آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
اتحادیه آرایشگران مردانه تهران پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی تعرفه خدمات آرایشگاهی را برای سال جدید ارائه کرده است. اگر این پیشنهاد به تصویب برسد، هزینه اصلاح معمولی مردانه به حدود ۴۲۰ هزار تومان افزایش مییابد. علی نظر علیزاده، نایبرئیس اول اتحادیه آرایشگران مردانه تهران، با اعلام این خبر گفت که تعرفه رسمی خدمات آرایشگاهی برای سال جدید هنوز به تصویب نهایی نرسیده است. اتحادیه پیشنهاد خود را ارائه کرده و منتظر تأیید نهادهای نظارتی است. در نرخنامه سال گذشته، هزینه اصلاح معمولی مردانه ۲۷۰ هزار تومان و هزینه اصلاح صورت (اصلاح ریش و سبیل) ۱۰۰ هزار تومان تعیین شده بود. با اعمال افزایش ۶۰ درصدی، این نرخها به ترتیب به حدود ۴۲۰ هزار تومان و ۱۶۰ هزار تومان خواهد رسید.
به گفته علیزاده، اتحادیه به آرایشگران حق میدهد که افزایش نرخ داشته باشند، زیرا قیمت مواد مصرفی (مانند ژل، ماسک، رنگ مو، و...) مدام در حال افزایش است. او تأکید کرد که نمیتوان به آرایشگران گفت «صبر کنید». اتحادیه آرایشگران سالی یک بار نرخ خدمات را اعلام میکند، در حالی که قیمت اقلام مصرفی بیش از ده بار در سال گران میشود. این ناهماهنگی، فشار مالی زیادی را به آرایشگران وارد میکند. آرایشگران با هزینههای واقعی مانند اجاره مغازه، قبوض (آب، برق، گاز، تلفن)، مالیات و بیمه مواجه هستند. آنها نمیتوانند منتظر بروکراسی اداری برای تأمین هزینههای خود بمانند.
در سالهای اخیر، هزینه خدمات آرایشگاهی به دلیل افزایش نرخ تورم و هزینههای جاری، بارها افزایش یافته است. بسیاری از مشتریان نسبت به این افزایشها انتقاد دارند، اما آرایشگران معتقدند که این افزایشها ضروری و متناسب با هزینههاست. هنوز مشخص نیست که این پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی توسط اتحادیه و نهادهای نظارتی تصویب خواهد شد یا خیر. اما با توجه به فشارهای اقتصادی موجود، به نظر میرسد که افزایش تعرفه اجتنابناپذیر است.
تحلیل پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی و مقایسه با سال گذشته
پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی تعرفه خدمات آرایشگاهی مردانه، یکی از بالاترین نرخهای افزایش در سالهای اخیر است. برای درک بزرگی این افزایش، باید به نرخهای سال گذشته نگاه کرد: هزینه اصلاح معمولی مردانه ۲۷۰ هزار تومان بود و اصلاح صورت ۱۰۰ هزار تومان. اگر این پیشنهاد تصویب شود، هزینه اصلاح معمولی به ۴۲۰ هزار تومان و هزینه اصلاح صورت به ۱۶۰ هزار تومان خواهد رسید. یعنی یک خانواده باید ماهانه (اگر مرد خانواده ماهی ۲ بار به آرایشگاه برود) حدود ۸۴۰ هزار تومان فقط بابت اصلاح مو و ریش هزینه کند.
اما آرایشگران استدلال میکنند که این افزایش نه تنها منصفانه، بلکه ضروری است. چرا؟
- اولین دلیل، «تورم افسارگسیخته» در ایران است. نرخ تورم سالانه (طبق آمار رسمی) حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد است. بنابراین افزایش ۶۰ درصدی تعرفه، تنها حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از نرخ تورم بالاتر است.
- دومین دلیل، «افزایش قیمت مواد مصرفی» است. ژل، ماسک، رنگ مو، کرمهای اصلاح، الکل، پنبه، حوله یکبار مصرف، و... همه این اقلام در طول یک سال چندین بار گران شدهاند. اتحادیه میگوید قیمت این اقلام بیش از ده بار در سال افزایش مییابد، در حالی که تعرفه فقط یک بار در سال تغییر میکند.
از سوی دیگر، منتقدان میگویند که افزایش ۶۰ درصدی در یک مرحله، فشار زیادی به مشتریان (به ویژه دهکهای پایین و متوسط جامعه) وارد میکند. بسیاری از مردان مجبورند به دلیل هزینههای بالا، فاصله بین دو بار مراجعه به آرایشگاه را افزایش دهند (مثلاً از هر دو هفته یک بار به هر سه هفته یک بار) که این خود به معنی کاهش درآمد آرایشگران است. تعادل بین نیاز آرایشگران و توان اقتصادی مشتریان، سخت است.
توجیه اقتصادی آرایشگران و هزینههای واقعی
آرایشگران مردانه تهران با هزینههای واقعی و روزافزونی مواجه هستند که آن ها را مجبور به درخواست افزایش تعرفه میکند:
- اولین هزینه، «اجاره مغازه» است. نرخ اجاره در تهران (به ویژه در مناطق پرتردد و مرکزی) در سالهای اخیر چندین برابر شده است. بسیاری از آرایشگران مجبورند ۳۰ تا ۵۰ درصد از درآمد ماهانه خود را صرف اجاره کنند.
- هزینه دوم، «قبوض آب، برق، گاز و تلفن» است. تعرفههای آب، برق و گاز برای مشاغل (بر خلاف مصارف خانگی) به صورت پلکانی و بسیار گران است. یک آرایشگاه کوچک ممکن است ماهانه ۵ تا ۱۰ میلیون تومان قبض بپردازد.
- هزینه سوم، «مالیات و بیمه» است. آرایشگاهها مشمول مالیات بر ارزش افزوده (۹ درصد) و مالیات بر درآمد هستند. همچنین آرایشگران موظفند حق بیمه کارکنان خود (اگر داشته باشند) و بیمه بازنشستگی خود را پرداخت کنند. این هزینهها سالانه افزایش مییابد.
- هزینه چهارم، «مواد مصرفی» است که قبلاً به آن اشاره شد. مواد مصرفی آرایشگاهها عمدتاً وارداتی (از ترکیه، چین و اروپا) هستند و با افزایش نرخ دلار، قیمت آنها سر به فلک کشیده است.
- هزینه پنجم، «دستمزد کارکنان» است. یک آرایشگاه معمولی حداقل به یک پیرایشگر (خود مالک یا کارمند) و یک کمک نیاز دارد. دستمزد کارکنان (بر اساس مصوبه شورای عالی کار) هر ساله افزایش مییابد.
در مجموع، آرایشگران معتقدند که اگر تعرفه به اندازه کافی افزایش نیابد، مجبور به تعطیلی یا کاهش کیفیت خدمات (استفاده از مواد بیکیفیت) خواهند شد. آنها میگویند که نمیتوانند با زیان کار کنند.
مقایسه با سایر اصناف و نرخ تورم عمومی
پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی تعرفه آرایشگاههای مردانه را باید در مقایسه با سایر اصناف و نرخ تورم عمومی ارزیابی کرد. در سال ۱۴۰۵، بسیاری از اصناف (نانواییها، قصابیها، میوه فروشیها، تعمیرگاههای خودرو، و...) نیز افزایش قیمت داشتهاند. میانگین افزایش قیمت کالاها و خدمات در شش ماهه اول سال بین ۳۰ تا ۵۰ درصد بوده است. بنابراین افزایش ۶۰ درصدی آرایشگاهها کمی بالاتر از میانگین است، اما نه به میزان قابل توجهی.
از سوی دیگر، خدمات آرایشگاهی یک «کالای لوکس» نیست، بلکه یک «خدمت ضروری» محسوب میشود. مردان (و همچنین زنان) ناچارند به طور منظم (حداقل ماهی یک یا دو بار) موها و ریش خود را اصلاح کنند. بنابراین افزایش تعرفه، برخلاف افزایش قیمت تلویزیون یا خودرو، نمیتواند منجر به کاهش تقاضا شود (زیرا مردم چارهای جز استفاده از این خدمت ندارند). این یعنی تقاضا «کشش قیمتی پایینی» دارد و آرایشگران میتوانند قیمت را بدون ترس از دست دادن مشتریان افزایش دهند.
با این حال، آرایشگران باید مراقب باشند که قیمتهای آن ها از توان مشتریان (به ویژه در مناطق کمدرآمد) فراتر نرود. در غیر این صورت، احتمالاً شاهد دو پدیده خواهیم بود:
- اول، افزایش آرایشگاههای غیرمجاز و زیرزمینی (که بدون مجوز و مالیات کار میکنند و قیمتهای پایینتری دارند).
- دوم، افزایش خدمات خانگی (آرایشگرانی که به منزل مشتری میروند).
هر دو پدیده، به ضرر آرایشگاههای قانونی و مالیاتدهنده است.
فرآیند تصویب تعرفه و نقش اتحادیه و نهادهای نظارتی
تعرفه خدمات آرایشگاهی مردانه در تهران توسط «اتحادیه آرایشگران مردانه تهران» (که یک نهاد صنفی است) پیشنهاد و سپس برای تأیید به «اتاق اصناف تهران» و «سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران» ارسال میشود. همچنین «سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان» نیز در این فرآیند نقش نظارتی دارد. هدف از این فرآیند چند لایه، جلوگیری از افزایش خودسرانه قیمتها و حمایت از حقوق مصرفکنندگان است.
نایب رئیس اول اتحادیه آرایشگران مردانه تهران (علی نظر علیزاده) تأکید کرده است که تعرفه جدید هنوز به تصویب نهایی نرسیده است. این یعنی ممکن است پس از بررسی، نرخ نهایی کمتر از ۶۰ درصد (مثلاً ۴۰ یا ۵۰ درصد) تعیین شود. نهادهای نظارتی معمولاً به موارد زیر توجه میکنند: اول، «نرخ تورم اعلام شده توسط بانک مرکزی». دوم، «نرخ افزایش قیمت مواد مصرفی مشابه در بازار». سوم، «توان اقتصادی مشتریان» (به ویژه در شرایط رکود اقتصادی). چهارم، «مقایسه نرخ تهران با سایر کلانشهرها».
همچنین ممکن است اتحادیه پیشنهاد افزایش پلکانی بدهد (مثلاً ۳۰ درصد از خرداد و ۳۰ درصد دیگر از مهرماه) تا شوک کمتری به مشتریان وارد شود. در سالهای گذشته، چنین روشی گاهی اجرا شده است. زمان دقیق تصویب نرخ جدید مشخص نیست، اما معمولاً این فرآیند چند هفته تا چند ماه طول میکشد. آرایشگران نمیتوانند تا زمان تصویب، نرخ جدید را اعمال کنند (این کار تخلف صنفی است و جریمه دارد). بنابراین، آنها همچنان با نرخهای سال گذشته (که دیگر به صرفه نیست) کار میکنند.
چشمانداز آینده و توصیهها به آرایشگران و مشتریان
با توجه به پیشنهاد افزایش ۶۰ درصدی و عدم قطعیت تصویب، هم آرایشگران و هم مشتریان باید خود را برای چند سناریو آماده کنند.
-
سناریوی اول (خوشبینانه)
نهادهای نظارتی افزایش ۴۰ تا ۵۰ درصدی را تصویب میکنند. در این صورت، هزینه اصلاح معمولی حدود ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان میشود. این هنوز افزایش قابل توجهی است، اما کمتر از پیشنهاد اولیه است. آرایشگران نیز مقداری از فشار هزینههای خود را کاهش میدهند.
-
سناریوی دوم (بدبینانه)
نهادهای نظارتی افزایش ۶۰ درصدی را تصویب میکنند (به دلیل فشار اتحادیه یا تورم بالا). در این صورت، اصلاح معمولی ۴۲۰ هزار تومان میشود. این نرخ ممکن است باعث کاهش تعداد مشتریان (به ویژه در مناطق کمدرآمد) شود. برخی آرایشگاهها مجبور میشوند تخفیفهای فصلی بدهند یا طرحهای اشتراکی (مثلاً ۵ بار مراجعه با ۱۰ درصد تخفیف) ارائه دهند.
-
سناریوی سوم (متوسط)
تصویب به تعویق میافتد و ماهها آرایشگران با نرخ سال گذشته کار میکنند و متحمل زیان میشوند. در این صورت، ممکن است شاهد افزایش آرایشگاههای غیرمجاز و کاهش کیفیت خدمات (به دلیل استفاده از مواد بیکیفیت) باشیم.
توصیه به آرایشگران
علاوه بر انتظار برای تصویب تعرفه جدید، به دنبال راهکارهای کاهش هزینه باشید. مثلاً با خرید عمده مواد مصرفی، هزینه واحد را کاهش دهید. از انرژیهای تجدیدپذیر (نیروگاه خورشیدی روی پشت بام) برای تأمین برق استفاده کنید. با سایر آرایشگران همکار، مواد مصرفی را به صورت اشتراکی تهیه کنید. کیفیت خدمات را حفظ کنید تا مشتری خود را از دست ندهید.
توصیه به مشتریان
صبور باشید و با آرایشگر خود مهربان باشید. آن ها هم مانند شما تحت فشار اقتصادی هستند. اگر میتوانید، فاصله بین دو بار مراجعه را افزایش دهید (مثلاً از هر دو هفته به هر سه هفته). از آرایشگاههای غیرمجاز و زیرزمینی استفاده نکنید، زیرا نه کیفیت کار تضمین شده است و نه بهداشت رعایت میشود. به آرایشگر قانونی و با مجوز اعتماد کنید. خبرهای تکمیلی درباره نرخ نهایی را از رسانههای رسمی (اتحادیه آرایشگران، اتاق اصناف، و خبرگزاریهای معتبر) پیگیری کنید.