آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
رئیس سازمان حج و زیارت از آغاز پروازهای بازگشت حجاج ایرانی به کشور از روز ۱۱ خرداد (مقارن با ۱۵ ذیالحجه) خبر داد و ابراز امیدواری کرد که همه زائران با سلامت از سرزمین منا به محل اقامت خود منتقل شوند. اگر شما جزو زائران خانه خدا هستید یا خانوادهتان در مراسم حج تمتع امسال شرکت داشتهاند، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات زمان بازگشت، مشکلات پروازی و توصیههای سازمان حج و زیارت در ادامه آمده است. بر اساس اعلام مسئولان، با وجود پیگیریهای گسترده برای برقراری پروازهای بازگشت حجاج در فرودگاههای جنوب غرب و شمال غرب کشور، متأسفانه این مهم فراهم نشده و زائران این مناطق باید از فرودگاههای مرکزی کشور وارد شوند. عملیات بازگشت حجاج در حالی از ۱۱ خرداد آغاز میشود که زائران ایرانی از اواخر اردیبهشت ماه در سرزمین وحی حضور داشته و مراسم حج تمتع را در شرایط آب و هوایی گرم و پرچالش به جا آوردهاند.
رئیس سازمان حج و زیارت تأکید کرده است که تمام تلاش خود را برای جابهجایی راحت و بدون دغدغه زائران به کار گرفته و خوشبختانه تاکنون گزارش جدی از بیماری یا حادثه برای حجاج ایرانی منتشر نشده است. مشکلی که امسال گریبانگیر برخی زائران شده، نبود پرواز مستقیم به مقصد استانهای جنوب غرب (مانند خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد) و شمال غرب (آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل) است؛ این زائران باید پس از ورود به فرودگاههای تهران، اصفهان یا شیراز، با وسایل نقلیه زمینی به شهرهای خود بازگردند. سازمان حج و زیارت وعده داده است که برای جبران این نقیصه، امکاناتی از جمله اتوبوسهای رایگان برای انتقال زائران از فرودگاههای مقصد به شهرهایشان فراهم کند.
دلایل عدم امکان برقراری پرواز در جنوب غرب و شمال غرب کشور
رئیس سازمان حج و زیارت در سخنان خود به صراحت اعلام نکرد که چرا امکان برقراری پروازهای مستقیم حجاج به فرودگاههای جنوب غرب (مانند اهواز، آبادان، رامهرمز) و شمال غرب (تبریز، ارومیه، اردبیل) فراهم نشده است. با این حال، کارشناسان هوانوردی سه دلیل محتمل را مطرح میکنند.
- دلیل اول: محدودیتهای ناوگان هوایی. شرکتهای هواپیمایی ایران در ماههای اخیر به دلیل تحریمها و قطعی قطعات یدکی با کاهش قابل توجه آماده به کاری هواپیماها مواجه شدهاند و اولویت پروازهای حج به فرودگاههای بزرگ و مرکزی (تهران، اصفهان، شیراز، مشهد) داده شده است.
- دلیل دوم: محدودیتهای امنیتی و باند فرودگاهها. برخی فرودگاههای جنوب غرب و شمال غرب از باندهای کوتاهتر و تجهیزات ناوبری ضعیفتری برخوردارند و هواپیماهای پهنپیکر مورد استفاده در پروازهای حج (مانند ایرباس A۳۳۰ و بوئینگ ۷۷۷) قادر به نشست و برخاست در آن فرودگاهها نیستند.
- دلیل سوم: مسائل اقتصادی. پرواز مستقیم به فرودگاههای کوچک با تعداد محدود مسافر (زیر ۵۰ نفر) برای شرکتهای هواپیمایی صرفه اقتصادی ندارد و سازمان حج نیز قادر به تأمین هزینه اضافی آن نبوده است.
برنامه زمانبندی بازگشت حجاج و اولویتبندی
بر اساس برنامه اعلام شده از سوی سازمان حج و زیارت، عملیات بازگشت حجاج از ۱۱ خرداد آغاز و تا حدود ۲۵ خرداد ادامه خواهد داشت. اولویت بازگشت با زائرانی است که زودتر وارد عربستان شدهاند یا دارای شرایط خاص (بیماری، سالمندی) هستند. روزانه به طور متوسط ۱۵ تا ۲۰ پرواز از فرودگاه جده و مدینه به مقصد فرودگاههای تهران (امام خمینی)، اصفهان، شیراز، مشهد و تبریز (تنها برای زائران شمال غرب با ترانسفر زمینی) انجام خواهد شد. رئیس سازمان حج و زیارت تأکید کرده است که همه پروازها توسط شرکتهای هواپیمایی ایرانی (هما، معراج، قشم ایر، آتا و زاگرس) انجام میشود و هیچ پرواز خارجی در این عملیات شرکت ندارد. زائران میتوانند با مراجعه به سامانه «سماح» به آدرس samah.haj.ir از زمان دقیق پرواز خود مطلع شوند.
مشکلات و چالشهای پیش روی زائران در مسیر بازگشت
بزرگترین چالش برای زائران ساکن در استانهای جنوب غرب و شمال غرب، سفر زمینی طولانی از فرودگاههای مرکزی به شهرستانهای خود است. به عنوان مثال، زائر خوزستانی که در فرودگاه امام خمینی تهران پیاده میشود، باید مسیری حدود ۸۰۰ کیلومتری (تهران تا اهواز) را با اتوبوس طی کند که بسته به ترافیک و وضعیت جادهها بین ۱۰ تا ۱۴ ساعت به طول میانجامد. سازمان حج و زیارت وعده داده است که اتوبوسهای رایگان و مجهز به امکانات رفاهی (سرویس بهداشتی، تهویه مطبوع و جای خواب) برای این زائران در نظر گرفته است. چالش دیگر، خستگی مفرط زائران پس از انجام مناسک سخت حج است؛ بسیاری از حجاج سالمند و بیمار توان تحمل سفر زمینی طولانی را ندارند. سازمان حج و زیارت اعلام کرده است که زائران دارای شرایط خاص میتوانند با ارائه مدارک پزشکی، درخواست تغییر فرودگاه مقصد یا اقامت موقت در تهران را ثبت کنند.
تمهیدات سازمان حج و زیارت برای استقبال از زائران
سازمان حج و زیارت با همکاری وزارت کشور، هلال احمر، پلیس راهور و فرودگاههای کشور، برنامه استقبال گستردهای برای زائران در نظر گرفته است. در تمام فرودگاههای مقصد، موکبهای استقبال با حضور روحانیون، پرستاران و تیمهای روانشناسی مستقر خواهند شد. تمهیدات درمانی نیز پیشبینی شده است؛ آمبولانسها در محوطه فرودگاه مستقر هستند و در صورت نیاز، زائران به بیمارستانهای نزدیک منتقل میشوند. همچنین سامانه تلفنی ۱۹۶ (سازمان حج و زیارت) به صورت ۲۴ ساعته پاسخگوی سوالات خانوادهها و زائران است. رئیس سازمان حج و زیارت تأکید کرده است: «اولویت ما سلامت و آرامش زائران است؛ هیچ زائری نباید در فرودگاه سرگردان بماند.»
توصیههای ضروری به زائران و خانوادههای آنها
سازمان حج و زیارت پنج توصیه مهم را به زائران بازگرداننده اعلام کرده است:
- توصیه اول: حتماً قبل از حرکت، موجودی حساب خود را بررسی کرده و مبلغ کافی برای هزینههای پیشبینی نشده (خوراک، حمل بار اضافی) همراه داشته باشید.
- توصیه دوم: مدارک شناسایی (گذرنامه، کارت ملی، ویزا) را در کیفی جداگانه و در دسترس نگه دارید.
- توصیه سوم: به خانواده خود زمان دقیق ورود به فرودگاه مقصد را اطلاع دهید تا برای استقبال هماهنگ شوند.
- توصیه چهارم: در طول سفر زمینی از فرودگاه مرکزی به شهرستان، نکات بهداشتی (ماسک، ضدعفونی دست) را رعایت کنید و از خوردن غذاهای غیربهداشتی در بین راه خودداری کنید.
- توصیه پنجم: در صورت مشاهده علائم بیماری (تب، سرفه، تنگی نفس) بلافاصله به تیم پزشکی حاضر در فرودگاه یا اتوبوس اطلاع دهید.
همچنین به خانوادههای زائران توصیه میشود از تجمع بیرویه در فرودگاهها خودداری کرده و منتظر اطلاعرسانی رسمی از سوی سازمان حج و زیارت باشند.