آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
فصل جدید دیپلماسی میان ایران و آمریکا، این بار با وساطت پاکستان، در سوئیس کلید میخورد. منابع دولتی پاکستان روز شنبه به خبرگزاری آناتولی اعلام کردند که گفتوگوهای فنی میان ایالات متحده و ایران قرار است ظرف یک یا دو روز آینده در سوئیس آغاز شود. این خبر، در حالی منتشر میشود که تنها چند روز از امضای دیجیتال تفاهمنامه میان روسای جمهور دو کشور میگذرد و حالا نوبت به مذاکرات کارشناسی رسیده است. منابع پاکستانی تأکید کردهاند که پاکستان همراه با دیگر میانجیها، با هر دو طرف در تماس است و انتظار میرود که طرفها ظرف یک یا دو روز آینده در سوئیس دیدار کنند تا مرحله بعدی تفاهمنامه اسلامآباد را آغاز کنند. این نشان میدهد که پاکستان، با وجود لغو سفر نخستوزیرش به سوئیس، همچنان نقش فعالی در فرایند مذاکرات ایفا میکند.
در همین راستا، رسانههای دولتی ایران و منابع پاکستانی تأیید کردهاند که محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، روز شنبه عازم تهران شده است تا درباره مرحله بعدی مذاکرات با مقامهای ارشد ایران گفتوگو کند. این سفر، نشاندهنده عزم جدی اسلامآباد برای ادامه نقش میانجیگری در مذاکرات ایران و آمریکا است. با این حال، هنوز ترکیب هیئتهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا به طور کامل مشخص نیست. انتظار میرود که هیئت ایرانی به رهبری محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و هیئت آمریکایی به رهبری جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در این مذاکرات شرکت کنند. اما باید دید که آیا این مذاکرات، با حضور وزرای خارجه دو کشور نیز همراه خواهد بود یا خیر.
مذاکرات سوئیس، با هدف نهاییسازی جزئیات تفاهمنامه و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی برگزار میشود. در این مذاکرات، موضوعات کلیدی مانند لغو تحریمها، سرنوشت مواد غنیشده و بازگشایی کامل تنگه هرمز، مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. با این حال، مسیر مذاکرات، همچنان پر از چالش است. اختلافات عمیق بین دو کشور، بیاعتمادی متقابل، و همچنین فشارهای داخلی در هر دو کشور، میتواند مانعی بر سر راه این مذاکرات باشد. با این حال، به نظر میرسد که اراده دو طرف برای رسیدن به توافق، قویتر از هر زمان دیگری است. امضای تفاهمنامه، یک گام بزرگ در این مسیر بود و حالا، مذاکرات سوئیس، میتواند به تحقق یک توافق پایدار منجر شود. حالا، باید منتظر ماند و دید که آیا مذاکرات سوئیس، به نتایج ملموسی خواهد انجامید یا اینکه این بار نیز، مانند بسیاری از مذاکرات قبلی، به بنبست خواهد رسید. پاسخ این سوال، در روزهای آینده مشخص خواهد شد.
چرا سوئیس میزبان مذاکرات ایران و آمریکا است؟
سوئیس، به عنوان یک کشور بیطرف، همواره نقش مهمی در میانجیگری و برگزاری مذاکرات بینالمللی ایفا کرده است. این کشور، در طول تاریخ، میزبان مذاکرات بسیاری بین کشورهای متخاصم بوده است. انتخاب سوئیس به عنوان میزبان مذاکرات ایران و آمریکا، یک انتخاب طبیعی و منطقی است. سوئیس، با داشتن زیرساختهای مناسب و همچنین روابط دیپلماتیک خوب با هر دو کشور، میتواند شرایط مناسبی را برای برگزاری مذاکرات فراهم کند. همچنین، بیطرفی این کشور، به طرفین اطمینان میدهد که مذاکرات، در فضایی عادلانه و منصفانه برگزار خواهد شد. با این حال، انتخاب سوئیس، ممکن است با چالشهایی نیز همراه باشد. برخی از جریانهای سیاسی، ممکن است برگزاری مذاکرات در یک کشور غربی را به عنوان یک امتیاز به غرب تلقی کنند. اما با توجه به تاریخچه سوئیس، این کشور، به عنوان یک کشور بیطرف، شناخته میشود.
نقش پاکستان در مذاکرات ایران و آمریکا
پاکستان، به عنوان یک میانجی فعال، نقش مهمی در مذاکرات ایران و آمریکا ایفا کرده است. این کشور، با برقراری ارتباط با هر دو طرف، توانسته است زمینه را برای امضای تفاهمنامه و آغاز مذاکرات فراهم کند. سفر وزیر کشور پاکستان به تهران، نشاندهنده عزم جدی این کشور برای ادامه نقش میانجیگری است. با این حال، نقش پاکستان، با چالشهایی نیز همراه است. این کشور، با مشکلات داخلی و خارجی متعددی روبرو است و ممکن است نتواند به طور کامل، نقش میانجیگری خود را ایفا کند. همچنین، برخی از جریانهای سیاسی، ممکن است به نقش پاکستان در مذاکرات، بدبین باشند. با این حال، به نظر میرسد که پاکستان، با جدیت تمام، به دنبال ایفای نقش میانجیگری است. این کشور، به دنبال افزایش اعتبار خود در عرصه بینالمللی و همچنین بهبود روابط خود با ایران و آمریکا است.
اهداف مذاکرات سوئیس
مذاکرات سوئیس، با هدف نهاییسازی جزئیات تفاهمنامه و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه برگزار میشود. در این مذاکرات، موضوعات کلیدی مانند لغو تحریمها، سرنوشت مواد غنیشده، بازگشایی کامل تنگه هرمز، و همچنین تعیین سازوکار اجرایی توافق، مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. هر دو طرف، با اهداف مشخصی پشت میز مذاکره مینشینند. ایران، به دنبال لغو کامل تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده، و همچنین تضمینهای لازم برای عدم خروج آمریکا از توافق است. آمریکا نیز به دنبال محدود کردن برنامه هستهای ایران، و همچنین کاهش نفوذ ایران در منطقه است. تحقق این اهداف، نیازمند یک رویکرد واقعبینانه و انعطافپذیر از سوی هر دو طرف است. اگر هر دو طرف، با حسن نیت و انعطافپذیری پای میز مذاکره بنشینند، میتوانند به یک توافق پایدار دست یابند.
چالشهای پیش روی مذاکرات
مذاکرات سوئیس، با چالشهای متعددی روبروست:
- اولین چالش، بیاعتمادی متقابل بین دو کشور است. سالها خصومت و تقابل، باعث شده است که هر دو طرف، به یکدیگر بدبین باشند. این بیاعتمادی، میتواند مانع از دستیابی به یک توافق پایدار شود.
- دومین چالش، فشارهای داخلی در هر دو کشور است. در ایران، جریانهای تندرو، با هرگونه توافق با آمریکا مخالف هستند. در آمریکا نیز، لابی اسرائیل و جمهوریخواهان تندرو، به دنبال تضعیف توافق هستند. این فشارها، میتواند بر روند مذاکرات تأثیر منفی بگذارد.
- سومین چالش، مسائل منطقهای است. تحولات در خاورمیانه (مانند جنگ در غزه و لبنان)، میتواند بر مذاکرات ایران و آمریکا تأثیر بگذارد. هر دو طرف، باید بتوانند این مسائل را نیز در مذاکرات خود لحاظ کنند.
آینده مذاکرات ایران و آمریکا
آینده مذاکرات ایران و آمریکا، به عوامل متعددی بستگی دارد:
- مهمترین عامل، اراده سیاسی دو طرف برای رسیدن به توافق است. اگر هر دو طرف، به دنبال یک توافق پایدار باشند، میتوانند بر همه موانع غلبه کنند.
- عامل دیگر، نقش کشورهای میانجی است. پاکستان، قطر و سایر کشورهای میانجی، میتوانند با تسهیل مذاکرات و کاهش تنشها، به موفقیت این مذاکرات کمک کنند.
- عامل سوم، تحولات منطقهای است. اگر تنشها در خاورمیانه کاهش یابد، مذاکرات ایران و آمریکا نیز با سهولت بیشتری پیش خواهد رفت. در غیر این صورت، ممکن است مذاکرات با مشکلات بیشتری مواجه شود.