آسیانیوز ایران؛ سرويس اجتماعی:
با نزدیک شدن به پایان سال تحصیلی جاری، زمان ثبتنام سرویس مدارس برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ فرا رسیده است. اولیای دانشآموزانی که فرزندانشان به سرویس حملونقل نیاز دارند، باید هر چه سریعتر اقدام کنند. ثبتنام سرویس مدارس از طریق سامانه «پایش ناوگان دانشآموزی» با نام اختصاری «سپند» انجام میشود. والدین به مدت یک ماه فرصت دارند تا درخواست خود را در این سامانه ثبت کنند. آدرس سامانه سپند irtusepand.ir است. والدین میتوانند با مراجعه به این نشانی و وارد کردن اطلاعات دانشآموز (کد ملی، مقطع تحصیلی، آدرس مبدأ و مبدا، نوبت مدرسه و...) درخواست خود را ثبت کنند.
این سامانه توسط وزارت کشور و با همکاری پلیس راهور و وزارت آموزش و پرورش طراحی و راهاندازی شده است. هدف از راهاندازی سامانه سپند، ساماندهی ناوگان حملونقل دانشآموزی، افزایش ایمنی و کاهش تخلفات (مانند تردد خودروهای فاقد معاینه فنی و رانندگان بدون گواهینامه) است. پس از ثبت درخواست توسط والدین، سامانه به صورت خودکار، درخواست را به انجمن اولیا و مربیان مدرسه مرتبط ارسال میکند. سپس مدرسه با همکاری اتحادیه شرکتهای حملونقل، رانندگان واجد شرایط را معرفی و تخصیص میدهد.
نرخ سرویس مدارس هر ساله توسط شورای اسلامی شهر هر استان (با همکاری سازمان تاکسیرانی و اتحادیه مربوطه) تعیین میشود. والدین میتوانند نرخ مصوب را از طریق سامانه سپند یا سایت شهرداری محل سکونت خود مشاهده کنند. مهلت ثبتنام سرویس مدارس فقط یک ماه است و پس از انقضای این مهلت، سامانه بسته میشود و والدین نمیتوانند درخواست خود را ثبت کنند. بنابراین توصیه میشود والدین هر چه سریعتر اقدام کنند تا فرزندشان از نعمت سرویس ایمن و قانونی محروم نشود. والدینی که در سالهای گذشته از سرویس مدارس استفاده میکردهاند، نیازی به ثبتنام مجدد ندارند، مگر اینکه آدرس محل سکونت یا مدرسه فرزندشان تغییر کرده باشد. با این حال، توصیه میشود برای اطمینان از صحت اطلاعات، وارد سامانه شده و درخواست خود را بررسی کنند.
نحوه ثبتنام و مدارک مورد نیاز
- والدین برای ثبتنام سرویس مدارس در سامانه سپند (irtusepand.ir) باید مدارک و اطلاعات زیر را آماده داشته باشند:
- کد ملی دانشآموز (از روی شناسنامه یا کارت ملی).
- کد پستی مدرسه (از روی نامه ابلاغی مدرسه یا سایت مدرسه).
- مقطع تحصیلی (پیشدبستانی، ابتدایی، متوسطه اول، متوسطه دوم، استثنایی).
- نوبت مدرسه (صبح، عصر، یک نوبته).
- آدرس دقیق مبدأ (محل سکونت) و مقصد (مدرسه).
مراحل ثبتنام به صورت گام به گام:
۱) وارد سایت irtusepand.ir شوید.
۲) گزینه «ثبت درخواست جدید» را انتخاب کنید.
۳) کد ملی دانشآموز و کد پستی مدرسه را وارد کنید.
۴) اطلاعات خواسته شده (مقطع، نوبت، آدرس مبدأ و مقصد) را تکمیل کنید.
۵) شماره تلفن همراه خود را وارد کنید (برای دریافت پیامک تأیید).
۶) درخواست را نهایی کنید.
پس از ثبت درخواست، یک پیامک تأیید برای شما ارسال میشود. حدود ۲ تا ۴ هفته بعد (پس از بررسی توسط مدرسه و اتحادیه)، نتیجه تخصیص (نام راننده، نوع خودرو، و نرخ نهایی) از طریق پیامک به شما اعلام میگردد. والدینی که به اینترنت دسترسی ندارند یا در استفاده از سامانه مشکل دارند، میتوانند به مدرسه محل تحصیل فرزندشان مراجعه کنند تا مسئولان مدرسه (یا اولیا و مربیان) به آنها در ثبتنام کمک کنند.
اهمیت سامانه سپند و مزایای آن نسبت به روش سنتی
قبل از راهاندازی سامانه سپند (حدود سال ۱۳۹۹)، ثبتنام سرویس مدارس به صورت سنتی و با واسطهگری بچهها انجام میشد. والدین باید به صورت حضوری با رانندهها (که اغلب ناشناس بودند) مذاکره میکردند و هیچ تضمینی برای ایمنی و قانونی بودن سرویس وجود نداشت. این روش مشکلات زیر را داشت:
- رانندگان فاقد صلاحیت: بسیاری از رانندگان بدون گواهینامه پایه یک (برای سرویس مدرسه) یا حتی بدون معاینه فنی خودرو بودند.
- عدم شفافیت قیمت: نرخها سلیقهای و غیرمصوب بود و والدین جرأت اعتراض نداشتند.
- اتلاف وقت: والدین ساعتها در مدارس منتظر میماندند تا رانندهای پیدا کنند.
سامانه سپند این مشکلات را حل کرده است:
رانندگان تأیید صلاحیت شده: تمام رانندگان ثبتنام شده در سامانه سپند، توسط پلیس راهور و سازمان تاکسیرانی بررسی و تأیید صلاحیت شدهاند. آنها دارای گواهینامه پایه یک، کارت سلامت و خودروی دارای معاینه فنی معتبر هستند.
- نرخ مصوب: قیمت سرویس توسط شورای اسلامی شهر هر استان تعیین میشود و شفاف است. والدین میتوانند در صورت اعتراض، به سازمان تاکسیرانی شکایت کنند.
- پوشش بیمه: تمام خودروهای سرویس مدارس تحت پوشش بیمه مسئولیت مدنی و بیمه سرنشین هستند. در صورت وقوع حادثه، خسارت به دانشآموزان پرداخت میشود.
با این حال، سامانه سپند هنوز در برخی مناطق (به ویژه مناطق روستایی) با مشکل پوشش ضعیف اینترنت یا عدم آشنایی والدین با سامانه مواجه است.
حقوق و وظایف والدین و رانندگان سرویس
وظایف والدین
- ثبتنام به موقع (حداکثر تا یک ماه پس از اعلام). تأخیر در ثبتنام ممکن است منجر به عدم تخصیص سرویس شود.
- پرداخت به موقع شهریه (معمولاً به صورت ماهانه و نقدی به راننده). تأخیر در پرداخت ممکن است منجر به قطع سرویس شود.
- آموزش قوانین سوار و پیاده شدن به فرزندان (مثلاً منتظر ماندن پشت خط زرد و سوار نشدن قبل از توقف کامل خودرو).
- احترام به راننده و خودداری از برخوردهای توهینآمیز.
وظایف رانندگان سرویس
- رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی (سرعت مجاز، نبستن کمربند ایمنی، عدم استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی).
- عدم مصرف دخانیات در داخل خودرو.
- سوار و پیاده کردن دانشآموزان فقط در نقاط تعیین شده و ایمن.
- رفتار محترمانه با دانشآموزان و والدین.
- ارائه فاکتور ماهانه و درج مبلغ دقیق شهریه.
حقوق والدین
- در صورت بروز هرگونه تخلف (رانندگی خطرناک، تأخیرهای مکرر، عدم رعایت بهداشت خودرو) از راننده، والدین میتوانند به سامانه سپند یا سازمان تاکسیرانی شکایت کنند.
- در صورت اثبات تخلف، راننده جریمه میشود و ممکن است از لیست سرویس مدارس حذف گردد.
چشمانداز آینده و مشکلات سامانه سپند
سامانه سپند در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است. در سال ۱۴۰۴، بیش از ۱.۵ میلیون دانشآموز از طریق این سامانه ثبتنام کردهاند و بیش از ۸۰,۰۰۰ راننده مجاز در آن عضو هستند. با این حال، مشکلات زیر همچنان پابرجاست:
۱) تأخیر در تخصیص سرویس
در برخی مناطق، به دلیل کمبود راننده، تخصیص سرویس تا مهر ماه (شروع مدارس) طول میکشد. والدین مجبورند هفتههای اول سال تحصیلی را بدون سرویس سپری کنند.
۲) نبود سامانه یکپارچه برای پرداخت الکترونیک
هنوز والدین نمیتوانند شهریه سرویس را به صورت آنلاین (کارت به کارت) پرداخت کنند و مجبور به پرداخت نقدی به راننده هستند. این موضوع باعث نارضایتی والدین و همچنین امکان فرار مالیاتی رانندگان میشود.
۳) کمبود راننده در مناطق حومه شهری و روستایی
رانندگان ترجیح میدهند در مراکز شهرها کار کنند (به دلیل مسیرهای کوتاهتر و درآمد بیشتر). مناطق حومه با کمبود شدید راننده مواجه هستند.
راهکارهای پیشنهادی
- افزایش نرخ سرویس در مناطق محروم (با پرداخت یارانه دولتی) برای جذب راننده.
- راهاندازی سامانه پرداخت الکترونیک (اپلیکیشن موبایل) مشابه تاکسیهای اینترنتی.
- اعطای تسهیلات بانکی به رانندگان برای تعویض خودروهای فرسوده.
- والدین برای رفع مشکلات خود میتوانند با شماره ۱۸۸۸ (سامانه پاسخگویی سازمان تاکسیرانی) تماس بگیرند یا از طریق سایت سپند (irtusepand.ir) درخواست پیگیری ثبت کنند.