آسیانیوز ایران؛ سرویس سلامت و زیبایی:
آیا تا به حال اسم سکس تراپیست به گوشتان خورده است؟ میدانید سکس تراپیست چیست و چه کاری انجام میدهد؟ بسیاری از افراد با پارتنر خود رابطه جنسی دارند یا دچار اختلال در عملکرد جنسی یا انحرافات جنسی هستند، اما گاهی حتی از وجود مشکل خود اطلاعی ندارند. برخی دیگر مشکل خود را میشناسند اما راه درمان را بلد نیستند و بدتر از آن، نمیدانند برای درمان باید به چه کسی مراجعه کنند. این سردرگمی، خود به عاملی برای تشدید مشکلات جنسی تبدیل میشود.
سکس تراپی نوعی روان درمانی تخصصی است که به افراد کمک میکند تا چالشهای جنسی خود را شناسایی و برطرف کنند. اختلال در نعوظ، کاهش میل جنسی، مقاربت دردناک و مشکل در ارگاسم، تنها بخشی از این چالشها هستند. به عبارت دیگر، سکس تراپیست با گفتگو درمانی و بدون هیچ معاینه فیزیکی، به شما کمک میکند تا مشکلات جنسی که ریشه روانی دارند را حل کنید و رضایت جنسی بیشتری را تجربه کنید.
طبق تحقیقات، اختلالات جنسی بسیار شایع هستند. تقریباً ۴۳ درصد از زنان و ۳۱ درصد از مردان، نوعی از این مشکلات را در زندگی خود تجربه کردهاند. این آمار نشان میدهد که شما تنها نیستید. سکس تراپیست میتواند یک روانپزشک یا روانشناس باشد که در زمینه سلامت و مشکلات جنسی تخصص لازم را دارد. همچنین مشاور جنسی و زناشویی باید مجوزهای لازم را در زمینه سکس درمانی نیز داشته باشد. درمانگر در محیطی امن و به دور از هر نوع قضاوتی، سعی دارد با بررسی موانع عاطفی و ذهنی، در کنار شما برای حل مسائل جنسی باشد. شما میتوانید به صورت فردی یا همراه با شریک جنسی خود به سکس درمانی مراجعه کنید. کیفیت و رضایت کامل از رابطه جنسی نیاز به آموزش دارد. اگر احساس میکنید مشکلات جنسی بر کیفیت زندگی شما تأثیر گذاشته، احتمالاً به سکس درمانی نیاز دارید. در ادامه، با انواع اختلالات جنسی و راهکارهای درمانی آنها آشنا میشوید.
سکس تراپیست کیست و چه تفاوتی با دیگر متخصصان دارد؟
سکس تراپیست یک روانشناس یا روانپزشک متخصص است که دورههای تکمیلی را در زمینه سلامت جنسی و اختلالات عملکرد جنسی گذرانده است. تفاوت اصلی او با یک روانشناس عمومی یا مشاور خانواده، تخصص عمیق در حوزه مسائل جنسی و آشنایی با انواع اختلالات جنسی، علل روانی آنها و روشهای درمانی مبتنی بر شواهد است. او مجوزهای لازم برای ارائه خدمات سکستراپی را دارد و در محیطی امن، بدون قضاوت و با حفظ محرمانگی کامل، به درمان میپردازد. بسیاری از مردم سکس تراپیست را با متخصص اورولوژی یا متخصص زنان اشتباه میگیرند. اما تفاوت اساسی این است که سکس تراپیست هرگز معاینه فیزیکی انجام نمیدهد و دارو تجویز نمیکند. کار او کاملاً مبتنی بر گفتگو درمانی است. اگر تشخیص دهد که مشکل ریشه جسمی دارد (مانند مشکلات هورمونی، عروقی یا آناتومیکی)، فرد را به پزشک متخصص ارجاع میدهد. به عبارت دیگر، سکس تراپیست و متخصص پزشکی مکمل یکدیگر هستند، نه جایگزین.
همچنین سکس تراپیست با مربی سکس یا سوروگیت متفاوت است. مربی سکس معمولاً تمرینات عملی و فیزیکی را آموزش میدهد، در حالی که سکس تراپیست صرفاً بر جنبههای روانی، عاطفی و ارتباطی تمرکز دارد. در ایران به دلیل محدودیتهای قانونی و فرهنگی، آنچه تحت عنوان سکستراپی ارائه میشود، همان مدل گفتگو درمانی و مشاوره جنسی است که در چارچوب اخلاقی و شرعی تعریف میگردد.
شایعترین اختلالات جنسی و نقش سکس تراپی در درمان آن ها
انزال زودرس یکی از شایعترین اختلالات جنسی در مردان است. به این معنا که فرد در کمتر از یک دقیقه پس از دخول به انزال میرسد و این وضعیت تقریباً در تمامی روابط جنسی تکرار میشود. علل آن میتواند هیجان زدگی بالا، اضطراب عملکردی، یا تجربیات خودارضایی در نوجوانی باشد. سکس تراپیست با تکنیکهایی مانند تمرینات توقف-شروع، تمرینات کگل و کاهش اضطراب، به درمان این اختلال کمک میکند. اختلال نعوظ، یعنی ناتوانی در برقراری یا نگه داشتن نعوظ به اندازه کافی برای رابطه جنسی. اگر گاهی این مشکل رخ دهد، طبیعی است. اما اگر در هر بار رابطه جنسی تکرار شود، نیاز به درمان دارد. علل آن میتواند هم جسمی (دیابت، فشار خون، مشکلات قلبی) و هم روانی (اضطراب، افسردگی، عدم اعتماد به نفس) باشد. سکس تراپیست با شناسایی علت اصلی و ارائه تکنیکهای کاهش اضطراب، نقش مؤثری در درمان دارد.
در زنان، واژینیسموس (انقباض غیرارادی عضلات واژن) و مقاربت دردناک از شایعترین مشکلات هستند. این اختلالات اغلب ریشه در ترس از دخول، باورهای غلط فرهنگی و مذهبی، سابقه آزار جنسی یا اضطراب شدید دارند. سکس تراپیست با تکنیکهای شناختی-رفتاری، تمرینات آرامسازی و آموزش آناتومی جنسی، به تدریج این ترسها را کاهش میدهد. همچنین فقدان ارگاسم یا دیر ارگاسمی در زنان، که اغلب ناشی از عدم خودشناسی جنسی یا احساس گناه است، با سکستراپی قابل درمان است.
جلسات سکس تراپی چگونه انجام میشود؟
جلسات سکستراپی معمولاً هفتگی و بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه برگزار میشوند. تعداد جلسات بسته به شدت مشکل و همکاری فرد یا زوج، از ۶ تا ۲۰ جلسه متغیر است. در جلسات فردی، درمانگر سوالاتی درباره سابقه جنسی، تجربیات گذشته، باورها و اعتقادات، سلامت جسمی و روانی و روابط عاطفی فرد میپرسد. هدف، شناسایی ریشههای روانی مشکل است، نه قضاوت یا نصیحت.
اگر فرد همراه با شریک جنسی خود مراجعه کند، جلسات به صورت زوجی برگزار میشود. در این حالت، درمانگر نقش داوری و جانبداری از یک طرف را ندارد. او به هر دو طرف کمک میکند تا احساسات، نیازها و نگرانیهای خود را به زبان بیاورند و مهارتهای ارتباطی مؤثر را بیاموزند. یک اصل اساسی در سکستراپی این است که درمانگر هرگز برای متقاعد کردن شریک جنسی به انجام کاری، تلاش نمیکند. در پایان هر جلسه، سکس تراپیست ممکن است تمریناتی را برای انجام در خانه (بین دو جلسه) تجویز کند. این تمرینات بسته به نوع اختلال متفاوت هستند. برای مثال، برای درمان انزال زودرس، تمرین توقف-شروع؛ برای افزایش میل جنسی، تمرینات حسی-متمرکز؛ برای واژینیسموس، تمرینات گشادکننده واژینال و آرامسازی. انجام منظم این تمرینات، کلید موفقیت درمان است.
موانع فرهنگی و روانی مراجعه به سکس تراپیست
با وجود شیوع بالای اختلالات جنسی، تعداد افرادی که به سکس تراپیست مراجعه میکنند، بسیار کمتر از آمار واقعی است.
- مهمترین مانع، تابوی فرهنگی و اجتماعی پیرامون صحبت کردن از مسائل جنسی است. در بسیاری از خانوادههای ایرانی، هرگز درباره مسائل جنسی صحبت نمیشود و افراد باورهای غلط و نادرستی را از کودکی درونی میکنند که بعدها در زندگی زناشویی به مشکل تبدیل میشود.
- دومین مانع، شرم و خجالت از مطرح کردن مشکلات جنسی است. بسیاری از مردان تصور میکنند اختلال نعوظ یا انزال زودرس، نشانه ضعف مردانگی آنهاست و به همین دلیل از مراجعه به درمانگر خودداری میکنند. بسیاری از زنان نیز از صحبت کردن درباره عدم ارگاسم یا مقاربت دردناک احساس شرم میکنند. این سکوت، مشکل را بزرگتر میکند و گاهی سالها ادامه مییابد.
- سومین مانع، نبود آگاهی از وجود چنین تخصصی در ایران است. بسیاری از مردم نمیدانند که سکس تراپیست در ایران نیز فعالیت میکند (با عنوان مشاور جنسی و زناشویی) و میتوان به صورت حضوری یا آنلاین با او مشورت کرد. همچنین ترس از عدم محرمانگی و افشای اطلاعات شخصی، مانع دیگری است. سکس تراپیستهای حرفهای موظف به رعایت کامل محرمانگی هستند و این اصل در تمام کشورهای جهان، خط قرمز اخلاقی درمانگران است.
چه زمانی و چگونه به سکس تراپیست مراجعه کنیم؟
اگر احساس میکنید مشکلات جنسی بر کیفیت زندگی، اعتماد به نفس یا روابط عاطفی شما تأثیر منفی گذاشته است، زمان مراجعه به سکس تراپیست فرا رسیده است. نشانههای هشداردهنده عبارتند از: اضطراب شدید قبل از رابطه جنسی، اجتناب از رابطه جنسی، کاهش شدید میل جنسی در مقایسه با گذشته، درد مداوم هنگام رابطه، ناتوانی در رسیدن به ارگاسم، یا تجربه آزار جنسی در گذشته. برخلاف تصور عموم، لزومی ندارد مشکل شما بسیار جدی باشد.
حتی زوجهایی که از رابطه جنسی خود رضایت نسبی دارند اما احساس میکنند تکراری و خستهکننده شده است، میتوانند از سکس تراپی بهره ببرند. درمانگر به آن ها کمک میکند تا خلاقیت و تنوع را به رابطه خود بازگردانند و صمیمیت عاطفی را عمیقتر کنند. برای یافتن یک سکس تراپیست خوب، به دنبال روانشناس یا روانپزشکی باشید که در زمینه سلامت جنسی تخصص دارد. از او درباره مدارک تحصیلی، دورههای تکمیلی و سابقه کار سوال کنید. در جلسه اول، به میزان احساس راحتی و اعتماد خود به درمانگر توجه کنید. اگر احساس قضاوت یا بیاحترامی کردید، به دنبال درمانگر دیگری باشید. به خاطر داشته باشید که درمان زمانبر است و نیاز به صبوری و همکاری فعال شما دارد. هیچ قرصی نمیتواند جایگزین گفتگو درمانی عمیق و پایدار شود.