آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
در حالی که آموزش و پرورش اولویت برگزاری امتحانات را سامانه شاد اعلام کرده، حالا ابزار «آزمونساز شاد» که قرار بود خدمات رایگان به مدارس ارائه دهد، به یک سرویس کاملاً پولی تبدیل شده است. اگر شما معلم، مدیر مدرسه یا والدین دانشآموز هستید و نگران هزینههای اضافی برای برگزاری آزمونهای مجازی میباشید، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات قیمتگذاری، بستههای فروش و واکنشها در ادامه آمده است. بر اساس بررسیهای انجام شده، «آزمونساز شاد» که در صفحه اصلی خود به عنوان «مرجع رسمی آموزش و پرورش برای آزمون آنلاین مدارس» معرفی شده، بستههایی با نرخهای متفاوت به فروش میرساند.
از بسته ۵۰۰ آزمونی به قیمت ۷۴۹ هزار تومان، تا بسته ۳ هزار آزمونی با قیمت ۳ میلیون تومان در این سامانه قابل خریداری است. این در حالی است که پیش از این مسئولان آموزش و پرورش بارها تأکید کرده بودند که سامانه شاد و ابزارهای جانبی آن برای مدارس و دانشآموزان رایگان است. به نظر میرسد سیاست جدید «آزمونساز شاد» با هدف تأمین هزینههای نگهداری و توسعه سامانه اتخاذ شده باشد، اما انتقادات شدیدی را از سوی معلمان و مدیران مدارس به همراه داشته است. برخی مدارس که توانایی مالی خرید این بستهها را ندارند، مجبور شدهاند به پیامرسانهای دیگر (ایتا، بله، سروش) برای برگزاری آزمون روی آورند که این امر با سیاست تمرکزگرایی آموزش و پرورش در تضاد است.
تاریخچه آزمونساز شاد و وعده رایگان بودن
سامانه شاد (شبکه اجتماعی دانشآموزی) در اسفند ۱۳۹۸ و همزمان با همهگیری کرونا راهاندازی شد. در آن زمان، وزارت آموزش و پرورش تأکید کرد که تمام خدمات شاد (از جمله برگزاری کلاس، ارسال تکلیف و آزمون) برای مدارس دولتی رایگان است. ابزار «آزمونساز شاد» در سال ۱۴۰۰ به عنوان یک افزونه برای برگزاری آزمونهای آنلاین با قابلیت تصحیح خودکار و اعلام نتایج لحظهای معرفی شد. تا سال ۱۴۰۴، این ابزار رایگان بود، اما از ابتدای سال ۱۴۰۵ و با اعلام اولویت شاد برای برگزاری امتحانات، تصمیم به پولی شدن آن گرفته شد.
جدول قیمتگذاری بستههای آزمونساز شاد
بر اساس اطلاعات منتشر شده در صفحه رسمی آزمونساز شاد، قیمت بستهها به شرح زیر است: بسته ۵۰۰ آزمون (معادل ۵۰۰ بار برگزاری آزمون با هر تعداد شرکتکننده) به قیمت ۷۴۹,۰۰۰ تومان، بسته ۱,۰۰۰ آزمون به قیمت ۱,۲۹۹,۰۰۰ تومان، بسته ۲,۰۰۰ آزمون به قیمت ۲,۱۹۹,۰۰۰ تومان، بسته ۳,۰۰۰ آزمون به قیمت ۲,۹۹۹,۰۰۰ تومان. هر بسته به ازای هر آزمون (صرف نظر از تعداد دانشآموزان شرکتکننده) یک بار مصرف محاسبه میشود. مدارسی که بیش از ۳۰۰ دانشآموز دارند و هر هفته چندین آزمون برگزار میکنند، مجبور به خرید بستههای بزرگ (۳,۰۰۰ آزمون) هستند.
واکنش معلمان و مدیران مدارس به پولی شدن
در شبکههای اجتماعی معلمان و گروههای تلگرامی، انتقادات شدیدی به این تصمیم وارد شده است. یک مدیر مدرسه در کرمانشاه نوشت: «بودجه سالانه مدرسه ما (برای همه هزینهها) ۵ میلیون تومان است. خرید بسته ۳ هزار آزمون به معنای ۶۰ درصد بودجه مدرسه است. این یعنی ما نمیتوانیم از شاد استفاده کنیم.» یک معلم دیگر از استان فارس گفت: «آموزش و پرورش اولویت را شاد اعلام کرده، اما ابزار اصلی آزمون را پولی کرده. مدارس ضعیف مجبورند به ایتا و بله بروند که امنیت کمتری دارند.» برخی نیز خواستار دخالت وزارت ارتباطات و شکایت به دیوان عدالت اداری شدهاند.
نگاه موافقان؛ چرا پولی شدن شاد میتواند مفید باشد؟
با وجود انتقادات، برخی کارشناسان فناوری آموزشی از این تصمیم دفاع کردهاند. به گفته آن ها، نگهداری سامانه شاد (با بیش از ۱۵ میلیون کاربر) هزینههای سنگینی (سرور، پهنای باند، توسعه نرمافزار، پشتیبانی فنی) دارد که تاکنون از بودجه عمومی تأمین میشد. پولی شدن ابزارهای پیشرفته (مانند آزمونساز) میتواند منبع درآمد پایداری برای بهبود کیفیت سامانه ایجاد کند. همچنین مدارس میتوانند از بستههای کوچک (۵۰۰ آزمون) استفاده کنند و تنها مدارسی که نیاز بیشتری دارند، بستههای بزرگ بخرند.
توصیههای راهبردی برای مدارس و وزارت آموزش و پرورش
به مدارس توصیه میشود:
- ۱) قبل از خرید بسته، میزان نیاز واقعی خود را برآورد کنند و بسته متناسب را تهیه کنند.
- ۲) از ظرفیت آزمونهای گروهی (چند کلاس در یک آزمون) برای کاهش مصرف بسته استفاده کنند.
- ۳) در صورت عدم توانایی مالی، از پیامرسانهای ایرانی جایگزین (ایتا، بله، سروش) که هنوز آزمونساز رایگان دارند، استفاده کنند.
به وزارت آموزش و پرورش نیز توصیه میشود:
- ۱) برای مدارس کم برخوردار، بستههای رایگان یا یارانهای در نظر بگیرد.
- ۲) شفافسازی کند که آیا این درآمدها صرف بهبود شاد میشود یا وارد خزانه دولت میگردد.
- ۳) یک «صندوق حمایت از مدارس مناطق محروم» برای تأمین هزینه آزمونساز راهاندازی کند.