آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
در تحولی تازه در نظام آموزشی کشور، برخی مدارس به جای برگزاری امتحانات مجازی پایان ترم، تصمیم گرفتهاند نمرات دانشآموزان را صرفاً بر مبنای ارزشیابی کیفی و مستمر در طول سال تحصیلی ثبت کنند. اگر شما والدین دانشآموز هستید یا خودتان در مقاطع متوسطه تحصیل میکنید و از سرنوشت امتحانات مجازی و نهایی نگرانید، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات لغو امتحانات، نحوه نمرهدهی و زمانبندی جدید آزمونهای نهایی در ادامه آمده است. بر اساس اطلاعات رسیده، این تصمیم عمدتاً در مدارسی اجرایی شده که زیرساخت فنی مناسب برای برگزاری آزمونهای مجازی (اینترنت پایدار، سامانه ضدتقلب، پشتیبانی فنی) را نداشتهاند یا با مشکلات متعدد دانشآموزان در اتصال به سامانه شاد مواجه بودهاند. در مقابل، وزیر آموزش و پرورش (کاظمی) امروز اعلام کرد که برنامهریزی برای برگزاری امتحانات نهایی در دو سناریو انجام شده است؛ سناریوی اول برگزاری حضوری و سناریوی دوم برگزاری مجازی (در صورت ادامه محدودیتها). بر اساس اعلام وزیر، در صورت عادی بودن شرایط کشور از نظر امنیتی و زیرساختی، آزمونهای نهایی از تاریخ ۲۱ تیر ماه ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد و زمانبندی دقیق آن متعاقباً اعلام میگردد.
این خبر در حالی منتشر میشود که روز گذشته (چهارشنبه ۶ خرداد) اقدامات فنی برای بازگشایی اینترنت بینالملل آغاز شد و دسترسی به فروشگاههای اپ استور و گوگلپلی مجدداً برقرار گردید؛ رویدادی که میتواند بر کیفیت برگزاری امتحانات مجازی تأثیر مثبت بگذارد. با این حال، برخی مدارس با توجه به تجربه ناموفق امتحانات مجازی در هفتههای گذشته (اخلال در سامانه شاد، تقلب گسترده، قطعی اینترنت دانشآموزان)، ترجیح دادهاند به کلی از برگزاری آزمون مجازی صرف نظر کرده و نمره سالانه را بر اساس عملکرد مستمر دانشآموز در طول سال (فعالیت کلاسی، تکالیف، پروژهها و آزمونهای کوتاه حضوری) تعیین کنند.
ارزشیابی کیفی و مستمر چیست و چه تفاوتی با امتحان مجازی دارد؟
ارزشیابی کیفی و مستمر، مدلی از سنجش آموزشی است که در آن نمره نهایی دانشآموز صرفاً بر اساس یک آزمون پایان ترم تعیین نمیشود، بلکه ترکیبی از نمرات فعالیتهای کلاسی (حضور و مشارکت)، انجام تکالیف و پروژههای ماهانه، آزمونهای کوتاه (کوئیز) و ارزشیابی رفتار و نگرش دانشآموز است. این مدل در نظامهای آموزشی پیشرفته (مثل فنلاند و کانادا) سالهاست که جایگزین آزمونهای متمرکز شده است. اما در ایران، این روش عمدتاً در مقاطع ابتدایی و در مدارس خاص (نمونه دولتی و تیزهوشان) اجرا میشد. حالا به دلیل بحران در برگزاری امتحانات مجازی، برخی مدارس متوسطه نیز به این مدل روی آوردهاند. مزیت این روش، کاهش استرس شب امتحان و تاکید بر یادگیری عمیق به جای حفظ طوطیوار است. اما معایب آن شامل ذهنی بودن نمرهدهی (وابسته به نظر معلم) و احتمال تبعیض یا جانبداری است.
چرا برخی مدارس امتحان مجازی را لغو کردند؟ دلایل فنی و اجرایی
بر اساس گزارشهای رسیده از استانهای مختلف (به ویژه مناطق محروم و روستایی)، سه مشکل عمده باعث لغو امتحانات مجازی در برخی مدارس شده است.
-
مشکل اول
قطعی مکرر اینترنت و برق در زمان برگزاری آزمونها. بسیاری از دانشآموزان در مناطق سردسیر یا محروم، در زمان مقرر امتحان، امکان اتصال به سامانه شاد را نداشتهاند.
-
مشکل دوم
تقلب گسترده از طریق گروههای تلگرامی و واتساپی که باعث شده نمرات واقعی دانشآموزان منعکس نشود و عدالت آموزشی خدشهدار گردد.
-
مشکل سوم
ناتوانی سامانه شاد در پشتیبانی همزمان از میلیونها دانشآموز؛ گزارشهایی از کرش کردن سامانه در زمان اوج ترافیک (۹ تا ۱۱ صبح) وجود دارد. در چنین شرایطی، برخی مدارس ترجیح دادهاند به جای برگزاری یک آزمون ناقص و پر از حاشیه، به کلی آن را لغو کرده و به ارزشیابی مستمر بسنده کنند.
اعلام زمان امتحانات نهایی از ۲۱ تیر؛ دو سناریو چیست؟
وزیر آموزش و پرورش، کاظمی، امروز در نشست خبری خود اعلام کرد که دو سناریو برای برگزاری امتحانات نهایی (پایههای نهم و دوازدهم) تدوین شده است.
-
سناریوی اول
برگزاری حضوری امتحانات با رعایت پروتکلهای بهداشتی و فاصلهگذاری، در صورت عادی بودن شرایط کشور از نظر امنیت شبکه و اینترنت. در این سناریو، آزمونها از ۲۱ تیر آغاز و حداکثر تا ۱۰ مرداد به پایان میرسند.
-
سناریوی دوم
برگزاری مجازی امتحانات با استفاده از سامانه شاد و اپلیکیشنهای جانبی، در صورت ادامه محدودیتهای اینترنتی یا ناامن بودن برگزاری آزمونهای حضوری. وزیر تأکید کرده که در هر دو سناریو، سوالات امتحانی یکسان و زمان برگزاری هماهنگ خواهد بود. همچنین برای دانشآموزانی که به هر دلیل نتوانند در نوبت اول شرکت کنند، یک نوبت جایگزین (شهریور ماه) در نظر گرفته شده است.
واکنش والدین و معلمان به لغو امتحانات مجازی
واکنشها به لغو امتحانات مجازی در برخی مدارس، دو قطبی بوده است. گروهی از والدین (به ویژه والدین دانشآموزان مناطق محروم) از این تصمیم استقبال کردهاند، زیرا معتقدند برگزاری امتحان مجازی در شرایط نابرابر اینترنتی، به ضرر فرزندانشان تمام میشود. آنها میگویند دانشآموزی که اینترنت پرسرعت و گوشی مناسب دارد، شانس بیشتری برای نمره خوب دارد تا دانشآموزی که با اینترنت ناپایدار و گوشی قدیمی وارد جلسه امتحان میشود. اما گروهی دیگر از والدین (عمدتاً در شهرهای بزرگ) معتقدند لغو امتحان مجازی و اکتفا به ارزشیابی مستمر، انگیزه درس خواندن را از دانشآموزان میگیرد و به نوعی «تخفیف» دادن نمره به همه بدون تلاش است. معلمان نیز به دو دسته تقسیم شدهاند: برخی از کاهش استرس نمرهدهی نهایی خوشحال هستند، اما برخی دیگر نگرانند که مبنای ارزشیابی مستمر (که عمدتاً ذهنی است) توسط بازرسان آموزش و پرورش مورد تردید قرار گیرد و مدرسه را دچار مشکل کند.
توصیههای عملی برای دانشآموزان و والدین در روزهای باقی مانده تا امتحانات نهایی
با توجه به اعلام تاریخ ۲۱ تیر برای آغاز امتحانات نهایی (در صورت عادی بودن شرایط)، به دانشآموزان پایههای نهم و دوازدهم توصیه میشود:
۱) برنامه مرور دروس را از همین امروز شروع کنند و مطالعه را به هفتههای آخر موکول نکنند.
۲) با معلمان خود ارتباط مستمر داشته باشند و رفع اشکال کنند.
۳) در صورت برگزاری مجازی، از هماکنون پهنای باند اینترنت خود را بررسی کرده و یک جایگزین (مثل اینترنت همراه یکی از اعضای خانواده) در نظر بگیرند.
والدین نیز باید:
۱) فضای آرام و بدون تنش برای مطالعه فرزندان فراهم کنند.
۲) از فشار روانی برای نمره بیست خودداری کنند و به جای آن بر یادگیری تأکید داشته باشند.
همچنین به همه دانشآموزان توصیه میشود که حتماً نسخه پشتیبان از جزوات و خلاصهنویسیهای خود تهیه کنند، چرا که احتمال تغییر دوباره برنامه امتحانات (با توجه به نوسانات سیاسی و امنیتی) وجود دارد.