آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
ساعت از نیمهشب به وقت تهران گذشته، که امیر قلعهنویی توی هتل تیم ملی ورقهایش را رو کرد. همان ورقهایی که هواداران ایرانی برای دیدنشان تا صبح بیدار ماندند. ترکیب اصلی ایران برای اولین بازی جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل نیوزیلند اعلام شد. و بله، سورپرایز داشت. یک سورپرایز بزرگ در خط حمله. اسم شهریار مغانلو بین ۱۱ بازیکن اصلی بود. مغانلو، مهاجم بلندبالای سپاهان که خیلیها فکر میکردند نیمکتنشین میشود، از ابتدا به میدان میرود. در کنار مهدی طارمی، آن مرد همیشگی گلزنی. و محمد محبی، بال چپ تند و تند. سه مهاجم. یعنی قلعهنویی قرار نیست محتاط شروع کند. یعنی ایران برای برد به میدان میآید، نه برای امتیازگیری محتاطانه.
اما سورپرایز فقط مغانلو نبود. آریا یوسفی، هافبک جوان و آیندهدار، در کنار سعید عزتاللهی و سامان قدوس در خط میانی قرار گرفته. این یعنی سامان قدوس دیگر آن پشت هافبک محض نیست؛ عقبتر آمده تا تیم را از عمق سازماندهی کند. و یوسفی، با آن نفوذهای بیامانش، قرار است حلقه اتصال میانه به حمله باشد. خط دفاعی اما جا نداشت برای سورپرایز. بیرانوند در دروازه، همان مرد اعتماد. شجاع خلیلزاده و علی نعمتی در قلب دفاع، با تجربه شجاع و جوانی نعمتی. رامین رضائیان در راست، میلاد محمدی در چپ. همان چهار نفری که در مقدماتی جام جهانی به خوبی جواب داده بودند. قلعهنویی نشان داد که به خط دفاعیاش اعتماد دارد.
نکته غایب بزرگ اما سردار آزمون بود. ستاره تیم ملی که در تمرینات اخیر مصدومیت جزئی داشت، روی نیمکت مینشیند. احتمالاً به عنوان گزینه تعویض طلایی. و مهدی قایدی هم نیمکتنشین است. یعنی ایران روی نیمکت، سلاحهای خطرناکی برای نیمه دوم دارد. خبر خوش دیگر، حضور دوباره سامان قدوس در ترکیب اصلی جام جهانی است. او که در جام قبلی دیر به تیم رسید و نتوانست بدرخشد، این بار از ابتدا در زمین است. او قرار است مغز متفکر میانه میدان باشد. پاسهایش به طارمی و مغانلو میتواند خط دفاع نیوزیلند را پاره کند. حالا باید منتظر ماند و دید این ترکیب هجومی که شاید جسورانهترین ترکیب ایران در سال های اخیر باشد، چه نتیجهای به همراه دارد. نیوزیلند تیم ضعیف گروه نیست. آنها بدنی سنگین دارند و در ضربات ایستگاهی خطرناکند. اما ایران با سه مهاجم و دو هافبک نفوذی، میخواهد از همان دقایق اول بازی را قفل کند. ۰۴:۳۰ صبح به وقت تهران. زنگ خطر برای نیوزیلند، زنگ بیداری برای ایرانیان.
چرا مغانلو؟ معمای مهاجم بلندبالای سپاهان
بزرگترین سوال قبل از اعلام ترکیب، هویت مهاجم کنار طارمی بود. خیلیها سردار آزمون را قطعی میدانستند، حتی با وجود مصدومیت جزیی. برخی هم به مهدی قایدی امید داشتند که در تمرینات میدرخشید. اما قلعهنویی سراغ شهریار مغانلو رفت. تصمیمی که ریشه در آنالیز حریف دارد. نیوزیلند خط دفاعی بلندبالایی دارد، با مدافعانی که در نبردهای هوایی قدرتمندند. طارمی هرچقدر هم خوب باشد، در زدن ضربات سر با مدافعی ۱۹۰ سانتیای مشکل دارد. مغانلو اما خودش ۱۸۸ سانتیست و میتواند به جنگ مدافعان نیوزیلند برود. نکته دیگر، آمادگی فوقالعاده مغانلو در لیگ بیست و پنجم بود. او برای سپاهان ۱۷ گل زده و ۵ پاس گل داده. در اردوهای تیم ملی نیز در تمرینات، یکی از آمادهترین بازیکنان بوده. قلعهنویی به آمادگی فیزیکی اهمیت زیادی میدهد و مغانلو در این شاخص نمره قبولی گرفته. همچنین او در ضربات ایستگاهی (چه در زدن گل، چه در دفع توپهای هوایی) بسیار مؤثر است. با حضور او در ترکیب، ایران روی کرنرها خطرناکتر خواهد بود. اما یک ریسک هم وجود دارد. مغانلو تجربه بازی در تورنمنتهای بزرگ را ندارد. اولین بازی جام جهانی اوست. استرس و فشار میتواند روی او تأثیر بگذارد. قلعهنویی اما این ریسک را پذیرفته. او به مغانلو اعتماد کرده و حالا نوبت مهاجم سپاهان است که جواب اعتماد را بدهد.
آریا یوسفی؛ پدیده ۲۱ ساله در معتبرترین صحنه دنیای فوتبال
اسم آریا یوسفی برای خیلی از هواداران آشناست، اما نه به اندازه عزتاللهی و قدوس. او ۲۱ سال دارد، از آکادمی سپاهان به تیم ملی رسیده، و در یک سال اخیر درخشان ظاهر شده. یوسفی یک هافبک با ویژگیهای نادر است؛ هم میتواند پاسهای عمقی بدهد، هم نفوذهای بیامان به محوطه جریمه حریف دارد. قلعهنویی از او به عنوان «دورگه شماره ۸ و ۱۰» یاد کرده. یعنی هم کارهای دفاعی میکند، هم در حمله مشارکت بالا دارد. در این ترکیب، حضور یوسفی در کنار عزتاللهی (هافبک دفاعی) و قدوس (بازی ساز)، یک مثلث متوازن میسازد. قدوس میتواند عقبتر بیاید و توپها را پخش کند، یوسفی میتواند بین خطوط حریف حرکت کند، و عزتاللهی پوشش دفاعی بدهد. این مثلث در تئوری بسیار جذاب است. در عمل اما باید دید هماهنگی این سه نفر چقدر است. نکته جالب اینکه یوسفی شماره ۲۱ را پشت کرده است. همان شمارهای که احمد نوراللهی در جام قبلی داشت. شاید یک نشانه. نوراللهی در آن جام درخشان بود، اما بعد از جام از تیم ملی دور شد. یوسفی حالا فرصت دارد جای خالی او را پر کند و شاید فراتر از او ظاهر شود.
سامان قدوس در نقش جدید؛ هافبک عمقی، نه شماره ۱۰
بزرگترین تغییر تاکتیکی در این ترکیب، جایگاه سامان قدوس است. او در تیم ملی معمولاً به عنوان هافبک هجومی یا وینگر راست بازی میکرد. اما در این بازی، قلعهنویی او را در کنار عزتاللهی و یوسفی در خط میانی قرار داده. یعنی قدوس باید عقبتر از معمول شروع کند و تیم را از عمق سازماندهی کند. این یعنی ایران دیگر یک هافبک طراح صرف ندارد، بلکه قدوس باید هم توپ را بچرخاند و هم خودش به جلو نفوذ کند. قدوس در برنتفورد انگلیس نیز گاهی در این نقش بازی کرده، اما نه به طور منظم. نقطه قوت او پاسهای بلند و تغییر بازی است. اگر خط دفاع نیوزیلند بالا بیاید، قدوس میتواند با یک پاس عمقی، طارمی یا مغانلو را در موقعیت تکبهتک قرار دهد. نقطه ضعفش اما سرعت است. در نقش هافبک عمقی، گاهی نیاز به دوندگی بالاست، و قدوس در این زمینه چندان قوی نیست. عزتاللهی باید پوشش دفاعی بیشتری به او بدهد. این تغییر میتواند یک شمشیر دو لبه باشد. اگر جواب بدهد، ایران از یک بازیساز عمقی بهره میبرد که پاسهایش تیم حریف را پاره میکند. اگر جواب ندهد، قدوس در کارهای دفاعی گم میشود و ایران در میانه میدان آسیبپذیر میگردد. بازی با نیوزیلند آزمایشگاه این ایده جدید است.
ریسک هجومی؛ چرا قلعهنویی محتاط بازی نکرد؟
با نگاه به گروه ایران، خیلی از مربیان احتمالاً در بازی اول محتاط شروع میکردند. نیوزیلند حریف سرسختی است. یک برد، ایران را در موقعیت عالی قرار میدهد. اما یک باخت، کار را برای صعود سخت میکند. پس چرا امیر قلعهنویی با سه مهاجم تمامعیار به میدان میآید؟ پاسخ: ضعف شناخته شده نیوزیلند در خط دفاعی وقتی تحت فشار است. نیوزیلند عادت دارد بازی را با آرامش شروع کند، توپ را بچرخاند و با پاسهای بلند به مهاجمانش حمله کند. آنها در برابر تیمهایی که به آنها فضا میدهند، خوب کار میکنند. اما در برابر تیمهایی که از همان ابتدا پرس میکنند و به مدافعانشان فشار میآورند، اشتباهات فردی زیادی مرتکب میشوند. قلعهنویی با سه مهاجم و دو هافبک نفوذی، میخواهد از همان دقیقه صفر، خط دفاعی نیوزیلند را تحت فشار بگذارد و آنها را به اشتباه وادار کند. این ریسک بسیار بزرگی است. اگر ایران در نیمه اول به گل نرسد و ضدحملات نیوزیلند را مهار نکند، ممکن است در نیمه دوم بازیکنانش خسته شوند و فضاهای زیادی به حریف بدهند. اما قلعهنویی به آمادگی جسمانی تیمش ایمان دارد. او در تمرینات، فوتبال با شدت بالا و پرس سنگین را شبیهسازی کرده. حالا باید دید این تاکتیک جسورانه، ایران را به سه امتیاز میرساند یا یک درس تلخ دیگر به فوتبال ایران میدهد. ساعاتی دیگر، لسآنجلس جواب این سوال را خواهد داد.