آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
تاریخ یوتیوب ورق خورد. جیمی دونالدسون، ملقب به «آقای بیست» (MrBeast)، رسماً به اولین کریتور فردی در تاریخ این پلتفرم تبدیل شد که از مرز ۵۰۰ میلیون مشترک عبور کرده است. رقمی که او را در جایگاهی کاملاً بیرقیب در دنیای تولید محتوا قرار میدهد. این دستاورد نه تنها در یوتیوب، بلکه در کل تاریخ رسانههای اجتماعی بیسابقه است. حتی بزرگترین سلبریتیهای جهان (مانند تیلور سوئیفت، کریستیانو رونالدو و دواین جانسون) چنین آماری ندارند.
آقای بیست که در سال ۲۰۱۲ و در سن ۱۳ سالگی اولین ویدیوی خود را در یوتیوب منتشر کرد، حالا پس از ۱۳ سال به این رکورد دست یافته است. او در این مسیر، سبک جدیدی از تولید محتوا (کلیکبیت انسانی، چالشهای بزرگ و هدیههای میلیاردی) را خلق کرد. کانال اصلی آقای بیست (MrBeast) بیش از ۵۰۰ میلیون مشترک دارد و ویدیوهای او به طور میانگین بیش از ۱۰۰ میلیون بازدید دریافت میکنند. برخی از ویدیوهای او (مانند «آخرین نفری که دستش را بردارد، ۵۰۰ هزار دلار میگیرد») بیش از ۱ میلیارد بازدید داشته است.
آقای بیست فقط یک یوتیوبر نیست؛ او یک «امپراتور رسانهای» است. او صاحب چندین کانال جانبی (مانند MrBeast Gaming، MrBeast Shorts و Beast Philanthropy) است که مجموع مشترکان آنها به بیش از ۷۰۰ میلیون نفر میرسد. او همچنین بنیانگذار «آقای بیست بار» (MrBeast Burger) و «فستفستز» (Feastables) است؛ دو برند که میلیونها دلار فروش داشتهاند. علاوه بر این، او در سال ۲۰۲۴ پلتفرم استریمینگ خود (به نام «نایت مدیا») را راهاندازی کرد. سبک محتوای آقای بیست مبتنی بر «کلیکبیت مثبت» است. او به جای استفاده از عناوین فریبنده، از عناوین هیجانانگیز اما واقعی استفاده میکند. معروف است که تمام درآمد تبلیغاتی خود را صرف ساخت ویدیوهای بزرگتر و خیریه میکند. آقای بیست در واکنش به این رکورد در توییتر نوشت: «از تک تک شما که من را دنبال کردید، بینهایت سپاسگزارم. این باورنکردنی است. اما این فقط شروع است. من قول میدهم ویدیوهای بزرگتر و بهتری بسازم.»
دستاورد ۵۰۰ میلیون مشترک؛ رقمی بیسابقه
۵۰۰ میلیون مشترک برای یک کانال انفرادی در یوتیوب، رقمی تقریباً غیرقابل باور است. برای درک ابعاد این رکورد، کافی است با سایر سلبریتیها مقایسه کنیم:
- تیلور سویفت (خواننده معروف): حدود ۶۰ میلیون مشترک.
- کریستیانو رونالدو (فوتبالیست): حدود ۶۰ میلیون مشترک.
- دواین جانسون (بازیگر): حدود ۵۰ میلیون مشترک.
- میانگین مشترکان یک کانال خبری بزرگ (مانند CNN یا BBC): ۱۵ تا ۲۰ میلیون مشترک.
یعنی آقای بیست بیش از ۸ برابر تیلور سویفت مشترک دارد! رقمی که نشان میدهد مخاطبان یوتیوب به سمت محتوای «سرگرمیساز» (Entertainment) و «تعاملی» (Interactive) جذب میشوند تا محتوای «سنتی» (Traditional). این رکورد همچنین نشان میدهد که «الگوریتم یوتیوب» به شدت از کانالهایی که نرخ تعامل بالایی دارند (Like، Comment، Share) حمایت میکند. ویدیوهای آقای بیست به طور میانگین ۱۰ میلیون لایک و ۲۰۰ هزار کامنت دریافت میکنند. این تعامل بالا، سیگنالی قوی به الگوریتم است که «این محتوا را به همه نشان بده».
سبک منحصربهفرد آقای بیست؛ کلیکبیت مثبت و خیریه
بر خلاف بسیاری از یوتیوبرهایی که از «کلیکبیت منفی» (عناوین فریبنده و گمراهکننده) استفاده میکنند، آقای بیست از «کلیکبیت مثبت» استفاده میکند. یعنی عنوان ویدیو هیجانانگیز است، اما کاملاً واقعی است. مثلاً ویدیویی با عنوان «آخرین نفری که دستش را بردارد، ۵۰۰ هزار دلار میگیرد» دقیقاً همان چیزی است که در ویدیو اتفاق میافتد. این سبک، اعتماد مخاطب را جلب میکند و باعث میشود آنها نه تنها ویدیو را ببینند، بلکه آن را برای دوستان خود نیز ارسال کنند.
«مهربانی» و «بخشش» عنصر کلیدی دیگر موفقیت آقای بیست است. او صدها ویدیو ساخته که در آنها پول نقد، خودرو، خانه و حتی یک جزیره به افراد نیازمند هدیه داده است. این ویدیوها نه تنها سرگرمکننده هستند، بلکه احساس خوبی به مخاطب منتقل میکنند. مخاطب با دیدن شادی افراد نیازمند، حس خوبی پیدا میکند و این حس خوب را با دیگران به اشتراک میگذارد. آقای بیست همچنین یک کانال اختصاصی برای خیریه به نام «Beast Philanthropy» دارد. درآمد تبلیغاتی این کانال (و همچنین بخشی از درآمد شخصی او) صرف کمک به نیازمندان در سراسر جهان میشود. این رویکرد، تصویر آقای بیست را از یک «یوتیوبر تیتراژ» به یک «نیکوکار جهانی» تبدیل کرده است.
امپراتوری رسانهای آقای بیست (چندکاناله و برندینگ)
آقای بیست یک «امپراتوری رسانهای» چندلایه ساخته است. او صاحب ۶ کانال فعال در یوتیوب است:
- MrBeast (اصلی): ۵۰۰ میلیون مشترک (محتوا اصلی: چالشها و ویدیوهای بزرگ).
- MrBeast Gaming: ۴۰ میلیون مشترک (گیمینگ).
- MrBeast Shorts: ۳۵ میلیون مشترک (ویدیوهای کوتاه).
- Beast Reacts: ۳۰ میلیون مشترک (واکنش به ویدیوهای دیگران).
- Beast Philanthropy: ۱۵ میلیون مشترک (خیریه).
- MrBeast 2: ۱۰ میلیون مشترک (پشت صحنه و بلاپر).
مجموع مشترکان این کانالها بیش از ۶۳۰ میلیون نفر است. این استراتژی «چندکاناله» (Multi-channel) به آقای بیست اجازه میدهد که مخاطبان مختلف را هدف قرار دهد و وابستگی خود را به یک کانال کاهش دهد. اگر کانال اصلی به هر دلیلی (مثلاً تغییر الگوریتم) دچار افت شود، کانالهای دیگر همچنان درآمدزا هستند. علاوه بر یوتیوب، آقای بیست برندهای تجاری خود را نیز دارد. «MrBeast Burger» (رستوران زنجیرهای) و «Feastables» (شکلات و تنقلات) میلیونها دلار فروش داشتهاند. او همچنین در سال ۲۰۲۴ پلتفرم استریمینگ خود (Night Media) را راهاندازی کرد تا وابستگی خود به یوتیوب را کاهش دهد. این یک حرکت هوشمندانه برای مقابله با تغییرات احتمالی الگوریتم و سیاستهای یوتیوب است.
نقدها و چالشهای پیش روی آقای بیست
- با وجود موفقیتهای عظیم، آقای بیست بدون انتقاد نبوده است. برخی منتقدان معتقدند که ویدیوهای او «واقعی نیستند» و بسیاری از صحنهها از پیش طراحی شدهاند (سناریو محور هستند). همچنین برخی از ویدیوهای چالشبرانگیز او (مانند «حبس در یک اتاق برای ۱۰۰ روز») با انتقاد فعالان حقوق کودکان مواجه شده است (آیا تحمل ۱۰۰ روز زندانی شدن برای یک فرد بزرگسال نیز خطرناک نیست؟).
- چالش دیگر، «فرسودگی شغلی» (Burnout) است. آقای بیست به طور میانگین هفتهای ۵۰ تا ۶۰ ساعت کار میکند تا محتوای جدید تولید کند. این فشار کاری میتواند به سلامت جسمی و روانی او آسیب بزند. او قبلاً در مصاحبهای اعتراف کرده بود که به دلیل استرس زیاد، چندین بار به مرز فروپاشی روانی نزدیک شده است.
- آخرین چالش، «وابستگی به یوتیوب» است. اگرچه آقای بیست پلتفرم استریمینگ خود را راهاندازی کرده، اما همچنان ۹۰ درصد درآمد و مخاطبان خود را از یوتیوب تأمین میکند. اگر یوتیوب تغییرات اساسی در الگوریتم خود ایجاد کند (مثلاً محتوای او را برای مخاطبان توصیه نکند)، امپراتوری او میتواند با بحران مواجه شود. بنابراین، تنوعبخشی به منابع درآمد و مخاطب (مانند راهاندازی پلتفرم خود و سرمایهگذاری در برندهای تجاری) ضروری است.
چشمانداز آینده؛ نقطه اوج یا تازه آغاز راه؟
آیا آقای بیست میتواند به ۱ میلیارد مشترک برسد؟ از نظر ریاضی، بله (زمین ۸ میلیارد نفر جمعیت دارد). اما از نظر عملی، بسیار دشوار است. رشد مشترکان با کاهش نرخ مواجه میشود (لگاریتمی). رسیدن از ۰ به ۵۰۰ میلیون مشترک، ۱۳ سال طول کشید. رسیدن از ۵۰۰ میلیون به ۱ میلیارد احتمالاً بیش از ۲۰ سال طول میکشد (یا هرگز اتفاق نمیافتد). چشمانداز آینده آقای بیست شامل موارد زیر است:
- توسعه پلتفرم استریمینگ خود (Night Media): اگر او بتواند حداقل ۱۰ درصد از مخاطبان یوتیوب خود را به این پلتفرم منتقل کند (۵۰ میلیون کاربر فعال ماهانه)، میتواند مستقل از یوتیوب درآمدزایی کند.
- تولید محتوا برای نسل جدید (آلفا): مخاطبان امروز آقای بیست عمدتاً از نسل Z (۱۴-۲۵ سال) هستند. او باید محتوایی برای نسل آلفا (کودکان متولد ۲۰۱۰ به بعد) نیز تولید کند تا در ۱۰سال آینده نیز محبوب بماند.
- ورود به سینما و تلویزیون: شایعاتی وجود دارد که آقای بیست در حال مذاکره با نتفلیکس و آمازون برای ساخت یک مجموعه تلویزیونی واقعیتنمای (Reality Show) است. این میتواند اوج حرفه او باشد.
قطعاً آقای بیست قصد توقف ندارد. او در واکنش به رکورد ۵۰۰ میلیون مشترک گفت: «این فقط شروع است». انتظار میرود در سالهای آینده، ویدیوهای بزرگتر، جسورانهتر و تأثیرگذارتری از او ببینیم.