آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
مدیرکل آموزش و پرورش استان گیلان از برگزاری غیرحضوری تمامی امتحانات خردادماه امسال در این استان خبر داد. این تصمیم شامل تمام پایههای تحصیلی (از پایه اول ابتدایی تا پایه دوازدهم متوسطه دوم) میشود. به گفته مسئولان آموزش و پرورش گیلان، این تصمیم «به احترام مطالبات خانوادهها و دانشآموزان» اتخاذ شده است. پیش از این، برخی والدین و دانشآموزان گیلانی در اعتراض به برگزاری حضوری امتحانات، تجمعاتی برگزار کرده بودند. استان گیلان به دلیل شرایط خاص اقلیمی (بارشهای سنگین، مه گرفتگی، لغزندگی جادهها) و همچنین نزدیکی به مناطق جنگی (دریای خزر و احتمال حملات هوایی)، یکی از استانهایی بود که تقاضا برای برگزاری مجازی امتحانات در آن بالا بود. مدیرکل آموزش و پرورش گیلان تأکید کرده است که «امنیت و سلامت دانشآموزان اولویت اصلی است» و برگزاری حضوری در شرایط فعلی با خطرات جدی همراه است. جزئیات نحوه برگزاری امتحانات (سامانه مورد استفاده، زمانبندی، و نحوه نظارت بر تقلب) متعاقباً از طریق سایت آموزش و پرورش استان و سامانه شاد اعلام خواهد شد. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل این تصمیم، علل آن و نحوه برگزاری امتحانات غیرحضوری را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.
دلایل اتخاذ تصمیم غیرحضوری در گیلان
استان گیلان (با مرکزیت رشت) شرایط خاصی دارد که منجر به این تصمیم شد:
۱. شرایط اقلیمی نامساعد
گیلان در فصل بهار (اردیبهشت و خرداد) شاهد بارشهای سنگین (گاهی تا ۱۰۰ میلیمتر در روز)، رعد و برق، و مه گرفتگی شدید در جادههای کوهستانی (جاده رشت-قزوین، جاده رشت-تهران، و جادههای روستایی) است. برگزاری امتحانات حضوری مستلزم تردد دانشآموزان (به ویژه دانشآموزان روستایی) در این جادههای خطرناک است. علاوه بر این، احتمال وقوع سیل (طغیان رودخانهها) و لغزندگی جادهها (که منجر به تصادف میشود) بسیار بالاست.
۲. مطالبات خانوادهها و دانشآموزان
در هفتههای اخیر، برخی والدین و دانشآموزان گیلانی در اعتراض به برگزاری حضوری امتحانات (به دلیل نگرانی از ایمنی و سلامت)، تجمعاتی برگزار کرده بودند. آنها خواستار برگزاری «غیرحضوری» (مجازی) بودند. آموزش و پرورش گیلان با پذیرش این مطالبات، سعی در کاهش تنش و حفظ آرامش دارد.
۳. نزدیکی به مناطق نظامی و خطر حملات هوایی:
استان گیلان در همسایگی دریای خزر قرار دارد و برخی تأسیسات نظامی (پایگاه هوایی، بندر انزلی، و...) در آن مستقر است. هرچند گیلان هدف مستقیم حملات هوایی نبوده، اما احتمال نفوذ پهپادها و موشکها (به دلیل خطا) وجود دارد. صدای انفجار در استانهای همجوار (مانند آذربایجان شرقی، اردبیل، و زنجان) نیز باعث استرس و ترس دانشآموزان میشود.
۴. قطعی مکرر برق و اینترنت
به دلیل افزایش مصرف برق (به دلیل استفاده از کولر، بخاری، و تجهیزات گرمایشی) و همچنین ناترازی انرژی در کشور، برخی مناطق گیلان (به ویژه مناطق روستایی) با قطع مکرر برق و اختلال در اینترنت مواجه هستند. برگزاری امتحانات مجازی، این مشکل را حل نمیکند، اما دانشآموزان (با استفاده از پاوربانک و دیتای همراه) میتوانند آن را مدیریت کنند (در حالی که در امتحانات حضوری، قطع برق باعث اختلال کامل میشد).
نحوه برگزاری امتحانات مجازی و تمهیدات ضد تقلب
آموزش و پرورش استان گیلان برای برگزاری امتحانات مجازی، از بستر «سامانه شاد» (شبکه اجتماعی دانشآموزی) و «سامانه آزمونساز» مرکز ارزشیابی وزارت آموزش و پرورش استفاده خواهد کرد.
تمهیدات ضد تقلب
- تنوع در سوالات: بانک سوالات تصادفی؛ هر دانشآموز مجموعه سوالات متفاوتی دریافت میکند.
- محدودیت زمانی: پاسخ به هر سوال در زمان محدود (مثلاً ۶۰ ثانیه برای تستی، ۵ دقیقه برای تشریحی). پس از پایان زمان، سامانه به طور خودکار پاسخ را ثبت میکند و امکان تغییر وجود ندارد.
- نظارت از طریق دوربین (در برخی دروس مهم): برای دروس نهایی پایه دوازدهم (که تأثیر قطعی در کنکور دارند)، از دانشآموز خواسته میشود وبکم (دوربین) خود را روشن کند و ناظر (معلم یا مراقب) به صورت زنده بر نحوه پاسخگویی نظارت کند. در مناطق بدون اینترنت پرسرعت، این گزینه اجباری نیست.
- بررسی ناهنجاریهای آماری: الگوریتمهای هوشمند، پاسخهای مشابه و کپیکاری (تقلب) را تشخیص میدهند. اگر دو دانشآموز بیش از ۸۰ درصد پاسخهای یکسان (و اشتباهات مشابه) داشته باشند، برگه آنها بررسی ویژه میشود.
دانشآموزانی که به اینترنت پرسرعت یا تجهیزات هوشمند دسترسی ندارند، میتوانند با هماهنگی قبلی، در مدارس مجهز به سایتهای کامپیوتری (با رعایت فاصله اجتماعی) در امتحان شرکت کنند. همچنین امکان شرکت در امتحان با گوشی هوشمند (موبایل) نیز وجود دارد.
واکنش والدین و دانشآموزان
تصمیم به برگزاری غیرحضوری امتحانات در گیلان با واکنشهای متفاوتی مواجه شده است:
-
واکنش مثبت (اکثریت)
والدین (به ویژه مادران شاغل) و دانشآموزان از این تصمیم استقبال کردهاند. یک مادر رشتی در شبکههای اجتماعی نوشت: «اینجا هر روز باران میبارد، جادهها لغزنده است و بچهها اگر بخواهند به مدرسه بروند، حتماً تصادف میکنند. خدا را شکر که تصمیم درستی گرفته شد.» یک دانشآموز روستایی نیز گفت: «ما برای رفتن به مدرسه باید ۲ ساعت در جادههای پرپیچ و خم و مه گرفته رانندگی کنیم. امتحان مجازی خیلی بهتر است.»
-
واکنش منفی (اقلیت)
برخی والدین نگران «تقلب» و «بیعدالتی» هستند. یک پدر رشتی گفت: «فرزند من تمام سال را سخت درس خواند. حالا یک نفر میتواند با باز کردن کتاب در کنار لپتاپ، نمره او را بگیرد. این عادلانه نیست.» همچنین برخی دانشآموزان مناطق محروم (که به اینترنت یا لپتاپ دسترسی ندارند) نگران هستند که نتوانند به خوبی در امتحان شرکت کنند.
آموزش و پرورش گیلان در پاسخ به این نگرانیها اعلام کرده است که «نظارت هوشمند» و «تنوع سوالات» تا حد زیادی تقلب را کاهش میدهد، اما «عدالت کامل» در فضای مجازی غیرممکن است. با این حال، به دلیل شرایط بحرانی (باران، سیل، جنگ)، برگزاری مجازی «بهتر از به خطر انداختن جان دانشآموزان» است.
مقایسه با سایر استانها
تا کنون استانهای زیر امتحانات خود را به صورت غیرحضوری اعلام کردهاند:
- سیستان و بلوچستان (به دلیل بادهای ۱۲۰ روزه و گرمای شدید)
- البرز (به دلیل شرایط امنیتی و نزدیکی به تهران)
- قم (به دلیل تراکم بالای جمعیت و شرایط امنیتی)
- خراسان جنوبی (به دلیل ضعف اینترنت و شرایط اقلیمی)
- چهارمحال و بختیاری (به دلیل بارشهای سیلآسا و لغزندگی جادهها)
- کرمان (به دلیل گرمای شدید، گرد و خاک و شرایط امنیتی)
- گیلان (به دلیل بارشهای سنگین، مه گرفتگی و مطالبات مردمی)
در مقابل، برخی استانها (مانند اصفهان، فارس، خراسان رضوی، و...) امتحانات را به صورت حضوری برگزار میکنند. این ناهماهنگی، نگرانیهایی را در مورد «عدالت آموزشی» در سطح کشور ایجاد کرده است. سازمان سنجش اعلام کرده است که برای جبران نابرابری ناشی از برگزاری حضوری/غیرحضوری، از روشهای آماری (نمره تراز) استفاده میکند. با این حال، نگرانی از «تقلب» در امتحانات مجازی (که ممکن است نمره برخی را به طور غیرواقعی بالا ببرد) همچنان پابرجاست.
توصیههای مهم به دانشآموزان گیلانی
با توجه به برگزاری امتحانات غیرحضوری در استان گیلان، دانشآموزان باید نکات زیر را رعایت کنند:
۱. آمادگی فنی
پیش از روز امتحان، حتماً سامانه شاد را روی دستگاه خود (لپتاپ، تبلت، یا گوشی هوشمند) نصب و تست کنید. از سلامت اینترنت (حتی دیتای همراه)، وبکم (در صورت نیاز)، و میکروفن اطمینان حاصل کنید. یک شارژر همراه (پاوربانک) و کابل یدکی نیز کنار دست داشته باشید.
۲. محیط آرام
یک اتاق آرام و بدون سر و صدا انتخاب کنید. به اعضای خانواده بگویید در ساعات امتحان مزاحم شما نشوند. میز خود را تمیز کنید و فقط لپتاپ و یک لیوان آب روی آن بگذارید.
۳. مدیریت زمان
تایمری (زمان سنج) کنار دستتان بگذارید. ابتدا سوالات آسان را پاسخ دهید، سپس به سراغ سوالات دشوار بروید. اگر با سوالی گیر کردید، بیش از چند دقیقه وقت تلف نکنید (بعداً برگردید).
۴. صداقت علمی
از هرگونه تقلب (نگاه به جزوه، باز کردن تب دیگر، ارتباط با دوستان، استفاده از گوشی) خودداری کنید. سیستم از تکنیکهای هوشمند برای تشخیص تقلب استفاده میکند. اگر متقلب دستگیر شوید، برگه شما باطل میشود و ممکن است تا یک سال از شرکت در امتحانات محروم شوید.
۵. مدیریت استرس
نفس عمیق بکشید (۳ ثانیه دم، ۳ ثانیه حبس، ۳ ثانیه بازدم) و به خودتان بگویید «من آماده هستم». به یاد داشته باشید که شرایط برای همه دانشآموزان گیلانی (حداقل در داخل استان) یکسان است. کسی که آرامش خود را حفظ کند، عملکرد بهتری خواهد داشت.
۶. پشتیبانی فنی
اگر در حین امتحان با مشکل فنی (قطع اینترنت، قطع برق، هنگ کردن لپتاپ) مواجه شدید، وحشت نکنید. بلافاصله با معلم خود (از طریق شماره تماس یا ایمیلی که در ابتدای ترم اعلام کرده) تماس بگیرید و موضوع را گزارش دهید. همچنین از صحنه مشکل (با تلفن همراه خود) فیلم یا عکس بگیرید. سپس درخواست «امتحان جایگزین» بدهید.
موفق باشید! که با تلاش و پشتکار، میتوانید بهترین نتیجه را کسب کنید...