آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار سرمایه فردا چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ شاهد عرضه اولیه یک شرکت جدید خواهد بود. شرکت گروه توسعه مالی فیروزه با نماد «وفیروزه» برای اولین بار سهام خود را در اختیار سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی قرار میدهد. بر اساس اطلاعیه منتشر شده، تعداد سهام قابل عرضه در این مرحله، یک میلیارد و ۲۶۰ میلیون سهم است که معادل ۷ درصد از کل سهام شرکت میباشد. هر سرمایهگذار حقیقی (سهامدار خرد) میتواند حداکثر ۴۰۰۰ سهم از این عرضه اولیه را خریداری کند. این سقف سهمیه، به گونهای تعیین شده است که حداکثر تعداد ممکن سرمایهگذاران بتوانند در این عرضه مشارکت کنند.
قیمت مبنا برای هر سهم، ۲۶۲۰ ریال (معادل ۲۶۲ تومان) تعیین شده است. دامنه نوسان قیمت نیز بین ۲۴۶۳ تا ۲۷۷۷ ریال تعیین گردیده است. سرمایهگذاران میتوانند در این دامنه، سفارشهای خود را ثبت کنند. حداکثر مبلغ مورد نیاز برای خرید حداکثر سهمیه (۴۰۰۰ سهم) در قیمت پایانی دامنه، یک میلیون و ۱۱۰ هزار تومان (تقریباً ۱۱۱۰ هزار تومان) است. البته در قیمت پایه، مبلغ کمتری (حدود ۱ میلیون و ۴۸ هزار تومان) نیاز خواهد بود. روش ثبت سفارش در این عرضه اولیه، «بوک بیلدینگ» (Book Building) اعلام شده است. در این روش، سرمایهگذاران قیمت پیشنهادی خود را در دامنه مجاز اعلام میکنند و قیمت نهایی کشف میشود.
زمان دقیق ثبت سفارش (ساعت شروع و پایان) متعاقباً توسط سازمان بورس و شرکت فرابورس اعلام خواهد شد. سرمایهگذاران باید سامانه معاملاتی خود را در آن ساعت رصد کنند. متعهد خرید این عرضه اولیه، شرکت تأمین سرمایه امید است. این شرکت مسئولیت تضمین خرید سهام عرضه شده در صورت عدم استقبال بازار را بر عهده دارد.
تحلیل شرکت گروه توسعه مالی فیروزه و جایگاه آن در بازار سرمایه
گروه توسعه مالی فیروزه یکی از شرکتهای فعال در حوزه تأمین مالی، سرمایهگذاری و ارائه خدمات مالی در بازار سرمایه ایران است. این شرکت با ورود به بورس، به جمع شرکتهای شفاف و تحت نظارت سازمان بورس میپیوندد. فعالیت اصلی شرکت شامل سرمایهگذاری در سهام سایر شرکتها، تأمین مالی پروژهها، مشاوره سرمایهگذاری و مدیریت دارایی است. با توجه به اینکه این شرکت در حوزه مالی فعالیت میکند، سودآوری آن به شدت به وضعیت بازار سرمایه و نرخ بهره وابسته است.
حجم عرضه ۷ درصدی (یک میلیارد و ۲۶۰ میلیون سهم) نشان میدهد که شرکت تمایل دارد سهام خود را در اختیار سرمایهگذاران خرد گستردهتری قرار دهد. معمولاً در عرضههای اولیه، درصد کمتری (مثلاً ۵ تا ۱۰ درصد) از سهام شرکت عرضه میشود و مابقی سهام در اختیار سهامداران عمده (بنیانگذاران و سرمایهگذاران نهادی) باقی میماند. عرضه ۷ درصدی، نسبتاً استاندارد و متعادل است.
قیمت پایه هر سهم (۲۶۲۰ ریال) با توجه به ارزش داراییهای شرکت و پیشبینی سودآوری آن تعیین شده است. سرمایهگذاران باید قبل از ثبت سفارش، گزارشهای مالی و اطلاعیه عرضه اولیه را به دقت مطالعه کنند تا بتوانند قیمت پیشنهادی مناسبی را در دامنه مجاز ثبت کنند. تحلیل بنیادی شرکت، کلید موفقیت در عرضههای اولیه است.
تحلیل حداکثر سهمیه و مبلغ مورد نیاز
سقف سهمیه هر کد معاملاتی (۴۰۰۰ سهم) در این عرضه اولیه، نسبتاً پایین در نظر گرفته شده است. این یعنی شرکت و سازمان بورس تلاش کردهاند تا تعداد بیشتری از سرمایهگذاران خرد بتوانند در عرضه اولیه مشارکت کنند. هر چه سقف سهمیه پایینتر باشد، احتمال تخصیص به افراد بیشتری وجود دارد و عدالت در توزیع سهام بهتر رعایت میشود. این روش برای جذب نقدینگی خرد و افزایش تعداد سهامداران حقیقی بسیار مؤثر است.
حداکثر مبلغ مورد نیاز برای خرید ۴۰۰۰ سهم (در قیمت پایانی دامنه ۲۷۷۷ ریال)، یک میلیون و ۱۱۰ هزار تومان است. در قیمت پایه (۲۶۲۰ ریال)، این مبلغ به یک میلیون و ۴۸ هزار تومان کاهش مییابد. این مبلغ برای بسیاری از سرمایهگذاران خرد قابل تأمین است. با این حال، سرمایهگذاران باید توجه داشته باشند که در روش بوک بیلدینگ، قیمت نهایی ممکن است بالاتر از قیمت پایه تعیین شود. بنابراین بهتر است بودجه خود را بر اساس قیمت بالای دامنه (۲۷۷۷ ریال) محاسبه کنند تا دچار کمبود نقدینگی نشوند.
سرمایهگذارانی که قصد مشارکت حداکثری (۴۰۰۰ سهم) را دارند، باید از ساعت ثبت سفارش (که متعاقباً اعلام میشود) مطلع شده و در همان دقایق ابتدایی سفارش خود را ثبت کنند. در عرضههای اولیه پرطرفدار، معمولاً ظرف چند دقیقه کل سهام تخصیص مییابد. بنابراین سرعت عمل و آمادهباش بودن در ساعت اعلام شده، بسیار حیاتی است.
روش بوک بیلدینگ (Book Building) چیست و چگونه کار میکند؟
روش بوک بیلدینگ (یا همان «ثبت سفارش با کشف قیمت») یکی از روشهای متداول عرضه اولیه در بورسهای جهان است. در این روش، بر خلاف عرضههای اولیه با قیمت ثابت، سرمایهگذاران اجازه دارند قیمت پیشنهادی خود را در یک دامنه مشخص اعلام کنند. سپس قیمت نهایی بر اساس میزان تقاضا و قیمتهای پیشنهادی کشف میشود. این روش شفافتر است و قیمت عادلانهتری را کشف میکند.
در عرضه اولیه وفیروزه، دامنه قیمت مجاز بین ۲۴۶۳ تا ۲۷۷۷ ریال تعیین شده است. هر سرمایهگذار میتواند در این دامنه، هر قیمتی که مایل است پیشنهاد دهد. پس از پایان زمان ثبت سفارش، کل سفارشها جمعآوری و مرتب میشوند. سپس قیمتی که بیشترین تعداد سهام در آن قیمت یا بالاتر از آن تقاضا داشته باشد، به عنوان «قیمت کشف شده» یا «قیمت نهایی» انتخاب میشود. معمولاً قیمت نهایی به قیمت بالای دامنه نزدیکتر است.
سرمایهگذاران برای موفقیت در این روش باید استراتژی مناسبی انتخاب کنند. اگر قیمتی خیلی پایین (نزدیک به کف دامنه) پیشنهاد دهند، ممکن است اصلاً سهمی به آنها تخصیص نیابد (چون سفارشهای با قیمت بالاتر اولویت دارند). اگر قیمتی خیلی بالا (نزدیک به سقف دامنه) پیشنهاد دهند، سهم دریافت میکنند، اما ممکن است قیمت نهایی کشف شده پایینتر از قیمت پیشنهادی آنها باشد و مجبور شوند همان قیمت بالاتر را بپردازند (بسته به قوانین). معمولاً توصیه میشود قیمتی نزدیک به میانگین یا کمی بالاتر از میانگین دامنه پیشنهاد شود.
تحلیل متعهد خرید و تضمین عرضه اولیه
شرکت تأمین سرمایه امید به عنوان «متعهد خرید» این عرضه اولیه معرفی شده است. متعهد خرید، نهادی مالی (اغلب تأمین سرمایه یا کارگزاری) است که تضمین میکند در صورت عدم استقبال سرمایهگذاران از عرضه اولیه، کل سهام عرضه شده (یا بخشی از آن) را خودش خریداری کند. این مکانیسم، ریسک عرضه اولیه را برای شرکت عرضهکننده (گروه توسعه مالی فیروزه) کاهش میدهد.
شرکت تأمین سرمایه امید یکی از معتبرترین و بزرگترین نهادهای مالی در بازار سرمایه ایران است. این شرکت زیرمجموعه بانک صادرات ایران است و سابقه طولانی در تأمین سرمایه شرکتها و مدیریت عرضههای اولیه دارد. حضور امید به عنوان متعهد خرید، اعتماد سرمایهگذاران را جلب میکند، زیرا آنها میدانند که یک نهاد مالی بزرگ پشت این عرضه اولیه است و احتمال عدم موفقیت عرضه بسیار کم است.
در عمل، به دلیل استقبال بالای سرمایهگذاران خرد از عرضههای اولیه در ایران، معمولاً نیازی به خرید سهام توسط متعهد خرید نیست. عرضههای اولیه معمولاً ظرف چند دقیقه و گاهی چند ثانیه تکمیل میشوند. اما وجود متعهد خرید، یک پشتوانه قانونی و عملی برای شرکت عرضهکننده است و نشان میدهد که شرکت تأمین سرمایه به چشمانداز و سلامت مالی شرکت اعتقاد دارد.
توصیههای فوری به سرمایهگذاران برای مشارکت در عرضه اولیه
- نخستین و مهمترین توصیه: از هماکنون از آماده بودن کد معاملاتی خود (حقیقی) اطمینان حاصل کنید. اگر کد معاملاتی ندارید یا کد شما غیرفعال است، هر چه سریعتر برای فعالسازی آن اقدام کنید. بدون کد معاملاتی امکان ثبت سفارش وجود ندارد. همچنین از فعال بودن رمز پویا و دسترسی به سامانه معاملاتی کارگزاری خود مطمئن شوید.
- دومین توصیه: موجودی نقدی کافی در حساب کارگزاری خود واریز کنید. حداکثر مبلغ مورد نیاز برای خرید ۴۰۰۰ سهم حدود ۱ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان است. اما برای احتیاط، بهتر است مبلغ ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان (یا بیشتر) در حساب خود داشته باشید. اگر در حساب خود موجودی کافی نداشته باشید، سفارش شما ثبت نخواهد شد یا در مرحله تسویه با مشکل مواجه خواهید شد.
- سومین توصیه: ساعت دقیق ثبت سفارش را به دقت پیگیری کنید. معمولاً سازمان بورس و فرابورس، ساعت شروع و پایان ثبت سفارش را روز قبل یا صبح روز عرضه اعلام میکنند. در روز عرضه (چهارشنبه ۲۰ خرداد)، از ساعت ۸ صبح به بعد، سامانه معاملاتی خود را مرتب چک کنید و آماده باشید. در عرضههای اولیه، معمولاً ثبت سفارش از ساعت ۹ یا ۱۰ صبح شروع میشود و فقط چند دقیقه (گاهی ۲ تا ۵ دقیقه) فرصت دارید. تأخیر نکنید. توصیه میشود قیمتی نزدیک به میانگین دامنه یا کمی بالاتر (مثلاً ۲۶۵۰ تا ۲۷۰۰ ریال) پیشنهاد دهید تا شانس تخصیص شما افزایش یابد.