آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
دیشب، بازارهای جهانی شوک بزرگی را تجربه کردند. قیمت طلا و نقره که در هفتههای اخیر روند صعودی داشت، ناگهان با سقوطی تند و ناگهانی مواجه شد. اما چه اتفاقی افتاد؟ علت این ریزش ناگهانی، یک گزارش اقتصادی از آمریکا بود. اداره آمار کار آمریکا روز گذشته گزارش ماهانه بازار اشتغال این کشور را منتشر کرد و نتیجه، فراتر از هر پیشبینیای بود. بر اساس این گزارش، تعداد مشاغل ایجاد شده در اقتصاد آمریکا بسیار بیشتر از آن چیزی بود که تحلیلگران وال استریت پیشبینی میکردند. نرخ بیکاری نیز کاهش یافت و نشانههای قوی از سلامت اقتصاد آمریکا به نمایش گذاشته شد.
این خبر خوب برای اقتصاد آمریکا، اما خبری وحشتناک برای بازار طلا بود. چرا؟ زیرا با قوی شدن اقتصاد، بانک مرکزی آمریکا دیگر نگران رکود نیست و میتواند نرخ بهره را افزایش دهد. افزایش نرخ بهره، بدترین خبر برای طلاست. طلا یک دارایی بدون بازدهی است. وقتی نرخ بهره بالا میرود، سرمایهگذاران ترجیح میدهند پول خود را در اوراق قرضه یا حسابهای بانکی با سود بالا سرمایهگذاری کنند و طلا را میفروشند. به همین دلیل، دیشب پس از انتشار گزارش اشتغال، طلا ظرف چند ساعت بیش از ۲ درصد ریزش کرد. نقره نیز که حتی حساسیت بیشتری به اخبار اقتصادی دارد، سقوطی سنگینتر را تجربه کرد. این اتفاق در حالی رخ داد که بسیاری از سرمایهگذاران انتظار داشتند فدرال رزرو به زودی نرخ بهره را کاهش دهد. اما گزارش دیشب، آنها را غافلگیر کرد و محاسباتشان را به هم ریخت. حالا همه نگاهها به جلسه بعدی فدرال رزرو دوخته شده است. آیا بانک مرکزی آمریکا واقعاً نرخ بهره را افزایش میدهد؟ و اگر بله، طلا تا کجا سقوط خواهد کرد؟
گزارش اشتغال آمریکا چه گفت و چاره شوکآور بود؟
هر ماه، اداره آمار کار آمریکا گزارشی از وضعیت بازار اشتغال این کشور منتشر میکند. این گزارش یکی از مهمترین شاخصهای سلامت اقتصاد آمریکا محسوب میشود و واکنش بازارهای مالی به آن، سریع و شدید است. دیشب، همه منتظر یک گزارش معمولی و در سطح پیشبینیها بودند. اما دادههای منتشر شده همه را شگفتزده کرد. تعداد مشاغل جدید ایجاد شده در ماه گذشته، نزدیک به دو برابر پیشبینیهای اقتصاددانان بود. نرخ بیکاری نیز نه تنها افزایش نیافت، بلکه کاهش یافت و به پایینترین سطح خود در چند ماه اخیر رسید. همچنین میانگین دستمزدها رشد کرد که نشان میدهد بنگاههای آمریکایی برای جذب نیرو حاضر به پرداخت حقوق بالاتر هستند. همه اینها یعنی اقتصاد آمریکا بسیار داغ است. این خبر خوبی برای مردم آمریکا و دولت بایدن است، اما برای سرمایهگذاران و به ویژه سرمایهگذاران طلا، یک کابوس است. یک اقتصاد داغ یعنی فشار تورمی همچنان بالا است. و فشار تورمی بالا یعنی فدرال رزرو نمیتواند نرخ بهره را پایین بیاورد؛ درست برعکس، مجبور است آن را بالا ببرد.
رابطه معکوس طلا و نرخ بهره؛ درس اقتصاد ۱۰۱
یکی از اساسیترین قواعدی که هر سرمایهگذاری باید بداند، رابطه معکوس بین قیمت طلا و نرخ بهره است. طلا یک دارایی بدون بازدهی (بدون بهره یا سود تقسیمی) است. تنها راه سود کردن از طلا، فروش آن به قیمتی بالاتر از قیمت خرید است. اما اگر شما پول خود را در یک اوراق قرضه دولتی یا حساب پسانداز بانکی سرمایهگذاری کنید، سود تضمین شده دریافت میکنید. حالا تصور کنید نرخ بهره بالا باشد؛ مثلاً ۵ یا ۶ درصد. در این شرایط، سرمایهگذار میتواند بدون هیچ ریسکی، هر سال ۵ درصد سود دریافت کند. در مقابل، طلا نه تنها سودی پرداخت نمیکند، بلکه باید هزینه نگهداری (انبارداری، بیمه) نیز بپردازد. طبیعی است که در چنین شرایطی، سرمایهگذاران طلا را میفروشند و به سمت داراییهای بهرهدار میروند. فروش طلا، قیمت آن را پایین میآورد. برعکس، وقتی نرخ بهره پایین است یا انتظار کاهش آن میرود، طلا جذاب میشود. چون بازدهی سایر داراییها کم است و سرمایهگذاران به طلا به عنوان یک پناهگاه امن پناه میبرند. به همین دلیل است که دیشب، با انتشار گزارش اشتغال قوی و افزایش انتظارات برای بالا رفتن نرخ بهره، طلا سقوط کرد. بازار به سرعت واکنش نشان داد.
فدرال رزرو چه تصمیمی خواهد گرفت؟ سناریوهای پیش رو
قبل از انتشار دیشب، اکثر تحلیلگران پیشبینی میکردند فدرال رزرو در جلسه آینده خود، نرخ بهره را بدون تغییر نگه دارد یا حتی یک کاهش کوچک را آغاز کند. اما گزارش اشتغال دیشب، همه این پیشبینیها را به هم ریخت. اکنون، بسیاری از تحلیلگران معتقدند فدرال رزرو چارهای جز افزایش نرخ بهره ندارد.
اما سوال اینجاست: افزایش نرخ بهره تا کجا؟
برخی سناریوی افزایش ۰.۲۵ درصدی را محتمل میدانند. برخی دیگر معتقدند اگر گزارشهای تورم آینده نیز قوی باشند، فدرال رزرو ممکن است نرخ را ۰.۵ درصد افزایش دهد. سناریوی سوم، این است که فدرال رزرو فعلاً تصمیم نگیرد و منتظر دادههای بیشتر بماند. اما به نظر میرسد فشار بازار برای افزایش نرخ، بسیار زیاد است. جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، بارها تأکید کرده است که تصمیمگیری بر اساس دادهها خواهد بود. دادههای دیشب، یک داده قوی و محکم بود. اگر دادههای تورم ماه آینده نیز همین جهت را نشان دهند، دیگر شکی باقی نمیماند. نرخ بهره آمریکا تا پایان سال جاری افزایش خواهد یافت و این یعنی طلا تا آن زمان تحت فشار خواهد بود.
نقره چرا بیشتر از طلا ریخت؟
اگر دیشب بازار را زیر نظر داشته باشید، متوجه میشوید که نقره سقوط شدیدتری نسبت به طلا داشت. دلایل متعددی برای این موضوع وجود دارد:
- اول اینکه نقره علاوه بر فلز گرانبها، یک فلز صنعتی نیز هست. یعنی قیمت آن هم تحت تأثیر بازار طلا و هم تحت تأثیر رشد اقتصادی و تقاضای صنعتی قرار دارد. وقتی نرخ بهره افزایش مییابد، اقتصاد ممکن است کند شود. یک اقتصاد کندتر، به معنای کاهش تقاضا برای محصولات صنعتی است. خودروسازی، الکترونیک، پنلهای خورشیدی و بسیاری صنایع دیگر مصرفکننده نقره هستند. اگر رشد اقتصادی کاهش یابد، تقاضا برای نقره کاهش مییابد و قیمت آن پایین میآید. این یک فشار اضافی بر نقره است که طلا ندارد.
- دلیل دوم، نقدینگی کمتر بازار نقره نسبت به طلاست. بازار طلا بسیار بزرگ و عمیق است و سرمایهگذاران نهادی بزرگی در آن فعالیت میکنند. اما بازار نقره کوچکتر و کمنقدشوندهتر است. در بازارهای کمنقد، نوسانات قیمتی شدیدتر است. به همین دلیل، وقتی یک شوک منفی به بازار میخورد، نقره بیشتر از طلا ریزش میکند.
سرمایهگذاران الان چه باید بکنند؟
برای سرمایهگذارانی که در روزهای اخیر طلا خریداری کردهاند، دیشب شب خوشی نبود. اما پرسش مهم این است: آینده چه خواهد شد؟ آیا این سقوط موقتی است یا آغاز یک روند نزولی بلندمدت؟ پاسخ به این پرسش به تصمیم فدرال رزرو و دادههای اقتصادی آینده بستگی دارد. اگر فدرال رزرو واقعاً نرخ بهره را افزایش دهد و سیگنال افزایش بیشتر بدهد، طلا احتمالاً به کفهای پایینتر خواهد رفت. برخی تحلیلگران حتی کف قیمتی ۲۰۰۰ دلار را برای اونس طلا پیشبینی میکنند (در حالی که طلا هفتههای پیش بالای ۲۴۰۰ دلار بود). اما اگر تورم کنترل شود و فدرال رزرو مجبور به کاهش نرخ شود، طلا دوباره اوج خواهد گرفت.
توصیه به سرمایهگذاران: در چنین بازارهای پرنوسانی، تصمیمات هیجانی بدترین تصمیمات هستند. اگر سرمایهگذار بلندمدت هستید، شاید بهتر باشد فعلاً دست نگه دارید و صبر کنید. اگر معاملهگر کوتاهمدت هستید، باید به دقت دادههای اقتصادی و سخنان مقامات فدرال رزرو را دنبال کنید. در هر صورت، یک چیز قطعی است: هفتههای آینده برای بازار طلا و نقره بسیار تعیینکننده خواهد بود.