آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
هفتهها بود که دلار فقط یک جهت میشناخت: بالا. هر روز صبح که بازار باز میشد، معاملهگران چشم به افزایش جدیدی داشتند. اما این هفته، قصه فرق کرده. پایان رسمی جنگ، نه فقط خبری در روزنامهها، که یک زلزله تمامعیار در تالارهای ارزی بود. دلار دوشنبه ۲۵ خرداد، ۵ هزار و ۶۹۵ تومان ریخت و به ۱۶۱ هزار و ۵۱۰ تومان رسید. یعنی دیگر خبری از آن صعودهای پرشتاب نیست. این روزها بازار ارز در حساسترین مقطع چند ماه اخیر خود قرار دارد. خیلیها انتظار داشتند با پایان جنگ، دلار به یکباره به کانال ۱۵۰ هزار تومانی سقوط کند. اما چنین نشد. فعلاً دلار به ۱۶۱ هزار و ۵۱۰ تومان رسیده، درست روی لبه تیغ حمایتهای کوتاهمدت. اگر این لبه تیز تردید را کنار بگذارد، اصلاح میتواند عمیقتر شود. اگر هم نه، شاید بازار دوباره به سمت بالا برگردد.
فشار فروش در روزهای اخیر به حدی بوده که دلار نهتنها زیر «پیوت روزانه» قرار گرفته، بلکه تمام میانگینهای متحرک کوتاهمدت (۵، ۱۰، ۲۰ و ۳۰ روزه) را هم از دست داده. این یعنی معاملهگران حرفهای دیگر آن اطمینان قبلی را ندارند. آنها نه مثل قبل میخرند، نه با شتاب قبلی میفروشند. بازار در فاز «تثبیت منفی» گرفتار شده است. از منظر تکنیکال، دلار الان روی ناحیهای ایستاده که میتواند سرنوشت ساز باشد. حمایت ۱۵۸ تا ۱۶۱ هزار تومان، آخرین سنگر خریداران کوتاهمدت است. اگر دلار بتواند بالای ۱۶۱ هزار تومان بماند، شاید به زودی شاهد بازگشت قیمت به محدوده ۱۶۷ تا ۱۷۱ هزار تومان باشیم. اما اگر این حمایت شکسته شود، کف بعدی احتمالاً در محدوده ۱۵۱ تا ۱۵۵ هزار تومان خواهد بود.
اما سمت دیگر سکه، مقاومتهایی است که برای بازگشت صعودی پیش روی بازار قرار دارد. اولین مانع جدی، ۱۶۴ هزار و ۷۰۰ تومان است (معادل پیوت کلاسیک بازار). اگر دلار بتواند از این سطح عبور کند، نشانهای از بازگشت تقاضا خواهد بود. اما برای بازگشت کامل به روند صعودی، بازار باید مقاومت ۱۶۷ هزار و ۸۶۰ تومان را هم پشت سر بگذارد. در غیر این صورت، اصلاح همچنان ادامهدار خواهد بود. نکته جالب توجه، وضعیت میانگینهای متحرک میانمدت است. دلار اکنون پایینتر از میانگینهای ۵۰ و ۱۰۰ روزه قرار دارد. این یک هشدار جدی است. زیرا اگر میانگینهای میانمدت هم از دست بروند، یعنی روند اصلاحی دیگر کوتاهمدت نیست و ممکن است هفتهها ادامه پیدا کند. اما بلندمدت هنوز صعودی است. میانگین ۲۰۰ روزه که در ۱۴۷ هزار و ۲۵۰ تومان ایستاده، نشان میدهد بازار هنوز در چارچوب یک روند صعودی فرسایشی قرار دارد. در نهایت، چشمانداز فعلی میگوید که بازار در یک اصلاح درونروندی گرفتار شده است. نه یک سقوط آزاد، نه یک صعود مجدد سریع. یک حرکت تردیدآمیز که نیاز به شفافیت سیاسی دارد. آیا خبر جدیدی از مذاکرات خواهد رسید؟ آیا تنش جدیدی در خاورمیانه شکل میگیرد؟ اینها سوالاتی است که بازار برای پاسخ به آنها، نفسهایش را حبس کرده است.
چرا دلار ریخت؟ تحلیل بنیادی افت ۵ هزار تومانی
افت روز دوشنبه را نباید صرفاً یک نوسان فنی تلقی کرد. پایان رسمی جنگ ایران و آمریکا (و خبر امضای تفاهمنامه در ژنو) بزرگترین محرک روانی بازار بود. در زمان جنگ، دلار به دلیل تقاضای احتیاطی، ریسکهای ژئوپلیتیکی و کاهش صادرات نفت، صعودی پرشتاب داشت. اما با پایان جنگ، بخشی از این ریسکها از بین رفته است. صادرات نفت از سر گرفته میشود، تنگه هرمز باز میشود، و تحریمهای جدید لغو میشود. این یعنی عرضه ارز افزایش مییابد و تقاضا برای «پناهندگی ارزی» کاهش پیدا میکند. با این حال، دلار به کانال ۱۵۰ هزار تومان سقوط نکرد. چرا؟ چون هنوز عوامل ساختاری تورم و نقدینگی در جای خود باقیست. نقدینگی ۴۷ درصد رشد کرده، پایه پولی ۵۴ درصد. این یعنی با وجود همه اخبار خوب، ارزش ذاتی دلار همچنان بالاست. اگر دولت نتواند نقدینگی را کنترل کند، هر افت دلار با یک پولبک قوی همراه خواهد شد. بنابراین، افت فعلی را باید «اصلاح در یک روند صعودی» دید، نه «شروع یک روند نزولی». نکته جالب دیگر، رفتار معاملهگران در روزهای اخیر است. بسیاری از آنها که دلار را در سطوح ۱۸۰ هزار تومانی خریده بودند، حالا در حال شناسایی سود هستند. فروشهای هیجانی آنها، بخشی از فشار فروش فعلی را تشکیل میدهد. اما به محض اینکه بازار به حمایتهای کلیدی برسد، همین معاملهگران ممکن است دوباره وارد بازار شوند.
میانگینهای متحرک؛ زنگهای خطری که به صدا درآمدند
یکی از اصول پایه تحلیل تکنیکال، رابطه قیمت با میانگینهای متحرک است. وقتی قیمت بالاتر از میانگین متحرک قرار دارد، روند صعودی است. وقتی پایینتر قرار میگیرد، روند نزولی یا اصلاحی. دلار امروز پایینتر از تمام میانگینهای متحرک کوتاهمدت (۵، ۱۰، ۲۰ و ۳۰ روزه) قرار دارد. این یعنی روند کوتاهمدت به طور قطعی نزولی شده است. اما نکته جالب، فاصله قیمت فعلی (۱۶۱ هزار تومان) با این میانگینهاست. میانگین ۳۰ روزه حدود ۱۷۲ هزار تومان است. یعنی قیمت در یک ماه گذشته، به طور میانگین ۱۷۲ هزار تومان بوده. حالا ۱۶۱ هزار تومان یعنی قیمت ۱۱ هزار تومان از میانگین یک ماهه فاصله گرفته. این شکاف بزرگ نشان میدهد که بازار در یک اصلاح عمیقتر از آن چیزی که خیلیها انتظار داشتند، گرفتار شده است. از طرف دیگر، میانگینهای میانمدت (۵۰ و ۱۰۰ روزه) هم از دست رفتهاند. این یعنی روند میانمدت بازار نیز تضعیف شده است. اما خبر خوب این است که میانگین ۲۰۰ روزه (بلندمدت) هنوز حفظ شده. تا زمانی که قیمت بالای ۱۴۷ هزار تومان باشد، نمیتوان از پایان روند صعودی بلندمدت سخن گفت.
محدوده ۱۵۸ تا ۱۶۱؛ آخرین سنگر خریداران
مهمترین سطح تکنیکال فعلی، ناحیه ۱۵۸ تا ۱۶۱ هزار تومان است. این محدوده از چند جهت اهمیت دارد. اول اینکه حمایت فیبوناچی ۰.۶۱۸ (اصلاح ۶۱.۸ درصدی) از آخرین موج صعودی است. در تحلیل تکنیکال، بازگشت قیمت به این سطح اغلب باعث ورود خریداران جدید (به دنبال تخفیف) یا خروج فروشندگان (به دلیل رسیدن به هدف) میشود. دوم اینکه این محدوده با یک حمایت کامیلا (کاماریلا) نیز همپوشانی دارد که اعتبار آن را بیشتر میکند. اگر دلار بتواند بالای ۱۶۱ هزار تومان بماند و در روزهای آینده از این سطح دفاع کند، میتواند نشانهای از توقف اصلاح باشد. در آن صورت، بازار به تدریج به سمت مقاومت ۱۶۴ هزار و ۷۰۰ تومانی حرکت خواهد کرد. اما اگر دلار ۱۶۱ هزار تومان را هم از دست بدهد، حمایت بعدی ۱۵۸ هزار تومان است که در صورت شکست، نگاهها به ۱۵۱ تا ۱۵۵ هزار تومان معطوف خواهد شد. پس ۱۶۱ هزار تومان، برای معاملهگران لحظهای و کوتاهمدت، یک خط قرمز است. این سطح، محل «تصمیم» است. خریداران فعلی (که به خریدشان در قیمتهای بالاتر ادامه دادهاند) یا از این سطح دفاع میکنند یا با تسلیم شدن، راه را برای اصلاح عمیقتر باز میکنند.
مقاومتهای پیش رو؛ مسیر پرپیچ و خم بازگشت
بازگشت به روند صعودی مسیر سختی دارد. نخستین مقاومت، ۱۶۴ هزار و ۷۰۰ تومان (پیوت کلاسیک) است. عبور از این سطح برای برگشت اطمینان بخش بازار ضروری است، اما به تنهایی کافی نیست. حتی اگر دلار به ۱۶۴ برسد، باز هم زیر میانگینهای کوتاهمدت قرار دارد و معاملهگران هنوز محتاط خواهند بود. دومین مقاومت، ۱۶۷ هزار و ۸۶۰ تومان است. بازپسگیری این سطح، سیگنال قویتری از بازگشت تقاضا است. مهمترین مقاومت اما در ۱۷۱ تا ۱۷۴ هزار تومان قرار دارد. محدودهای که میانگینهای ۲۰ و ۳۰ روزه در آنجا تجمع کردهاند. اگر دلار بتواند به این محدوده برگردد، یعنی روند صعودی کوتاهمدت احیا شده است. اما تا آن زمان، باید مقاومتهای قبلی را پشت سر بگذارد که در بازار فعلی با حجم فروش بالایی مواجه خواهد بود. با این همه، نباید فراموش کرد که دلار در بازار ایران، علاوه بر منطق تکنیکال، از منطق سیاسی هم پیروی میکند. خبر توافق ژنو که احتمالاً تا جمعه نهایی میشود، میتواند بازار را به سمت پایین بکشد. اما اگر خبر منفی (مثلاً نقض آتشبس توسط اسرائیل) منتشر شود، مقاومتها به سرعت شکسته میشوند و دلار دوباره به کانال ۱۷۰ هزار تومان برمیگردد.
پیشبینی سه سناریو برای روزهای آینده
با توجه به دادههای فعلی، سه سناریو برای بازار ارز قابل تصور است.
-
سناریوی اول (۴۰٪ احتمال)
تثبیت و بازگشت تدریجی. دلار در محدوده ۱۵۸ تا ۱۶۱ هزار تومان تثبیت میشود. فروشندگان حرفهای از فروش دست میکشند. خریداران جدید (که منتظر قیمتهای پایینتر بودند) وارد بازار میشوند. در این حالت، قیمت به تدریج به سمت ۱۶۴ تا ۱۶۷ هزار تومان حرکت میکند. این سناریو منوط به عدم انتشار اخبار منفی سیاسی است.
-
سناریوی دوم (۳۵٪ احتمال)
شکست حمایت و اصلاح عمیقتر. دلار ۱۶۱ هزار تومان را از دست میدهد. حجم فروش افزایش مییابد. قیمت به سرعت به ۱۵۸ و سپس ۱۵۵ هزار تومان میرسد. در این حالت، معاملهگران دچار وحشت میشوند و احتمالاً توقف کاهش قیمت در ۱۵۱ تا ۱۵۵ هزار تومان رخ میدهد. این سناریو در صورت انتشار خبر توافق قطعی ژنو و بازگشایی کامل تنگه هرمز، کاملاً محتمل است.
-
سناریوی سوم (۲۵٪ احتمال)
برگشت ناگهانی صعودی. در صورت تشدید تنشهای سیاسی (مثلاً حمله اسرائیل به لبنان یا خرابکاری جدید در تأسیسات هستهای ایران)، دلار به سرعت به بالای ۱۶۴ هزار تومان و سپس ۱۷۰ هزار تومان برمیگردد. این سناریو کماحتمالترین است، اما در خاورمیانه امروز، هر چیزی ممکن است.