آسیانیوز ایران؛ سرویس سلامت و زیبایی:
صدها میلیون نفر در جهان با درد مزمن زانو دست و پنجه نرم میکنند. برای بسیاری از آنها، درمانهای سنتی مثل فیزیوتراپی و تزریق ژل یا کورتون دیگر جواب نمیدهد. در سوی دیگر، جراحی سنگین تعویض مفصل زانو نیز برای بسیاری از بیماران، به دلیل سن بالا، مشکلات قلبی یا ترس از عوارض، گزینه مناسبی نیست. اما حالا، یک روش درمانی جدید و کمتهاجمی، پنجره امید جدیدی را به روی این بیماران گشوده است.
این روش که «آمبولی شریان زانو» نام دارد، یک روش غیرجراحی است که رگهای خونی غیرطبیعی شکلگرفته در اطراف مفصل آرتروزی را هدف قرار میدهد. پزشکان معتقدند که این رگهای خونی اضافی، عامل اصلی ترشح مواد التهابزا و استمرار دردهای مزمن هستند. با مسدود کردن این رگها، التهاب فروکش کرده و درد زانو بدون هیچ جراحی سنگینی تسکین مییابد. این روش که توسط تیمی از پزشکان دانشگاه پزشکی شاریته برلین روی ۲۰۰ بیمار انجام شده، نتایج چشمگیری به همراه داشته است. ۱۰۰ درصد درمانها با موفقیت فنی انجام شد و هیچ عارضه جانبی شدید یا متوسطی مشاهده نشد. تنها درصد بسیار کوچکی از بیماران دچار واکنشهای خفیف و گذرا شدند. این نتایج، در مجله علمی «رادیولوژی» منتشر شده است.
اما این روش چگونه کار میکند؟
پزشک متخصص با استفاده از یک لوله بسیار باریک (کاتتر) و بدون نیاز به برش جراحی، خود را به این رگهای خونی اضافه میرساند و ذرات میکروسکوپی ویژهای را درون آنها تزریق میکند. این ذرات، جریان خون را در رگهای مزاحم قطع میکنند. نکته متمایز این مطالعه، استفاده از ذرات ژلاتینی مینیاتوری بود که پس از انجام ماموریت خود و طی چند ساعت، به طور کامل در بدن حل و جذب میشوند. نتایج این مطالعه، شگفتانگیز است. میانگین نمره درد بیماران (از ۰ تا ۱۰) از عدد ۷ (درد شدید قبل از درمان) به عدد ۴ در هفته ششم و سپس به عدد ۳ در ماههای ششم و دوازدهم رسید. این یعنی یک تسکین پایدار طولانیمدت. همچنین، نمره توانایی انجام کارهای روزانه بیماران از ۵۳ به ۷۱.۵ افزایش یافت و نمره توانایی انجام فعالیتهای ورزشی و تفریحی نیز از ۱۵ به ۳۶ جهش کرد.
بررسیها نشان داد که ۸۰ درصد بیماران پس از گذشت یک سال، همچنان بهبود کلینیکی چشمگیر و معناداری را در کاهش درد و افزایش کارایی زانوی خود تجربه میکنند. این یعنی این روش، یک گزینه مطمئن و مؤثر برای بیمارانی است که نمیخواهند یا نمیتوانند جراحی تعویض مفصل انجام دهند. با این نتایج، پزشکان اکنون میتوانند با اطمینان بالا از ایمنی این روش صحبت کنند. دکتر فلکناشتاین، مدیر بخش رادیولوژی مداخلهای در دانشگاه پزشکی شاریته برلین، میگوید: «امروز برای بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز زانو، یک خلاء درمانی بزرگ وجود دارد. این روش، پنجره امید جدیدی را برای آنها باز کرده است.»
آرتروز زانو؛ یک بیماری شایع و ناتوانکننده
آرتروز زانو، که به عنوان ساییدگی مفصل نیز شناخته میشود، یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی در جهان است. این بیماری، باعث تخریب تدریجی غضروف مفصل زانو میشود و منجر به التهاب، خشکی، کاهش توانایی حرکت و دردهای شدید میگردد. سازمان جهانی بهداشت تخمین میزند که در حال حاضر بیش از ۳۶۵ میلیون بزرگسال در سراسر جهان با آرتروز زانو دست و پنجه نرم میکنند. این بیماری، یکی از دلایل اصلی ناتوانی حرکتی در جهان است. درمانهای رایج برای آرتروز زانو، شامل فیزیوتراپی، مصرف داروهای ضدالتهاب، تزریق ژل یا کورتون به زانو، و در نهایت جراحی تعویض مفصل زانو است. با این حال، بسیاری از این روشها، به ویژه در مراحل پیشرفته بیماری، چندان مؤثر نیستند. تزریقها معمولاً تسکین موقتی دارند و جراحی تعویض مفصل، یک عمل سنگین و پرهزینه است که برای همه بیماران مناسب نیست.
به همین دلیل، نیاز به یک روش درمانی جدید و مؤثر، که بتواند درد را بدون جراحی سنگین کاهش دهد، به شدت احساس میشود. روش آمبولی شریان زانو، با هدف پر کردن همین خلاء درمانی طراحی شده است. این روش، با مسدود کردن رگهای خونی مسبب التهاب، میتواند به طور قابل توجهی درد بیماران را کاهش دهد و کیفیت زندگی آنها را بهبود بخشد.
آمبولی شریان زانو؛ یک روش نوین و کمتهاجمی
روش آمبولی شریان زانو، یک روش کمتهاجمی است که توسط پزشکان متخصص رادیولوژی مداخلهای انجام میشود. در این روش، پزشک با استفاده از یک لوله بسیار باریک (کاتتر) که از طریق یک برش کوچک در کشاله ران وارد شریان میشود، خود را به رگهای خونی غیرطبیعی در اطراف مفصل زانو میرساند. سپس، ذرات میکروسکوپی ویژهای را درون این رگها تزریق میکند. این ذرات، جریان خون را در رگهای مزاحم قطع میکنند. با از کار افتادن این رگها، التهاب فروکش کرده و درد زانو بدون هیچ جراحی سنگینی تسکین مییابد. نکته متمایز این مطالعه، استفاده از ذرات ژلاتینی مینیاتوری بود که پس از انجام ماموریت خود و طی چند ساعت، به طور کامل در بدن حل و جذب میشوند. این موضوع، باعث میشود که ساختار طبیعی رگهای زانو در درازمدت آسیب نبیند.
این روش، یک روش سرپایی است و بیمار معمولاً در همان روز میتواند به خانه بازگردد. همچنین، دوره بهبودی کوتاه است و بیمار میتواند به سرعت به فعالیتهای روزمره خود بازگردد. با این حال، این روش نیاز به تخصص و تجربه بالایی دارد و باید توسط پزشکان مجرب انجام شود.
نتایج یک مطالعه بزرگ و معتبر
مطالعه حاضر، یکی از بزرگترین مطالعاتی است که در مورد روش آمبولی شریان زانو انجام شده است. در این مطالعه، ۱۹۴ بیمار (شامل ۱۱۴ زن و ۸۰ مرد) با میانگین سنی ۶۹ سال شرکت کردند. تمامی این افراد دستکم به مدت سه ماه تحت درمانهای رایج مانند فیزیوتراپی، مصرف قرصهای ضدالتهاب و تزریقهای درونمفصلی قرار گرفته اما نتیجهای نگرفته بودند. نتایج این مطالعه، بسیار چشمگیر بود. ۱۰۰ درصد درمانها با موفقیت فنی انجام شد و هیچ عارضه جانبی شدید یا متوسطی مشاهده نشد. تنها درصد بسیار کوچکی از بیماران دچار واکنشهای خفیف و گذرا شدند. میانگین نمره درد بیماران از عدد ۷ به ۳ کاهش یافت و نمره توانایی انجام کارهای روزانه آنها از ۵۳ به ۷۱.۵ افزایش یافت. همچنین، نمره توانایی انجام فعالیتهای ورزشی و تفریحی از ۱۵ به ۳۶ جهش کرد و شاخص کیفیت زندگی وابسته به سلامت زانو از ۱۹ به ۴۰ رسید. ۸۰ درصد بیماران پس از گذشت یک سال، همچنان بهبود کلینیکی چشمگیری را تجربه کردند. این نتایج، نشاندهنده اثربخشی و ایمنی بالای این روش است.
این روش برای چه کسانی مناسب است؟
روش آمبولی شریان زانو، برای بیمارانی که به دنبال تسکین درد خود هستند اما تمایلی به انجام جراحی سنگین تعویض مفصل زانو ندارند یا به دلایل پزشکی قادر به انجام آن نیستند، یک راهکار جایگزین و ایدهآل محسوب میشود. این بیماران، معمولاً در میانروندِ درمانهای بیاثر دارویی و جراحیهای هراسآور تعویض مفصل، سرگردان ماندهاند. با این حال، این روش برای همه بیماران مبتلا به آرتروز زانو مناسب نیست. بیماران باید توسط پزشک متخصص ارزیابی شوند تا مشخص شود که آیا این روش برای آنها مناسب است یا خیر. همچنین، این روش باید توسط پزشکان مجرب و در مراکز درمانی مجهز انجام شود.
به طور کلی، این روش، یک گزینه مطمئن و مؤثر برای بیمارانی است که نمیخواهند یا نمیتوانند جراحی تعویض مفصل انجام دهند. این روش، میتواند به آنها کمک کند تا بدون نیاز به جراحی سنگین، درد خود را کاهش دهند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.
آینده درمان آرتروز زانو
با توجه به نتایج چشمگیر این مطالعه، میتوان امیدوار بود که روش آمبولی شریان زانو، در آینده به یک روش درمانی رایج برای آرتروز زانو تبدیل شود. این روش، یک گام بزرگ در جهت بهبود درمان این بیماری شایع و ناتوانکننده است و میتواند به میلیونها نفر از بیماران کمک کند تا درد خود را کاهش دهند و به زندگی عادی بازگردند. با این حال، هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری برای ارزیابی طولانیمدت این روش و مقایسه آن با سایر روشهای درمانی وجود دارد. همچنین، باید هزینههای این روش و دسترسی به آن در کشورهای مختلف نیز مورد بررسی قرار گیرد. با وجود این، این روش، یک نقطه عطف در درمان آرتروز زانو محسوب میشود. این روش، نشان میدهد که با استفاده از فناوریهای نوین و روشهای کمتهاجمی، میتوان به نتایج درمانی عالی دست یافت و به بیماران کمک کرد تا بدون نیاز به جراحی سنگین، از درد رهایی یابند.