آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
سازمان هواشناسی با اعلام وضعیت قرمز و بنفش در شماری از شهرهای کشور، نسبت به کاهش شدید کیفیت هوا و خطرات ناشی از گردوخاک هشدار داد. بر اساس آخرین گزارشها، شهرهای تهران، کرج، سمنان، شهرکرد، کرمان، یزد و کاشان در وضعیت «قرمز و ناسالم برای همگان» قرار دارند. وضعیت «بنفش و بسیار ناسالم» نیز در شهرهای اصفهان، همدان، دره شهر ایلام، زرند کرمان، اردکان یزد و فسا فارس ثبت شده است. هشدارناکترین وضعیت، «قهوهای و خطرناک» برای شهرهای اهواز، شیراز، اراک، خرمآباد، دهلران، آبادان و دزفول و همچنین پلدختر، دورود و بروجرد در لرستان اعلام شده است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از تداوم فعالیت سامانه بارشی در بسیاری از استانها خبر داد. امروز (سهشنبه) در مناطق مختلفی از جمله آذربایجانها، اردبیل، زنجان، تهران، البرز، گیلان، مازندران و خراسانها رگبار پراکنده باران پیشبینی میشود. همچنین وزش باد نسبتاً شدید و گاهی همراه با گردوخاک در اغلب مناطق کشور، کیفیت هوا را کاهش خواهد داد. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل وضعیت هوا در شهرهای مختلف، توصیههای بهداشتی و ایمنی و پیشبینی روزهای آینده را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.
تشریح وضعیتهای رنگی و معیارهای آن
سازمان هواشناسی برای اطلاعرسانی دقیق به مردم، از یک سامانه «کدبندی رنگی» برای شاخص کیفیت هوا (AQI) استفاده میکند. این کدها از سبز (پاک) تا قهوهای (خطرناک) متغیر هستند. در گزارش امروز، سه وضعیت بحرانی اعلام شده است: «وضع قرمز» به معنای «ناسالم برای همگان» است؛ یعنی تمام افراد (حتی سالمندان و کودکان) ممکن است علائم تنفسی را تجربه کنند. «وضع بنفش» به معنای «بسیار ناسالم» است و به افراد توصیه میشود از هرگونه فعالیت طولانی در فضای باز خودداری کنند. «وضع قهوهای» بدترین وضعیت ممکن است و به معنای «خطرناک» (Hazardous) است. در این وضعیت، همه افراد در معرض خطر جدی سلامتی هستند و باید در خانه بمانند.
شاخص کیفیت هوا بر اساس غلظت ذرات معلق (PM2.5 و PM10) و گازهای آلاینده (ازن، دیاکسید گوگرد، دیاکسید نیتروژن) محاسبه میشود. در شهرهای بزرگی مانند تهران و اصفهان، سهم اصلی آلودگی از خودروها و تردد شهری است. اما امروز، علاوه بر آلودگی شهری، «گردوخاک ورودی از عراق» و «وزش باد شدید محلی» نیز به تشدید آلودگی دامن زده است. وضعیت قهوهای در اهواز و دزفول (وضعیت خطرناک) عمدتاً به دلیل وجود کانونهای گردوخاک در شمال عربستان و عراق است که با وزش باد شدید به سمت جنوب غرب ایران حرکت میکنند. در این شرایط، بیماران قلبی و تنفسی، سالمندان، کودکان و زنان باردار آسیبپذیرترین اقشار هستند. سازمان هواشناسی و وزارت بهداشت توصیه میکنند این افراد حتیالامکان از منزل خارج نشوند. برای عموم مردم نیز هرگونه فعالیت ورزشی و بدنی در فضای باز باید لغو شود. استفاده از ماسکهای استاندارد (N95 یا بالاتر) در صورت خروج ضروری است. مدارس و ادارات در شهرهای با وضعیت قرمز، بنفش و قهوهای ممکن است تعطیل اعلام شوند (هنوز تصمیم نهایی اعلام نشده است).
تداوم سامانه بارشی در شمال و شمال شرق
در حالی که نیمه غربی و جنوبی کشور درگیر گردوخاک و آلودگی شدید است، نیمه شمالی و شمال شرق کشور شاهد رگبار باران، رعدوبرق و وزش باد شدید خواهد بود. بر اساس اعلام رئیس مرکز ملی پیشبینی، امروز استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، زنجان، قزوین، البرز، تهران، گیلان، مازندران، ارتفاعات سمنان و گلستان، شمال خراسان جنوبی، خراسان شمالی، شمال خراسان رضوی و شمال کردستان تحت تأثیر این سامانه قرار دارند. بارشها به صورت «رگباری و پراکنده» هستند، اما در برخی مناطق (به ویژه دامنههای البرز و شمال غرب) ممکن است شدت بارش زیاد شده و باعث آبگرفتگی موقت معابر و طغیان رودخانههای فصلی شود. رعدوبرق نیز یکی از مخاطرات جدی این سامانه است. در زمان وقوع رعدوبرق، از قرار گرفتن در فضاهای باز، زیر درختان تنها، نزدیک دکلهای فلزی و برق، و همچنین نزدیکی به آب (استخر، رودخانه، دریا) خودداری کنید. کوهنوردان و طبیعتگردان باید برنامه سفر خود را لغو کرده یا به روزهای بعد موکول کنند.
سامانه بارشی تا روز جمعه (یکم خرداد) در شمال غرب، سواحل دریای خزر، ارتفاعات البرز و شمال شرق کشور فعال خواهد بود. روز چهارشنبه (۳۰ اردیبهشت)، فعالیت سامانه در خراسان رضوی، خراسان شمالی، سمنان، گلستان، شرق مازندران و ارتفاعات شمال شرق تهران تشدید میشود. روزهای پنجشنبه و جمعه نیز در شمال غرب، سواحل خزر، ارتفاعات البرز و شمال شرق کشور، رگبار و رعدوبرق پیشبینی میشود. این بارشها خبر خوبی برای کشاورزان و دامداران این مناطق است، اما نیاز به احتیاط در برابر صاعقه و آبگرفتگی دارد.
وضعیت جوی تهران؛ رگبار و رعدوبرق در پایتخت
آسمان تهران امروز (سهشنبه) کمی ابری تا قسمتی ابری خواهد بود و در بعضی ساعات، شاهد افزایش ابر، رگبار باران، رعدوبرق و وزش باد شدید خواهیم بود. کمینه دمای پایتخت ۱۶ درجه و بیشینه آن ۲۶ درجه سانتیگراد پیشبینی میشود. این اختلاف دمایی ۱۰ درجهای، نشاندهنده هوای نسبتاً خنک در شب و صبح زود و گرم در ساعات ظهر است. با توجه به رگباری بودن بارشها، شدت بارش در برخی نقاط شمالی و غربی استان (مناطق کوهپایهای) بیشتر از مناطق جنوبی و شرقی خواهد بود. بر اساس اظهارات رئیس مرکز ملی پیشبینی، تا روز پنجشنبه (۳۱ اردیبهشت)، با عبور متناوب امواج بارشی، در نیمه شمالی استان تهران رگبار، رعدوبرق و در مناطق مستعد احتمال بارش تگرگ پیشبینی میشود. تگرگ میتواند به محصولات کشاورزی، گلخانهها، خودروهای پارک شده و حتی به شیشهها و سقفهای شیروانی آسیب بزند. همچنین در نیمه جنوبی و غربی استان تهران، در بعضی ساعات وزش باد شدید مورد انتظار است که میتواند باعث سقوط اجسام از ارتفاع، خسارت به سازههای موقت (مانند داربستها و تابلوهای تبلیغاتی) و شکستن درختان خشکیده و کهنسال شود.
از نظر دمایی، امروز روند افزایش نسبی دما را خواهیم داشت، اما از روز چهارشنبه (۳۰ اردیبهشت) کاهش نسبی دما در سطح استان تهران پیشبینی میشود. این کاهش دما (حدود ۳ تا ۵ درجه) همراه با بارش و وزش باد، هوای خنک و مطبوعی را برای آخر هفته به ارمغان خواهد آورد. اما با توجه به کاهش دما، شهروندان باید از لباس گرم مناسب استفاده کنند، به ویژه در ساعات شب که دما به ۱۲-۱۴ درجه کاهش مییابد.
هشدار نارنجی برای ۱۰ استان
سازمان هواشناسی برای امروز و فردا، «هشدار سطح نارنجی» (آمادهباش) برای ۱۰ استان صادر کرده است. هشدار نارنجی دومین سطح از سه سطح هشدار (زرد، نارنجی، قرمز) است و به معنای وقوع پدیده جوی با شدت قابل توجه و احتمال خسارت است. بر اساس این هشدار، امروز (سهشنبه) نیمه شمالی استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و اردبیل و همچنین نیمه غربی استان کردستان درگیر رگبار باران، رعدوبرق، وزش باد شدید موقت، گردوخاک و در مناطق مستعد بارش تگرگ خواهند بود. این استانها در روزهای گذشته شاهد هوای نسبتاً پایداری بودند، اما ورود سامانه بارشی جدید، شرایط را به شدت تغییر خواهد داد. در این مناطق، احتمال جاری شدن رواناب سطحی و آبگرفتگی معابر (به ویژه در شهرهای بزرگ مانند تبریز، ارومیه، اردبیل و سنندج) وجود دارد. همچنین احتمال برخورد صاعقه در ارتفاعات و دامنهها بسیار بالاست. کوهنوردان و دامداران باید از صعود به ارتفاعات خودداری کنند.
روز چهارشنبه (۳۰ اردیبهشت)، استانهای خراسان رضوی، خراسان شمالی، سمنان، گلستان، شرق مازندران و ارتفاعات شمال شرق استان تهران تحت تأثیر این سامانه بارشی قرار خواهند گرفت. در این مناطق، رگبار باران میتواند در برخی نقاط به سیلاب محلی (به ویژه در مسیلها و رودخانههای فصلی) منجر شود. به مسافران و گردشگران توصیه میشود از تردد و اتراق در حاشیه رودخانهها و مسیلها خودداری کنند. همچنین رانندگان در جادههای کوهستانی (مانند جاده هراز، فیروزکوه، چالوس و مشهد-قوچان) باید با سرعت مطمئنه حرکت کرده و از هرگونه سبقت غیرمجاز خودداری کنند.
توصیههای بهداشتی و ایمنی به شهروندان
با توجه به آلودگی شدید هوا در بسیاری از شهرها و همچنین احتمال بارش و رعدوبرق در سایر مناطق، سازمان هواشناسی و وزارت بهداشت توصیههای مهمی ارائه دادهاند. برای ساکنان شهرهای در وضعیت قرمز، بنفش و قهوهای (به ویژه اهواز، شیراز، اصفهان، تهران و اراک): «در خانه بمانید». از خروج غیرضروری به ویژه برای سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران تنفسی و قلبی اکیداً خودداری شود. در صورت خروج حتمی، از ماسک استاندارد (N95 یا FFP2) استفاده کنید. در منزل، درها و پنجرهها را ببندید و در صورت امکان از دستگاه تصفیه هوا استفاده کنید. از فعالیتهای سنگین ورزشی در فضای باز خودداری کنید.
برای ساکنان استانهای شمالی و شمال شرقی که درگیر بارش و رعدوبرق هستند: «در زمان رعدوبرق، به پناهگاه امن بروید». از ایستادن زیر درختان تنها، نزدیک دکلهای برق و فلزی، و نزدیکی به آب (استخر، رودخانه، دریا) خودداری کنید. اگر در فضای باز گرفتار شدید، در حالت چمباتمه (با کمترین تماس با زمین) قرار بگیرید و از دراز کشیدن روی زمین خودداری کنید. اگر در خودرو هستید، داخل خودرو بمانید (خودرو یک محافظ نسبی در برابر صاعقه است، اما شیشهها را بالا بکشید و به بدنه فلزی خودرو دست نزنید). همچنین به رانندگان توصیه میشود در جادههای کوهستانی و بارانی، با سرعت مطمئنه حرکت کرده و فاصله طولی با خودروی جلویی را حداقل دو برابر حالت عادی افزایش دهند. در صورت بارش شدید و کاهش دید، خودرو را در محل امنی (غیر حاشیه رودخانه) متوقف کنید. از هرگونه سبقت و تغییر مسیر ناگهانی خودداری کنید. در صورت وقوع گردوخاک و کاهش شدید دید (کمتر از ۵۰ متر)، چراغهای خودرو را روشن کرده و آهسته و با احتیاط حرکت کنید. در نهایت، همواره اخبار هواشناسی را از منابع رسمی دنبال کنید و به شایعات در فضای مجازی توجه نکنید.