافیایی سینمای مستند» ارزیابی کرده است. این توجه رسانه‌های بین‌المللی به سینمای ایران، فرصتی ارزشمند برای معرفی چهره واقعی فرهنگ و هنر ایران است.
3. سوم، از آنجا که این جایزه به «کارنامه یک فیلمساز» تعلق می‌گیرد نه فقط به یک فیلم خاص، این موفقیت می‌تواند درهای جدیدی را به روی آهنگرانی برای همکاری‌های بین‌المللی و ساخت پروژه‌های بعدی باز کند. بنیاد آرتمیس رایزینگ که حامی مالی این جایزه است، پیشتر در تولید و توزیع مستندهای تأثیرگذاری مانند «وقتی آنها ما را می‌بینند» (زمانی که آنها ما را می‌بینند) و «۱۳» مشارکت داشته است و همکاری با چنین نهادی می‌تواند برای آهنگرانی فرصت‌های تازه‌ای ایجاد کند.

نگاه رسانه‌های جهان به موفقیت آهنگرانی

موفقیت پگاه آهنگرانی در کن ۲۰۲۶ بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشته است. مجله ورایتی (Variety) به عنوان یکی از معتبرترین نشریات سینمایی جهان، نه تنها خبر نامزدی آهنگرانی را پوشش داده، بلکه بارها نام او را در کنار اسطوره‌های سینما مانند سودربرگ و هوارد قرار داده است. این میزان از توجه رسانه‌ای برای یک فیلمساز ایرانی، رویدادی کم‌سابقه محسوب می‌شود.

خبرگزاری‌های معتبری مانند آسیانیوز (ANI) در هند و لوکمات تایمز نیز اخبار متعددی درباره نامزدی و سپس پیروزی آهنگرانی منتشر کرده‌اند. این رسانه‌ها به طور خاص بر «مبارزه با ناملایمات» و «پیامدهای سیاسی و اجتماعی» فیلم آهنگرانی تأکید داشته‌اند. برخی گزارش‌ها نیز به پیشینه بازیگری آهنگرانی در سینمای ایران و چگونگی گذار او از بازیگری به کارگردانی اشاره کرده‌اند. پوشش رسانه‌ای گسترده موفقیت آهنگرانی، این پیام را به جهان مخابره می‌کند که سینمای ایران فراتر از مرزهای سیاسی و محدودیت‌ها، همچنان زنده و پویاست. در شرایطی که جنگ تحمیلی سوم و تحریم‌ها بر زندگی مردم ایران سایه انداخته است، چنین دستاوردهایی می‌تواند روحیه ملی و حس غرور فرهنگی را تقویت کند. کلوین هریسون جونیور، بازیگر مطرح هالیوود و عضو هیات داوران، در بیانیه خود با اشاره به نامزدها گفت: «حمایت از مستندسازان برجسته‌ای که روایت‌های فوری جهانی را روشن می‌کنند، یک افتخار است.» و آهنگرانی بی‌تردید یکی از آن مستندسازان بوده است.