آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
سازمان هواشناسی کشور از ناپایداری جوی در نوار شمالی کشور خبر داد. بر اساس این گزارش، امروز (دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵) و فردا (سهشنبه ۲۶ خرداد) در ۸ استان، شاهد رگبار باران، رعد و برق و وزش باد شدید خواهیم بود. استانهای درگیر این ناپایداری عبارتند از: آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، استانهای ساحلی خزر (گیلان، مازندران، گلستان)، خراسان شمالی، شمال خراسان رضوی و ارتفاعات رشته کوه البرز. در این مناطق، در ساعات بعدازظهر (زمان اوج گرمایش سطح زمین)، رگبار و رعد و برق، وزش باد شدید موقت و گاهی خیزش گرد و خاک پیشبینی میشود. شدت بارشها در آذربایجان شرقی و اردبیل بیشتر از سایر مناطق است. این شرایط جوی تا روز چهارشنبه (۲۷ خرداد) در شمال شرق (خراسان شمالی، شمال خراسان رضوی)، ارتفاعات مازندران و گلستان تداوم خواهد داشت. روز پنجشنبه (۲۸ خرداد) نیز در برخی نقاط شمال غرب، استانهای ساحلی خزر و جنوب سیستان و بلوچستان بارش پیشبینی میشود.
مسافران و ساکنان این مناطق باید برای مواجهه با تغییرات ناگهانی جوی آماده باشند. رعد و برق میتواند برای کوهنوردان و طبیعتگردان بسیار خطرناک باشد. کوهنوردان از صعود به ارتفاعات جداً خودداری کنند. رانندگانی که قصد تردد در جادههای کوهستانی شمال غرب (جاده تبریز-اردبیل، تبریز-زنجان) و جادههای شمال کشور (چالوس، هراز، فیروزکوه) را دارند، باید احتیاط بیشتری به خرج دهند. لغزندگی جاده، کاهش شعاع دید و احتمال ریزش سنگ از خطرات این جادهها در شرایط بارانی است. در شمال شرق، شرق و دامنههای جنوبی البرز شرقی (و تا روز چهارشنبه در دامنههای جنوبی البرز مرکزی و بخشهایی از مرکز کشور)، در برخی ساعات وزش باد شدید موقت و گاهی گرد و خاک پیشبینی میشود. بیماران تنفسی، سالمندان و کودکان در این مناطق از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند. سازمان هواشناسی به کشاورزان و باغداران مناطق شمالی توصیه کرده است که نسبت به محافظت از محصولات خود در برابر بارش تگرگ (در صورت وقوع) اقدام کنند. همچنین دامداران از چرای دام در مناطق مرتفع و حاشیه مسیلها خودداری نمایند.
تحلیل سینوپتیکی سامانه بارشی (امواج میانی جو)
سامانه بارشی که از امروز وارد نوار شمالی کشور شده است، از نوع «امواج میانی جو» (Mid-level waves) است. این امواج که در ترازهای میانی جو (ارتفاع ۵ تا ۱۰ کیلومتر) شکل میگیرند، با رطوبت دریای خزر و ارتفاعات البرز برخورد کرده و ابرهای کومولونیمبوس (ابرهای بارانزای عمودی) ایجاد میکنند. این ابرها قادر به تولید بارشهای ناگهانی و سنگین (رگباری)، رعد و برق، صاعقه و گاهی تگرگ هستند. شدت بارش در استانهای آذربایجان شرقی و اردبیل بیشتر از سایر مناطق است. دلیل این امر، «اثر کوهستانی» (Orographic effect) است. ارتفاعات سبلان (در اردبیل) و سهند (در آذربایجان شرقی) باعث میشوند هوای مرطوب به سمت بالا صعود کند و ابرها تقویت شوند. در نتیجه، بارش در دامنههای شرقی و جنوب شرقی این کوهها شدیدتر است. پیشبینی میشود در مناطق مستعد، در مدت کوتاه (۲ تا ۳ ساعت) بین ۲۰ تا ۴۰ میلیمتر باران ببارد که برای جاری شدن روانآب و آبگرفتگی معابر کافی است. شهرهای تبریز، اردبیل، رشت، ساری، گرگان، بجنورد و مشهد در معرض خطر هستند.
تحلیل مخاطرات جانبی (رعد و برق، تگرگ، لغزندگی جاده، گرد و خاک)
-
رعد و برق
رعد و برق یکی از مخاطرات اصلی این سامانه است. هر رعد و برق یک تخلیه الکتریکی عظیم بین ابر و زمین است که میتواند باعث صاعقه زدگی افراد، آتشسوزی در مناطق جنگلی و مراتع، و اختلال در تجهیزات الکترونیکی و برق شود. در ارتفاعات البرز و آذربایجان، احتمال رعد و برق بیشتر است. کوهنوردان باید از صعود به قلهها خودداری کنند.
-
تگرگ
در مناطق مستعد (به ویژه دامنههای سبلان و سهند)، بارش تگرگ پیشبینی میشود. تگرگ میتواند خسارت سنگینی به محصولات کشاورزی (به ویژه باغات میوه)، گلخانهها و خودروهای پارک شده در فضای باز وارد کند. کشاورزان باید پوشش گلخانهها را محکم ببندند و محصولات رسیده را برداشت کنند.
-
لغزندگی جاده و گرد و خاک
بارش باران (به ویژه رگبارهای شدید) باعث لغزندگی جادهها و کاهش شعاع دید میشود. جاده تبریز-اردبیل (محور ۳۲) و جاده تبریز-زنجان (آزادراه) در معرض خطر هستند. همچنین جاده چالوس، هراز و فیروزکوه نیز لغزنده خواهند بود. در شرق کشور (خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان)، وزش باد شدید باعث خیزش گرد و خاک میشود و کاهش شعاع دید را به همراه دارد.
پیشبینی وضعیت جوی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه (تداوم ناپایداری)
- روز چهارشنبه (۲۷ خرداد)، سامانه بارشی به سمت شرق حرکت میکند. شمال شرق (خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی) و ارتفاعات مازندران و گلستان درگیر رگبار و رعد و برق خواهند بود. شدت بارش در خراسان شمالی بیشتر است.
- روز پنجشنبه (۲۸ خرداد)، این سامانه در شمال غرب (آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل) و استانهای ساحلی خزر (گیلان، مازندران، گلستان) مجدداً فعال میشود. همچنین «جنوب سیستان و بلوچستان» (شهرهای چابهار، کنارک، نیکشهر) درگیر بارشهای پراکنده خواهد شد (تأثیر مانسون).
- از روز جمعه (۲۹ خرداد) به بعد، جو نسبتاً پایداری بر بیشتر مناطق کشور حاکم خواهد شد. تنها در ارتفاعات البرز، رگبارهای بعدازظهر (پراکنده) پیشبینی میشود.
تأثیر وزش باد بر مرکز و شرق کشور (تهران، اصفهان، یزد، کرمان)
در پنج روز آینده، «شمال شرق، شرق و دامنههای جنوبی البرز شرقی» (استانهای سمنان، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان) شاهد وزش باد شدید (گاهی بیش از ۶۰ کیلومتر در ساعت) خواهند بود. این بادها باعث خیزش گرد و خاک و کاهش کیفیت هوا (به ویژه در نواحی کویری) میشوند. تا روز چهارشنبه، «دامنههای جنوبی البرز مرکزی» (استانهای تهران، البرز، قزوین) و «بخشهایی از مرکز کشور» (اصفهان، قم، مرکزی) نیز تحت تأثیر وزش باد شدید قرار دارند. در تهران، وزش باد (با سرعت ۴۰ تا ۵۰ کیلومتر در ساعت) ممکن است باعث خیزش گرد و خاک محلی و کاهش کیفیت هوا (به ویژه در مناطق جنوبی و غربی) شود. بیماران تنفسی، سالمندان و کودکان در این مناطق بهتر است در ساعات اوج وزش باد (بعدازظهر و اوایل شب) از منزل خارج نشوند. در صورت خروج حتمی، از ماسک N95 استفاده کنند.
توصیههای ایمنی به مسافران، کشاورزان و دامداران
توصیه به مسافران (شمال غرب و شمال)
- از سفرهای غیرضروری در روزهای دوشنبه و سهشنبه خودداری کنید.
- اگر قصد سفر به شمال غرب یا شمال را دارید، پیش از حرکت وضعیت جادهها را از سامانه ۱۴۱ استعلام کنید.
- از توقف در حاشیه رودخانهها و مسیلها خودداری کنید (خطر سیل ناگهانی).
- همراه داشتن لباس گرم (بارانی) و زنجیر چرخ الزامی است.
توصیه به کشاورزان و باغداران
- پوشش گلخانهها و سازههای کشاورزی را محکم ببندید.
- محصولات رسیده (سبزیجات، میوهها) را قبل از وقوع تگرگ برداشت کنید.
- زنبورداران کندوهای خود را به مکان امن و مرتفع منتقل کنند.
توصیه به دامداران
- از چرای دام در مناطق مرتفع و حاشیه مسیلها خودداری کنید.
- دامها را در آغلهای سرپوشیده نگهداری کنید.
توصیه به ساکنان شهرهای بزرگ (تبریز، اردبیل، رشت، گرگان، بجنورد، مشهد، تهران، اصفهان، کرمان)
- در صورت بارش شدید، از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنید.
- خودروهای خود را در جای امن (پارکینگ سرپوشیده) پارک کنید تا از آسیب تگرگ در امان بمانند.
- در و پنجرهها ها بسته نگه دارید تا از ورود گرد و خاک جلوگیری شود.